Ortalyq referendým komıssııasynyń tóraǵasy Nurlan Ábdirov TMD Baıqaýshylar mıssııasy shtabynyń basshysy Evgenıı Kozıakpen kezdesti. Júzdesýde aldaǵy referendýmǵa daıyndyq barysy, uıymdastyrýdaǵy quqyqtyq máseleler, halyqaralyq baıqaýshylardyń qyzmetin qamtamasyz etý tetikteri talqylandy.
Kezdesýge ORK tóraǵasynyń orynbasary Muhtar Erman, ORK múshesi Mıhaıl Bortnık, TMD Atqarý komıtetiniń keńesshisi Oleg Kýleba da qatysty. Jıynda Nurlan Ábdirov mıssııa basshylyǵyn 15 naýryzǵa taǵaıyndalǵan referendým ýchaskeleriniń ınfraqurylymyn ózektendirý jumystary aıaqtalǵanyn atap ótti.
– Qazir barlyq kommýnıkasııa arnalaryn paıdalana otyryp, keń aýqymdy aqparattyq jumys júrgizilýde. Atap aıtqanda, referendým týraly tolyq aqparatty qamtıtyn QR-kody bar ataýly shaqyrý bıletteri taratylady. Ortalyq referendým komıssııasy azamattardyń, onyń ishinde múgedektigi bar adamdardyń saılaý quqyqtaryn tolyqqandy júzege asyrýǵa basa nazar aýdarady. Sonymen qatar referendým ýchaskelerinde akkredıttelgen qoǵamdyq birlestikterdiń, kommersııalyq emes uıymdardyń jáne buqaralyq aqparat quraldary ókilderiniń qyzmetin júzege asyrýy úshin zańnamada kózdelgen jaǵdaılar jasalýda, – deı kele ORK tóraǵasy TMD Baıqaýshylar mıssııasynyń shtabyna eldegi elektoraldyq naýqandardy baıqaýǵa turaqty túrde qatysyp júrgendigi úshin alǵys bildirdi.
О́z kezeginde, TMD baıqaýshylar mıssııasy shtabynyń basshysy mıssııanyń qyzmeti týraly aıtyp, Qazaqstanda onyń tıimdi jumys isteýi úshin jasalǵan jaǵdaı úshin rızashylyǵyn jetkizdi. Ol mıssııa referendýmnyń ótýin jalpyǵa tanylǵan demokratııalyq qaǵıdattar men ulttyq zańnamaǵa sáıkestigi turǵysynan baǵalaıtynyn málimdedi. Oǵan qosa daýys berý ótkennen keıingi kelesi kúni TMD elderinen kelgen barlyq úılestirýshimen kelisilgen málimdemede óz baǵasyn jarııalaıtynyn eske saldy.
Jıynnan keıin TMD Baıqaýshylar mıssııasynyń shtaby (quramynda 7 baıqaýshy bar) buqaralyq aqparat quraldaryna arnalǵan brıfıngte óz jumysyna kiriskendigin habarlady.
– Halyqaralyq baıqaýshylar retinde akkredıtasııamyzdy aldyq. Endi Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń jobasy boıynsha respýblıkalyq referendýmnyń ótýin monıtorıngileýge resmı túrde kiriskenin málimdeımin. Biz munda birinshi ret kelip otyrǵan joqpyz, bul – 19-saparymyz. Al jalpy 2001 jyldan beri qaraı Táýelsiz Memleketter Dostastyǵy Memleket basshylary keńesiniń sheshimimen TMD keńistiginde saılaý naýqandaryn monıtorıngileýdi alǵash bastaǵan sátten eseptesek, 133-mıssııamyz. Mıssııa quramyna shamamen 100-ge jýyq halyqaralyq baıqaýshy akkredıtasııadan ótedi dep boljap otyrmyz. Quramdy jasaqtaý jumysy bastaldy. Uzaqmerzimdi baıqaýshy retinde elde bolamyz. Shtab-páter Astanada ornalasady. Jalpyhalyqtyq naýqanǵa taman qysqamerzimdi baıqaýshylar da keledi, – dedi E.Kozıak.
Spıkerdiń aıtýynsha, mıssııany TMD Bas hatshysynyń birinshi orynbasary Igor Petrıshenko basqaratyn boldy. Ol referendým kúnine jaqyn ýaqytta kelmekshi. Onyń kandıdatýrasy Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna qatysýshy memleketterdiń Jarǵylyq jáne basqa da organdary janyndaǵy turaqty ókiletti ókilder keńesinde kelisilgen.
Aıta keteıik, búginde elimizdegi 12 416 759 azamat jalpyhalyqtyq naýqanda daýys berý quqyǵyna ıe. Referendýmǵa qatysý úshin otandastarymyz ózderiniń tirkelgen mekenjaıy boıynsha belgili bir ýchaskege bekitiledi jáne arnaıy tizimge engiziledi. Daýys berý kúnine deıin ár azamat óz derekteriniń tizimde bar-joǵyn aqparattyq servıster arqyly teksere alady. Eger qate nemese sáıkessizdik anyqtalsa, ýchaskelik komıssııaǵa ótinish berip, túzetý engizýge bolady. Daýys berý kúni ýaqytsha tirkelý múmkindigi de qarastyrylady.