Baǵdarlama baqylaýda bolady

Elimizde baspanaly bolý áli de kúrmeýi qıyn kúrdeli áleýmettik másele kúıinde qalyp otyrǵany ras. Al ony sheshýdiń birden-bir joly – tıimdi júzege asyrylýy tıis turǵyn úı baǵdarlamasy. Mundaı baǵdarlama búginde bizdiń elde júzege asyrylyp jatyr. Al onyń naqty nátıjeleri qandaı, qalaı jumys isteýde? Mine, bul máseleni endi arnaıy qurylǵan qoǵamdyq keńes baqylaýda ustamaq. Turǵyn úı qurylysy jónindegi memlekettik baǵdarlamanyń oryndalýyn, ıaǵnı áleýmettik jalǵa beriletin turǵyn úılerdi salý-satýdy qadaǵalaıtyn qoǵamdyq keńestiń keshe alǵashqy otyrysy ótti. Oǵan Úkimet basshysynyń birinshi orynbasary Baqytjan Saǵyntaev tóraǵalyq etti. Qoǵamdyq keńes «Báıterek» ulttyq bas­qarýshy holdıngi bastamasymen quryldy. Naqtyraq aıtqanda, keńes múshe­leri turǵyndarǵa qurylys qarqynyn, baǵdar­lamaǵa qatysýǵa tilek bildirýshilerdiń tizimin, páterlerdiń ádil bólinýin qadaǵalap, udaıy habarlap otyratyn bolady. Qoǵamdyq keńeske Úkimet basshysynyń birinshi orynbasary Baqytjan Saǵyntaev, Parlament Májilisi Tóraǵasynyń orynbasary Darıǵa Nazarbaeva, Parlament depýtattary, «Nur Otan» partııasynyń ókilderi, oblys ákimderi men olardyń orynbasarlary, qurylys kompanııalary men jeke ınves­torlar, Ulttyq kásipkerler palatasynyń ókilderi, «Báıterek» UBH basshylyǵy jáne oǵan tıesili enshiles qurylymdar – «Qazaqstan ıpotekalyq kompanııasy» AQ, «Báıterek development» AQ, sonymen qatar, Jýrnalıster odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy Seıitqazy Mataev múshe. Keshe qoǵamdyq keńestiń alǵashqy otyrysyna onyń músheleriniń barlyǵy qatysyp, turǵyn úı baǵdarlamasy aıasyndaǵy túıtkildi máselelerdi talqylady. Otyrysta málim bolǵandaı, elimizde aldaǵy bes jylda 1,5 mln. sharshy metr turǵyn úı, ıaǵnı 29 myń áleýmettik jalǵa beriletin páter salý josparlanǵan. Aǵymdaǵy jyldyń ózinde ǵana 487 myń sharshy metr jalǵa beriletin turǵyn úı salý kózdelgen. «Qazirgi ýaqytta Qazaqstan boıynsha, turǵyn úı-kommýnaldyq qorynda 300 myń adam páter kezeginde tur. Olardyń 130 myńnan astamy – halyqtyń áleýmettik álsiz toptary, 124 myńy –bıýdjettik jáne memlekettik qyzmetkerler, 44 myńy – jetimder. Bul kezektiń sany ulǵaıyp keledi. «Nurly Jol» baǵdarlamasy aıasynda qurylys kompanııalary salǵan 29 myńnan astam páter satyp alynbaq. Arendalyq páterlerdiń 60 paıyzy Almaty, Astana, Shymkent, Aqtóbe qalalarynda jáne 40 paıyzy – oblys ortalyqtarynda, monoqalalarda, aýyldyq pýnktterde ornalasqan», dedi Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary B.Saǵyntaev. Sondaı-aq, ol Elbasynyń tapsyrmasyna sáıkes, aımaqtardyń damý baǵdarlamalaryna arendalyq turǵyn úılerdiń qurylysy salasynda tıisti ózgerister engizilgenin atap ótti. «Baǵdarlama boıynsha, shaǵyn páterlerge basymdyq beriledi. Osylaısha, bir bólmeli páter – 33 sharshy metr, eki bólmeli – 45 sharshy metr jáne úsh bólmeli páter 62 sharshy metrdi quraıtyn bolady. 