Jetisýda «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda 60 nysan, atap aıtqanda, 15 dárigerlik ambýlatorııa, 40 feldsherlik-akýsherlik, 5 medısınalyq pýnkt salynǵan. О́ńirde aýyl halqynyń sapaly medısınalyq qyzmetke qoljetimdiligin arttyrý baǵytyndaǵy jumystar jalǵasyp jatyr.
Jaqynda Sarqan aýdanyndaǵy Qarǵaly aýylynda jańa feldsherlik-akýsherlik pýnkt (FAP) paıdalanýǵa berildi. Zamanaýı úlgidegi medısınalyq nysan myńnan astam turǵynǵa ýaqtyly medısınalyq kómek kórsetýge daıyn. Jańa FAP-ta alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq, shuǵyl, akýsherlik kómekti uıymdastyrýǵa qajetti barlyq jaǵdaı qarastyrylǵan. Munda ana men bala densaýlyǵyn qorǵaý, túrli aýrýdyń aldyn alý, sondaı-aq sapaly medısınalyq qyzmet usynýǵa basymdyq beriledi.
Uzaq jyl boıy medısınalyq kómekti talapqa saı kelmeıtin, beıimdelgen eski ǵımaratta alyp kelgen aýyl jurtshylyǵy jańa medısınalyq nysannyń ashylýyn zor qýanyshpen qabyldap, kórsetilip otyrǵan qoldaýǵa rızashylyqtaryn bildirdi.
– Eski ǵımaratta jumys isteý de, em alý da ońaı bolǵan joq. Soǵan qaramastan medısına qyzmetkerleri óz mindetterine adaldyq tanytyp, aıanbaı eńbek etti. «Densaýlyq – adam ómirindegi eń qymbat qundylyq. Sol turǵyda búgin ashylyp otyrǵan jańa medısınalyq pýnkt – jaı ǵana jańa ǵımarat emes, aýyl turǵyndarynyń ál-aýqaty men erteńine jasalǵan naqty qamqorlyq», deıdi jergilikti turǵyn Amangeldi Seısenuly.
Aıta keterligi, bul – jyl basynan beri Sarqan aýdanynda paıdalanýǵa berilgen ekinshi medısınalyq nysan. Buǵan deıin aýdan aýmaǵyndaǵy M.Tólebaev aýylynda da feldsherlik-akýsherlik pýnkt el ıgiligine berilgen.
Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń málimetinshe, shalǵaıdaǵy aýyldardy medısınalyq qyzmetpen qamtý maqsatynda Kerbulaq aýdanynda – 17, Panfılovta – 11, Alakólde – 9, Qaratalda – 6, Eskeldide – 5, Aqsý, Kóksý aýdandarynda – 4, Sarqan aýdanynda 3 densaýlyq saqtaý nysany boı kóterdi. Solardyń biri – ótken jyldyń sońynda qurylysy aıaqtalyp, jaqynda ashylǵan Panfılov aýdanyna qarasty Dıhanqaırat aýylyndaǵy jańa feldsherlik-akýsherlik pýnkt. Aýylda 1 200 turǵyn bar. Buǵan deıingi medısınalyq mekeme 1980 jyly salynǵan eski ǵımaratta ornalasqan edi. Jańa ǵımarat qajetti medısınalyq quraldarmen jabdyqtalyp, zamanaýı ınjenerlik júıelermen tolyq qamtylǵan. Munda aldyn ala qabyldaý, kúndizgi qabyldaý, emdeý bólmeleri, vaksınalaý kabıneti, basqa da qajetti bólmeler qarastyrylǵan. FAP-ta 3 medısına mamany jumys isteıdi. Solardyń biri – 30 jyldan astam tájirıbesi bar feldsher Gýlınur Qambarova.
– Biz burynǵy ǵımaratty kómirmen jylytyp, tar bólmelerde, qolaısyz jaǵdaıda turǵyndarǵa medısınalyq kómek kórsetip keldik. Zamanaýı medısınalyq jabdyqtar joq bolǵandyqtan turǵyndardy kóbine aýdan ortalyǵyna jiberetinbiz. Qazir jańa FAP-ta alǵashqy kómek kórsetýge, emdik sharalar júrgizýge qajetti jabdyqtardyń barlyǵy bar. Mekemeniń elektrmen jylytylatyny, keń, jaryq ári qolaıly bolǵany qýantady, – deıdi ol.
Odan bólek, Kóksý aýdandyq ortalyq aýrýhanasynda «Klınıkalyq farmasııa» bólimi ashyldy. Jańa qurylym emdeý úderisin sıfrlandyrý men baqylaýdy qatańdatý arqyly medısınalyq kómektiń sapasy men qaýipsizdigin arttyrady. Bólimde tórt farmasevt, bir provızor, eki medısına qyzmetkeri, eki kýrer eńbek etedi. Ujymdy S.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medısına ýnıversıtetinde bilim alǵan, 5 jyldyq tájirıbesi bar bilikti dáriger Aıjan Sekenbaıqyzy basqarady. Jańa bólim dárigerlerdiń barlyq taǵaıyndaýyn ortalyqtan baqylaı alady. Dárilik zattar bir jerde saqtalyp, júıeli túrde bólinedi. Bul dári-dármekterdiń joǵalýyna, tıimsiz qoldanylýyna jol bermeıdi.
– Bólim medısınalyq aqparattyq júıede jumys isteıdi. Emdeýshi dárigerlerdiń taǵaıyndaýlary tikeleı klınıkalyq farmakologtiń «saqtaý qoryna» túsedi. Ol táýlik boıy reseptterdi «bes altyn qaǵıda» boıynsha tekseredi. Munda dárini durys taǵaıyndaý, dozany syrqattyń jaǵdaıyna saı qoldaný, em-sharany qaýipsiz jasaý, qabyldaý jıiligi, emdeý kýrsynyń uzaqtyǵy talapqa saı belgilenedi, – deıdi oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy basshysynyń orynbasary Almagúl Kenjeǵulova.
Qazirde farmasııa bóliminiń júıesine terapııa, hırýrgııa, juqpaly aýrýlar, bosaný, balalar bólimderi, kúndizgi stasıonar qosylǵan. Klınıkalyq farmasııa bólimin qurý medısınalyq kómektiń sapasy men qaýipsizdigin arttyrady. Sıfrlyq sheshimder aýrýhana jumysyn júıelep, naýqastardy tıimdi emdeýge múmkindik beredi.
Shalǵaı aýyldardaǵy medısına salasynyń damýy – halyqtyń ómir sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qadam. Zamanaýı medısınalyq nysandardyń salynýy, qajetti qural-jabdyqtarmen qamtamasyz etilýi, bilikti mamandardyń eńbek etýi aýyl turǵyndaryna sapaly ári qoljetimdi medısınalyq kmek alýǵa jol ashyp otyr. Bul óz kezeginde eldi mekenderdiń áleýmettik áleýetin nyǵaıtyp, aýyldyń bolashaǵyna degen senimdi kúsheıtedi.
Jetisý oblysy