Adamnyń basy Allanyń doby, kóreshegińdi kórmeı kórge kirmeısiń degen halyq aýzyndaǵy sózder beker aıtylmaǵan. Ol ómir kórgen, onyń san túrli aýyrtpalyǵy men qýanyshyn, qıyndyǵy men azabyn tartyp, basynan ótken san synaqtan oı túıip, sanalarynda pisirip baryp, ábden elekke salǵan pikirlerdiń jıyntyǵy bolsa kerek. Meniń de basymnan talaı qıyndyq, uıqysyz túnder men jan azabyn tartar jyldar ótti.
1998 jyl men úshin óte aýyr boldy. Sol jyly 56 jasynda anammen qoshtastyq. Biz ul-qyzy aralas 8 edik. Úlkenimizdiń jasy 38-de, al kenjemiz 19-da edi. Alysta turatyndyqtan sińilim Farıda ekeýmiz anamyzben qoshtasyp qalýǵa da úlgermedik. Jylaı-jylaı qashan jetemiz dep asyǵyp kelgenimizde ol kisi baqılyq ómirge attanypty. Aq sútin bergen anamyzdy tiri kezinde aıalaı almaǵandaı, onyń aldynda perzenttik boryshymyzdy aqtamaǵandaı kórinemin keıde.
Sol jyly balamnyń úlkeni Marat 8, Marjan 6, al kishkentaı qyzym nebári 2 jasta ǵana bolatyn. Kúıeýim ishkilikti táýir kóretin edi. Urpaǵy aldynda jaýapkershilik degenniń ne ekendigin bilmeıtindigine qaramastan, balalarym ákesiz óspesinshi dep júrgende, opasyz jar sol 1998 jyly úsh balammen meni tastap, basqa adamǵa úılenip ketti.
Birinen soń biri tıgen aýyr soqqydan eseńgirep qalyppyn. Ol kezde men mektep-gımnazııada ustaz bolatynmyn, úsh balaǵa jalǵyz qaraý, baǵyp-qaǵý ońaı emes edi. Sáýir aıynda inim kelip, bir aı balalarymdy qarap berdi. Alaıda, ol kóp uzamaı Shymkentke ketti.
Úsh balamen bir ózim qalǵanymda opasyz áke balalarǵa tıisti alımentti de tólemedi. Meniń eń qıyn da kúrdeli ómirim bastaldy. Qysqa jipteı kúrmeýge kelmeıtin tarshylyq, óz qoldary ózine jetpegen balalar, onyń ústine aýyryp qala beretin kishkentaıyma shyryldap júrgenimde Maratym damýynan kesheýildedi. Qaıterimdi bilmeımin, oǵan qarasam, kishkentaılar tipten qorǵansyz, jıi aýyrady. Onyń ústine qol qysqalyǵy bar, janyńdy jegen jalǵyzdyq pen tastap ketken kúıeý, turmystaǵy qıyndyqtar bári ústemelep kelgende atar tańdy uıqysyz atyratynmyn. Kóz jasyma erik berip, 2 jasar qyzymnyń betine qarap, tún balasy jalǵyz jylap otyratynmyn.
Talaı tún taǵdyryma nalyp, jastyǵym jasqa malynyp, dármensiz, pushaıman halimdi oılaǵanda qandaı qareket jasarymdy bilmeı, jumysqa jınalatynmyn. Amalym joq, qalǵan eki qyzymdy jetkizý úshin ulym Maratty Taraz qalasyndaǵy júıkesi buzylǵan balalar úıine – memlekettik mekemege ótkizdim. О́ıtpesime bolmady. Sol jyly ol birde ortanshy qyzben esik aldynda oınap júrgen jerinen úıden ketip qalypty. Maratty kúndiz joǵaltyp janushyryp aınala kezip, túnge deıin izdesem de taba almadym. Osylaı tabanymnan taýsylyp, jylap izdep júrgende meniń gımnazııada oqytqan oqýshym Arman Maratty kezdeısoq kórip qalyp: «Bul Alıma ápkeıdiń balasy ǵoı», dep tanyp, ákep berdi. Eger Arman kezdespese qaıter edim. Osylaı men balalarymdy asyraımyn dep jumysta júrgende ulym bir kúni dalada óledi ǵoı degen oıdan boıym qaltyrap, lajsyzdan jylaı júrip balalar úıine tapsyrdym emes pe?! Shynymdy aıtsam, ómir meni qataldandyryp jiberdi. Kózime kelgen ashy jas pen aýyr qıyndyqtardy jeńý úshin baýyrlarym jigerlendire bildi.
Ulyma Tarazdaǵy medbıkeler men tárbıeshiler jaqsy qarady. Olar: «Marat jaman bala emes. Ústi-basy tap-taza, ózi aqyldy», – deıdi.
Meniń Maratym osylaısha memlekettiń arqasynda ósip qaldy. Ol endi 25-te. Taıaýda týǵan kúni edi. Qazir ol «Qyzyl tań» jaqta, al men oǵan bara almaı júrmin. Kóbinese mende qarjy bolmaı qalady.
О́zimdi ulymnyń aldynda kináli sezinemin. Ol óte aqyldy jáne jigerli bala. О́zi jyldam-aq.
Qazir medısına damydy ǵoı. Shirkin, aqyl-esi qalaıda jóndelip, ulym ýaqyt pen keńistik jaǵyn aınymaı bilip, sanaly azamat bolsa dep armandaımyn. О́zim osy ǵumyrymda 27 jyl oqytýshy bolyp, qanshama janǵa dáris berip kelemin. Meniń armanym – ulymnyń densaýlyǵynyń túzelgenin kórý. Shirkin, sol kúnge jetsem!
Onyń esimi Marat, famılııasy Kokýshev. Jasy 25-te. Jigittiń jasynda. Ulymnyń aldynda óte kinálimin. Meniń basymnan ne ótpedi!
Alıma JUMABAEVA.
Qarataý.