50 sharshy metrdi quraıtyn keıin satyp alý quqyǵy bar arendalyq páterge aı saıyn 56 myńǵa tarta teńge, satyp alý quqyǵy joq arendalyq páterge aı saıyn 28 myń teńge shyǵady», dedi birinshi vıse-premer. Onyń atap ótkenindeı, páterlerdi berý barysynda kópbalaly jáne tolyq emes otbasylaryna, múgedek balalary bar otbasylaryna, oralmandarǵa, memlekettik jáne bıýdjettik mekeme qyzmetkerlerine basymdyq beriledi. Sonymen qatar, páterlerdiń 50 paıyzy úılengenderine 3 jyldan kem emes, 35 jasqa deıingi jas otbasylaryna úlestiriledi. «Úkimette aımaqtarmen birge jergilikti deńgeıde jer telimderin bólý, kommýnıkasııany júrgizý, baǵdarlamanyń oryndalý barysy, úmitkerlerdi tańdaýdaǵy ashyqtyqty qamtamasyz etý boıynsha biz árdaıym selektorlyq jıyn ótkizip otyramyz», dedi B. Saǵyntaev. «Jyl sońyna deıin jalǵa berý maqsatynda páterlerdi satyp alý jáne qurylysyn júrgizý boıynsha aı saıynǵy josparlar jasaldy. Naýryzda alǵashqy 1357 jalǵa beriletin páterdi Astana, Almaty, Kókshetaý, Qostanaı jáne Semeı qalalarynda paıdalanýǵa beremiz. «Báıterek» holdıngi atalmysh páterler boıynsha kelisimsharttar jasady jáne jergilikti organdarǵa páterlerdiń maǵlumattaryn jiberdi. Ákimdikter soǵan oraı úmitkerlerdiń qorytyndy tizimin jasap bitýi tıis. 20 naýryz jáne 1 sáýir aralyǵynda biz 1357 páterdi úlestirip bitýimiz kerek», dep tolyqtyrdy ol. Bıyl arendalyq maqsatqa 78,7 mlrd. teńgege 4,7 myń sharshy metr bolatyn bar­lyǵy 9740 páter salynady jáne satyp alynady. Osy rette «páterlerdi úlestirýdegi ashyqtyqty qamtamasyz etýde bizdiń qoǵamdyq keńestiń róli orasan zor», dep atap ótti B.Saǵyntaev. Al Parlament Májilisi Tóraǵasynyń orynbasary Darıǵa Nazarbaeva keńes otyrysy barysynda jalǵa beriletin turǵyn úı qurylysy memlekettik baǵdarlamasyn júzege asyrý barysyn baqylaý úshin «jedel jeli» qurý qajettigi jaıynda oı tas­tady. «Zańnamalardyń buzylýy, qurylys merzimderiniń keshiktirilýi, páterlerdiń sapasynyń syn kótermeıtindigi syndy faktilerge jol bermeý qajet. Menińshe, bizdiń qoǵamdyq keńeste «jedel jeli» uıymdastyrý kerek sııaqty. Onda azamattar habarlasyp, kezekte turǵandarǵa qatysty ádiletsiz sheshimderdiń oryn alýy, qurylys merziminiń keshiktirilýi, páterdiń sapasyzdyǵy jaıynda aqparat bere alar edi», dedi D.Nazarbaeva. Sondaı-aq, ol memlekettik turǵyn úı qurylysy baǵdarlamasynyń tabysty bolýy páterge muqtaj jandardyń baspanaly bolýymen aıqyndalatynyn aıryqsha atady. «Astana men Almatyda jáne taǵy da birqatar qalalarda bastalatyn baǵdarlamanyń tabystylyǵy sharshy metr­lermen nemese ıgerilgen qarjy kólemimen emes, shyn máninde páterge muqtaj jandardyń baspanaly bolýymen aıqyndalady», dedi ol. Onyń atap ótýinshe, áleýmettik jalǵa beriletin turǵyn úılerdi salý paıyzy qymbat nesıelik zaımdarǵa shynaıy balama bolýy tıis. «Báıterek» holdıngi atalǵan baǵdarlama boıynsha páterlerdi salýda jáne satýda, sonymen qatar úmitkerlerdi irikteýge qatysty máselelerdiń zańdy ári ádil bolýyna aıryqsha nazar aýdarýy tıis», dedi D.Nazarbaeva. Qoǵamdyq keńestiń otyrysy endi úsh aıda bir ret ótkizilip turmaq. Dınara BITIKOVA, «Egemen Qazaqstan».