Mobıldi bankıng kúndelikti ómirdiń bir bóligine aınaldy. Paıdalanýshylar ony qoldaný arqyly shottardy tóleıdi, aqsha aýdarady jáne kez kelgen ýaqytta álemniń kez kelgen núktesinen satyp alý operasııasyn oryndaı alady. Degenmen, yńǵaılylyqpen birge kıberqaýipsizdik máselesi artyp keledi, dep jazady Egemen.kz.
Bankterdiń senimdi qorǵaýyn eskere otyryp, alaıaqtar tehnıkalyq kemshilikterdi emes, paıdalanýshylardyń qatelerin kóbirek paıdalanady. Sondyqtan alaıaqtardan saqtaný úshin myna qaǵıdalardy este saqtaǵan jón:
Qoǵamdyq Wi-Fi jelisin qoldanarda abaı bolyńyz
Kafe, saýda ortalyqtary jáne qonaq úılerdegi qoǵamdyq Wi-Fi jelileri qaýipsiz bolmaýy múmkin. Alaıaqtar mundaı oryndarda jalǵan kirý núktelerin qurýǵa, trafıkti ustap qalýǵa nemese zııandy elementterdi engize alady.
Mobıldi bankıngti qorǵaý úshin:
qaı jelige qosylatyndyǵyn, sol orynnyń qyzmetkerlerinen jeliniń resmı ataýyn surap, tekserińiz; eger saıttyń nemese qosymshanyń ınterfeısi ádettegiden ózgeshe bolsa logınderdi, parolderdi nemese karta derekterin engizbeńiz; operasııadan keıin sessııany qosymshada aıaqtańyz.Tegin kitaptar qaýipti: Bas prokýratýra ınternet-alaıaqtyqtyń jańa túri týraly eskertti
Senimdi qupııasózderdi qoldanyńyz
Banktik qosymshanyń qupııasózi kúrdeli jáne biregeı bolýy tıis. Áleýmettik jeliler nemese elektrondyq poshta úshin birdeı qupııasózdi paıdalanbańyz.
Qaýipsizdikti arttyrý úshin:
keminde 10 sımvol bolatyn qupııasóz oılap tabyńyz; túrli tirkelimderdegi áripterdi, sıfrlardy jáne arnaıy sımvoldardy qoldanyńyz; qupııasózderdi telefondaǵy jazbalarǵa nemese messendjerlerge jazbańyz; qajet bolǵan kezde qupııasózderdiń senimdi menedjerin (mysaly, Google-ǵa nemese Apple ID-ǵa ornatylǵan) qoldanyńyz.Qostanaı oblysynda ınternet-alaıaqtyqtyń joly kesildi
Eki faktorly aýtentıfıkasııany qosyńyz (2FA)
Eki faktorly aýtentıfıkasııa – bul kirýdi birjolǵy kod arqyly rastaýdy (mysaly, SMS boıynsha) talap etetin qosymsha qorǵaý. Eń joǵary qaýipsizdikti qamtamasyz etý úshin:
bank qosymshasyna 2FA-ny iske qosyńyz; SMS nemese múmkindiginshe aýtentıfıkasııalaý qosymshalaryn (Google Authenticator, Microsoft Authenticator jáne t.b.) qoldanyńyz; qońyraý soǵýshy ózin bank qyzmetkeri retinde tanystyrsa da rastaý kodtaryn telefon arqyly nemese messendjer arqyly jibermeńiz.Internet-alaıaqtyqqa qarsy naqty nátıje: Jetisýda 600 myń teńge qaıtaryldy
Banktiń habarlamalaryn iske qosyńyz
Shot boıynsha kez kelgen operasııa týraly SMS nemese push-habarlamalar alý qyzmetin qosyńyz. Bul sizge kúdikti áreketti birden baıqaýǵa jáne ony dereý buǵattaýǵa múmkindik beredi.
Qosymshalardy tek resmı derekkózderden júkteńiz
Mobıldi bank qosymshalaryn tek resmı dúkenderden (App Store, Google Play) jáne tek resmı ázirleýshilerden ornatyńyz. Messendjerlerdegi, hattardaǵy, SMS nemese áleýmettik jelilerdegi kúmándi ornatý siltemeleri boıynsha ótpeńiz. Bul zııandy baǵdarlamany ornatýǵa sebep bolýy múmkin.
Qurylǵyǵa qoljetimdilikti shekteńiz
buǵattan alý úshin PIN-kod, saýsaq izin, nemese Face ID qoldanyńyz; qupııasózderdi ashyq kúıinde, ásirese jazbalarda nemese ashyq qujattarda saqtamańyz; telefonyńyzdy joǵaltyp alǵan jaǵdaıda sım-kartany jáne qosymshalarǵa qoljetimdilikti dereý buǵattańyz.Qosymsha qaýipsizdik sharalary
aýdarymdarǵa táýliktik lımıt belgileńiz; bank qosymshasyndaǵy belsendi qurylǵylar tizimin turaqty túrde tekserip turyńyz; telefon nómirińizdi aýystyrǵan jaǵdaıda, operasııalardy rastaý jáne habarlamalar alý múmkindigin saqtaý úshin bul týraly bankke mindetti túrde habarlańyz.Sondaı-aq, Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi bankterdiń qyzmetkerleri rastaý kodtaryn, qupııasózderdi nemese karta derekterin eshqashan suramaıtynyn eskertedi. Eger mobıldi bankıngte kúdikti áreketterdi baıqasańyz dereý bankke júginińiz.