Ánmen órilgen, saldyqpen sáni kirgen soqtyqpaly da soqpaqty ómiriniń óksikti bir tusynda ishtegi kúıigin keler kúnge artqan úmitimen ózektestire “Temirtas, Asyl, Aqyq, qaraqtarym” dep shyrqaıtyn sal Birjannyń asqaq ánin kim bilmeıdi! Sońynda qalyp bara jatqan urpaǵyna óziniń bar ákelik mahabbatyn, jan tolǵanysyn, alań kóńilin osy ánmen jetkizetin Birjan ǵumyry aspandaǵy aqqýǵa únin qosqan júırik ánshiligimen, eren saldyǵymen birge, sońynda qalǵan urpaǵymen de bir tóbe edi. Daýylpaz Birjan týraly sóz qozǵalsa, endigi jerde birden-birge jalǵasyp, sońynda qalǵan osy nemere-shóberelerin medet tutatynbyz, solarmen kórkeıetinbiz.
Jyljyp aqqan sýdaı bir ornynda turmaıtyn beý, dúnıe-aı! Endi, mine, sal babamyzdyń uly Temirtastan qalǵan nemeresi, asyldyń synyǵy Muhamedqalı aqsaqaldyń da 85 jasynda bul pánıden baqıǵa ozǵandyǵy týraly qaraly habar ózegimizdi órtep otyr. Osy rette, kimge bolsyn, uly adamnyń nemeresi bolyp jer basyp júrý ońaı soqpasa da, Muhamedqalı Temirtasulynyń osy bıik paryzǵa laıyq maǵynaly da mándi, uzaq ǵumyr keship, Birjan sal atasynyń atyna da, óz esimine de qylaýdaı daq túsirmeı ótkendigin erekshe rızashylyq sezimmen aýyzǵa almaı tura almaımyz.
Ataqty Birjan saldyń tikeleı urpaǵy ekendigine qaramastan, taǵdyr jastaıynan Muqańnyń da ómir jolyn ońaı qalyptastyrmady. Ákesi Temirtas otyzynshy jyldardyń náýbetine ilikkende bala Muhamedqalı nebary on jasta bolatyn. Sodan naǵashy jurtyn panalap, sonaý ishki Reseıden, Túmen oblysynyń Aıymjan aýylynan bir-aq shyǵady. Sóıtip, ol jaqtan tek 1965 jyly ǵana Kókshetaýǵa oralýdyń sáti túsip, atasy sal Birjannyń ánshilik dáýreni ótken óńirmen qaıta tabysady.
Atasyna tartqan ánshilik ónerden ózi de qara jaıaý emes Muhamedqalı aqsaqalmen kezdesken adam onyń Birjandaı altynnyń synyǵy ekendigin jazbaı tanıtyn. Sonyń ishinde:
“Aldymda shamshyraǵym, Temirtasym,
Tilegim, seniń uzaq bolsyn jasyń.
Qosh bolyńdar baýyrym, balapanym,
Baıqaımyn ajal shirkin, qutqarmasyn,–
dep dúldúl atasy sııaqty daýysyn bir yrǵaltyp alyp, “Birjan sal”, “Aıtpaı”, “Janbota”, taǵy basqa baba murasyn áldılep, aıalaýdan áste bir tanbaıtyn Muhamedqalı atamyzdyń da maıda qońyr daýysyn áli talaı saǵynarmyz, talaı izdermiz. Bar sanaly ǵumyry qarapaıym eńbek adamy, kóptiń biri bolyp, eline, halqyna hal-qaderinshe adal qyzmet etýmen ótken tekti jannyń sońynda qalǵan Serik, Shárip, Oral, Maral sekildi uldary ǵana dál osy sát kóńilimizge ájeptáýir medet.
Bir ózi Birjan sal babasynyń saırap jatqan aıshyqty izindeı kórinetin Muqańdar ketkenimen, osy azamattar barda ánshi baba urpaǵy áli de ornynda dep túısinbeske shara joq endi. Qaıteıik, jer betine izgiliktiń, tutas bir óner kóshiniń sońǵy úziginiń nuryn da, syryn da sebezdete quıyp, dıdar-ǵaıypqa aınalyp júre bergen Muhamedqalı aqsaqaldyń da kózi tirisindegi tekti keıpi ózin izdetpeı qoımas. Birjan sal áýletiniń úlken bir tuǵyrynyń opyrylyp, bútindeý bir tusynyń oısyrap qalǵany anyq. Jatqan jerińiz jaıly, topyraǵyńyz torqa bolyp, o dúnıeniń bar jaqsylyǵyn bersin, Birjan atasyn, qazaqtyń án ónerin jan dúnıesinde qundaqtap, terbetip ótken ǵazız da jomart júrekti asyl jan, ardaqty aǵa!
Bulandy, Eńbekshilder, Býrabaı aýdandarynyń ákimderi.