Jańa erejeler shaǵyn bızneske túsetin qarjylyq júktemeni azaıtýǵa septesedi. Qazaqstanda qyzmetkerlerdi jazataıym oqıǵalardan mindetti saqtandyrý júıesin ózgertý josparlanyp otyr, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Bul týraly Premer-mınıstr Oljas Bektenov depýtattyq saýalǵa bergen jaýabynda málimdedi.
13 mamyr kúni Májilis depýtaty Aıdarbek Qojanazarov qoldanystaǵy tetikti túbegeıli qaıta qaraý qajettigin aıtty. Saqtandyrý syılyqaqysynyń eń tómengi mólsheri eń tómengi jalaqyǵa (bıyl 85 myń teńge) baılanysty belgilengen. Depýtattyń pikirinshe, bul talap óndiristik táýekeli tómen jumys berýshilerge – shaǵyn bızneske, jeke kásipkerlerge jáne keńse kompanııalaryna ádiletsiz qarjylyq aýyrtpalyq túsiredi.
Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi málimetinshe, qyzmetkerlerdi jazataıym oqıǵalardan mindetti saqtandyrý (OSNS) júıesinde kásibı táýekeldiń 22 sanaty boıynsha 7,1 mıllıon qyzmetker saqtandyrylǵan. Onyń ishinde I jáne II táýekel sanattaryna (keńse qyzmetkerleri men ákimshilik personal) 1,5 mıllıonnan astam adam kiredi. 2025 jyly osy sanattaǵy qyzmetkerler arasynda 75 jazataıym oqıǵa tirkelgen, bul saqtandyrylǵandardyń jalpy sanynyń 0,005%-yn ǵana quraıdy.
Jazataıym oqıǵalar jıilep tur
Máseleni sheshý úshin A. Qojanazarov kásibı táýekeldiń naqty deńgeıin eskere otyryp, saqtandyrý syılyqaqysynyń eń tómengi mólsherin qaıta qaraýdy jáne shaǵyn bıznes pen keńse kompanııalaryna túsetin negizsiz qarjylyq júktemeni joıýdy usyndy.
O. Bektenovtiń aıtýynsha, jyl basyndaǵy jaǵdaı boıynsha osy saladaǵy naryqtyń ortasha shyǵyndylyq deńgeıi 55%-dy, al keıbir saqtandyrý kompanııalarynda 80%-dy quraǵan. Bul 2024 jyly tarıfter ózgertilmesten qosymsha saqtandyrý tólemderi men zardap shekken qyzmetkerlerdi ońaltý tetikteriniń engizilýimen baılanysty. Sonymen qatar, sarapshylar mindettemeler kóleminiń ulǵaıýyna jáne jańa tólem túrleriniń engizilýine baılanysty shyǵyndylyqtyń ári qaraı ósýin boljap otyr.
«Saqtandyrý uıymdarynyń eseptiligine sáıkes oqıǵalar boıynsha bolashaq annýıtettik mindettemeler kólemi shamamen 286 mlrd teńgeni quraıdy. Bul jınalǵan saqtandyrý syılyqaqylarynyń kóleminen (136,1 mlrd teńge) de, naqty tólengen ótemaqylar kóleminen (45,2 mlrd teńge) de joǵary. Osyǵan baılanysty OSNS júıesiniń parametrlerin, sonyń ishinde tarıftik tásilderdi qaıta qaraý úshin bolashaq mindettemelerdi, annýıtettik jáne zańnamada kózdelgen ózge de tólemderdi jabýǵa saqtandyrý syılyqaqylarynyń jetkiliktiligin rastaıtyn keshendi aktýarlyq esepteýler júrgizý qajet», delingen jaýapta.
О́ndiris oryndaryndaǵy qaýipsizdik: Jazataıym oqıǵalar daýy azaımaı tur
Qazirgi ýaqytta Atameken Ulttyq kásipkerler palatasy janyndaǵy jobalyq keńse OSNS boıynsha tarıf qalyptastyrýdyń negizdelgen tásilderin ázirlep jatyr. Onyń ishinde saqtandyrý syılyqaqysynyń eń tómengi mólsherin qaıta qaraý jáne shaǵyn bızneske túsetin qarjylyq júktemeni azaıtý jónindegi usynystar qarastyrylyp jatyr. Jumysqa múddeli taraptarmen qatar táýelsiz sheteldik aktýarııler (saqtandyrý matematıkasy salasynyń mamandary) qatysady.
«Budan bólek, 2030 jylǵa deıingi saqtandyrý naryǵyn damytý baǵdarlamasy men saqtandyrý týraly jańa zań jobasyn ázirleý aıasynda mindetti saqtandyrý túrleri boıynsha tarıf qalyptastyrýdyń táýekelge baǵdarlanǵan tásilin kezeń-kezeńimen engizý máselesi qarastyrylyp otyr. Atap aıtqanda, belgilengen eń tómengi shekten kásibı táýekel deńgeıin, salalyq erekshelikterdi jáne shyǵyndylyq statıstıkasyn eskeretin ıkemdi tarıftik modelge kóshý pysyqtalyp jatyr», dep qorytyndylady Oljas Bektenov.