Búginde otanshyldyq ıdeıasy eldiń asa mańyzdy strategııalyq tiregine aınaldy. Al ortaq qundylyqtarǵa toptasqan qoǵam ǵana turaqtylyq pen birlikti saqtaı alady. Osy oraıda «Siz úshin otanshyldyq degen ne jáne ony kúndelikti ómirde qalaı kórsetýge bolady?» degen saýal tóńireginde jastardyń pikirin bilgen edik.
Aıym ESJAN, oqýshy
– О́rkenıet meniń aýlamnan, kóshemnen bastalady. Bul – syrttan baqylaý bolmasa da, eń durys sheshimdi qabyldaý ári soǵan saı áreket etý. Eger ár oqýshy «qazir meni eshkim baqylap turǵan joq qoı» degen oıdan arylyp, qolyndaǵy qoqysty kez kelgen jerge tastamaı, tazalyqty saqtaýdy óziniń ishki adaldyǵy men boryshy dep túsinse, memleketimiz de túbegeıli ózgeredi. Naǵyz otanshyldyq ótirik aıtpaýdan, bireýdiń atqarǵan eńbegin, meıli ol kóshe sypyrýshy bolsyn, meıli baǵban bolsyn, tókken terin syılaýdan, qorshaǵan ortaǵa, tabıǵatqa eshqandaı qııanat jasamaýdan quralady. Biz nıetimizdi túzep, kúndelikti qarapaıym isterde adal bolsaq qana, memleketimizdiń berik irgetasyn qalaı alamyz.
Mereı SAǴADATULY, stýdent
– Zań men tártip – kez kelgen erkindik pen bostandyqtyń basty kepili. Memlekette zańnyń qudireti bárinen bıik, barlyq azamat úshin teń, ortaq bolýǵa tıis. Biz kez kelgen is-áreketimiz arqyly quqyqtyq erejelerdi saqtaýdyń mańyzdylyǵyn nasıhattaımyz. Máselen, stýdent nemese erteńgi jas maman jol erejesin buzbaýdy ádetke aınaldyrsa, ómiriniń eshbir kezeńinde sybaılas jemqorlyqqa jol bermese, azamattyq quqyǵy men mindetin bilip, ony oryndaı alsa, sonda ǵana naǵyz ádiletti memleketke aınalamyz. О́ıtkeni tártip bar jerde ǵana júıeli damý men turaqtylyq bolady. Al zańǵa baǵyný – otanshyldyqtyń bir kórinisi, mádenıettiliktiń eń Joǵary deńgeıi. Tarıhqa kóz júgirtsek te, zań men tártipke baǵynyp, bereke-birlikte, tatý-tátti ómir súrýdiń úılesimdi úlgilerin kórip kelemiz.
Mıras IаÝDA, jas maman
– Naǵyz patrıotızm – bul urandatý emes, óz isińdi barynsha sapaly ári minsiz atqarý. Men oqýymdy bitirip, qazir maman retinde alǵashqy qadamdarymdy jasap jatyrmyn. О́rkenıetti el qataryna qosylý úshin «dıplom aldym, jumysqa ornalastym» degen oımen shektelmeı, óz salamyzda úzdiksiz izdenip, kún saıyn damýymyz qajet. Eger ár otandasymyz óz mamandyǵyna qaramastan, jumysyna asqan jaýapkershilikpen qarap, etikshi etigin sapaly tikse, al dárigerimiz álemdik deńgeıdegi biliktilik tanytsa, biz eshqandaı ózge elge jaltaqtamaıtyn, óz kúnin ózi kóre alatyn qýatty memleket bolamyz. Eńbek – tek materıaldyq baılyq kózi emes, ol adamnyń tulǵa retinde qalyptasýynyń, eldiń ekonomıkalyq táýelsizdiginiń negizgi qozǵaltqysh kúshi. Ár sapaly atqarǵan is – el bolashaǵyna qosylǵan naqty úles. Mine, men úshin otanshyldyq uǵymynyń máni – osynda.
Nurǵoja ERSAIYN, tarıhshy
– Otanshyldyq – syrttan tańylatyn uran emes, adamnyń ishki jaýapkershiliginen týyndaıtyn sana bıiktigi. Ol eń áýeli adamnyń ózinen bastalady: óz ómirine, isine, ýádesine jaýap berý, adal eńbek etý, qateligin moıyndaı bilý. Odan keıin otbasyna, aınalaǵa ulasady. О́z aýlasyna, kóshesine beıjaı qaramaý, ortaq múlikti qurmetteý – azamattyq sananyń kórinisi.
Jaýapkershilik aýqymy keńeıgen saıyn ol memleket deńgeıine kóteriledi. Zańdy saqtaý, salyq tóleý, qoǵamdyq máselelerge nemquraıdy qaramaý. Shyn máninde, bul – adamnyń jaýapkershilik sheńberiniń ulǵaıýy. Búginde otanshyldyqtyń mańyzdy bir qyry – aqparattyq jaýapkershilik. Áleýmettik jelilerde tarıhty burmalaý, el bolashaǵyna kúmán týdyrý ońaı. Ulttyq sana álsiz bolsa, qoǵam mundaı yqpalǵa erip ketýi múmkin. Al sanaly azamat jalǵan aqparatty súzgiden ótkizip, teksermegen málimetti taratpaıdy.
Otanshyldyq – jaı sezim emes, ol turaqtylyqty saqtaıtyn ishki qorǵanys tetigi. Jaýapkershiligi joǵary azamattar kóbeıgen saıyn, memleket te berik ári ornyqty bola túsedi.
Kúlásh SEIITBEK, muǵalim
– Qazirgi qoǵamda «Adal adam», «Adal eńbek» degen sózder jıi aıtylady. Onyń negizi otanshyldyq uǵymymen para-par. Biraq muny ár býyn ártúrli túsinedi. Keı azamattar áli de tek qara kúshpen, mańdaı termen atqarǵan jumysty ǵana adal eńbek deıdi. Burynǵy ata-ájelerimiz joqshylyqty, ashtyqty kórdi. Ol kezdegi eńbektiń parqy basqasha edi. Sonyń áserinen, tapqan tıynnyń qadirin bildi. Al búgingi stýdentter men jas otandastarymyz dástúrli, aýyr eńbekti tańdaı bermeıdi. Mundaı jumysta kúsh kóp, al tabys az, mansaptyq ósý joq. Jastardyń jeńil ári jyldam múmkindik sekildi kórinetin sıfrlyq tabysqa umtylýy – zaman talaby. Sondyqtan adal eńbek – jumystyń aýyr-jeńildiginde emes, ondaǵy nıet pen sapada. Qaı salada eńbek etse de, adam óz isin taza, jaýapkershilikpen, el ıgiligin oılap atqarsa – naǵyz patrıotızm.
Túıin. Tazalyq saqtaý, zańǵa baǵyný, kásibı sheberlikti arttyrý, aqparattyq saýatty bolý, adal eńbek etý, jaýapkershilikti ústem qoıý – munyń bári otanshyldyqtyń naqty kórinisi. Mundaı azamattar kóbeıgen saıyn, memleket te qýatty, turaqty, básekege qabiletti bola túsedi. Demek, órkenıetke bastaıtyn jol – árkimniń ózinen bastalatyn ishki mádenıet pen sanaly áreket.