Elimizde kelisimshart negizindegi áskerı qyzmetke degen qyzyǵýshylyq eki faktordyń negizinde kúsheıip kele jatqanyn baıqaımyz. Birinshisi – kadrlyq qajettilik, ekinshisi – áleýmettik paket pen qarjylyq yntalandyrýdyń keńeıýi bolyp otyr, dep jazady Egemen.kz.
Osydan úsh-tórt jyl buryn Qorǵanys mınıstrligi halyqaralyq tájirıbelerge súıene otyryp, «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine rezervtegi qyzmet máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn daıyndaǵany aıtylǵan. Zań qabyldandy. Qazir bul qalaı júzege asyrylyp jatqanyn bezbendep kórgen edik. Resmı derekterge sáıkes, byltyr merzimdi áskerı qyzmetke shaqyrý jasyndaǵy 42 myńnan asa azamat áskerge alynatyny jarııalandy. Al ol kadrdy ustap turýdyń eń yqpaldy quraly – aılyq pen ústemaqy júıesi. Qorǵanys mınıstrligi málimetine súıensek, 2025 jylǵy 1 qańtardan bastap ofıserlik quramnyń jalaqysy orta eseppen 20,3%, al qatardaǵy jáne serjanttyq quramdiki 33,9% ósken. Buǵan qosa dalalyq tólemder qaıta engizildi. 2026 jylǵy 1 qańtardan eńbekaqy tóleýdiń jańa júıesi aıasynda ósimniń ekinshi kezeńi josparlandy. Máselen, ofıserlerge +23%, qatardaǵy jáne serjanttyq quramǵa +10% qarastyrylǵan. Sonymen qatar, 2025 jylǵy 17 qarashadan bastap «Otbasy bank» turǵyn úı tólemderin alatyn áskerı qyzmetshilerge arnaıy ıpotekalyq jeńildikter júıesin iske qosty. «Áskerı baspana» qaıtalama naryq; bastapqy jarna 20%; jınaq 50% bolǵanda mólsherlemeni tómendetý tetigi bar, «Naýryz áskerı» – jańa qurylys; óńirlerde lımıtteri kórsetilgen, mólsherleme jylyna 9%. Bul – kelisimshartqa otyrýdyń «uzaq merzimdi kepildigi» retinde jumys isteıtin blokqa qarastyrylǵan paketter eken.
Áskerı qyzmetshilerge arnalǵan aqparattyq portal ázirlendi
Kelisimsharttyq qyzmet tek sarbaz ben serjant deńgeıimen shektelmeıdi, ofıserlik laýazymdarǵa da rezervten tolyqtyrý júrgizilmek. Resmı derekke sáıkes, 2025 jyly 915 zapastaǵy ofıserdi 24 aı merzimge áskerı qyzmetke shaqyrý jospary jarııalanǵan. Al bıyl 850-den astam zapastaǵy ofıserdi shaqyrý josparlanǵany habarlandy.
2025 jylǵy jeltoqsanda rezervte áskerı qyzmet ótkerý týraly kelisimsharttyń úlgilik nysany bekitilgeni týraly da jazǵanbyz, onda kelisimshart 3 jylǵa jasalatyny kórsetildi. Bul – áskerı qyzmettiń kelisimsharttyq formattaryn ártaraptandyrýǵa baǵyttalǵan belgisi bolsa kerek.
Munyń bir kórinisi – Abaı garnızonyna qarasty 11098 áskerı bólimindegi merzimdi qyzmetten kelisimshartqa ótken sarbazdardyń tańdaýy bolyp otyr. Búginde elimizde áskerı qyzmetti ómirlik mamandyq retinde tańdaǵan jastardyń qatary artyp keledi. Osy úrdisten Abaı garnızonyna qarasty 11098 áskerı bóliminiń jeke quramy da tys qalǵan joq. Munda merzimdi áskerı qyzmetin ótep júrgen birqatar sarbaz kelisimshart negizinde áskerı qyzmette qalýdy sheshken. Solardyń biri – 11098 áskerı bóliminiń sarbazy kishi serjant Erzat Qabdyrmanapov. Ol ózi sheshim qabyldap, kelisimshart negizinde áskerı qyzmette qaldy. Endi ol Otan aldyndaǵy boryshyn osy bólimde jalǵastyryp, kásibı áskerı qyzmetshi retinde eńbek etpek.
Qashyqtan barlaý, jaýynger qaýipsizdigi: Zamanaýı áskerı tehnıkany meńgerýdiń mańyzy qandaı?
«Merzimdi qyzmet barysynda áskerı ómirdiń maǵan jaqyn ekenin túsindim. Kelisimshartqa otyrýǵa sheshim shyǵardym. Áskerı qyzmetshilerge memleket tarapynan kóptegen jeńildik qarastyrylǵan. Atap aıtqanda, sarbazdarǵa kredıttik kanıkýldar men áskerı qyzmetshilerge turǵyn úı tólemderi bar», deıdi ol.
Kishi serjant Erzat Qabdyrmanapov – Semeı qalasynyń týmasy. Onyń aıtýynsha, óz týǵan jerinde qyzmet etý onyń tańdaýynyń taǵy bir mańyzdy sebebi bolǵan kórinedi.
Otan aldyndaǵy boryshyn ótep júrip kelisimshartpen áskerı qyzmetshi atanǵan taǵy bir sarbaz – qatardaǵy jaýynger Ańsar Shernııaz. Ol da áskerı ómirdi óziniń bolashaǵymen baılanystyrýdy sheshkenin aıtady.
«Áskerı qyzmet maǵan tártip pen jaýapkershilikti úıretti. Sondyqtan men kelisimshartpen áskerı qyzmetshi bolýdy tańdadym. Ásker er azamatqa arnalǵan naǵyz mektebi dep oılaımyn», deıdi sarbaz.
«Shyǵys» óńirlik áskerler qolbasshylyǵy basqarmasynyń zań basqarmasy basshysy, podpolkovnık Beıbit Tansarov aıtýynsha, jańa formatty engizý – Qarýly Kúshterdi jasaqtaý júıesin jetildirýge jáne qajet bolǵan jaǵdaıda mobılızasııalyq resýrsty jedel qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
Qazaq áskerıleri Golan jotalaryna attanady
«Byltyrǵy 18 naýryzda qabyldanǵan «Áskerı qyzmet jáne áskerı qyzmetshilerdiń mártebesi týraly» zańǵa engizilgen ózgeristerge sáıkes rezervtik áskerı qyzmetke qabyldaý jumystary júrgizilip jatyr. Rezervtegi áskerı qyzmetke 18 ben 57 jas aralyǵyndaǵy, áskerı kýáligi bar, moraldyq jáne kásibı talaptarǵa saı, sondaı-aq densaýlyq jaǵdaıy jaramdy dep tanylǵan jumys isteıtin jáne jumyssyz azamattar qabyldanady», dedi basqarmasy basshysy.
Mamandardyń sózinshe, kelisimshart negizindegi áskerı qyzmet – bul tek turaqty jumys emes, bul memleket tarapynan kórsetiletin áleýmettik qoldaýlar men kásibı damýǵa jol ashatyn mańyzdy qadam. Sondaı-aq Otanǵa qyzmet etemin degen jastar úshin úlken múmkindik.