Halyqaralyq «Nevada-Semeı» antııadrolyq qozǵalysynyń belsendisi, sýretshi Káripbek KÚIIKOVTIŃ esimi kóziqaraqty oqyrmanǵa jaqsy tanys. Polıgon zardabyn týmaı jatyp tartqan, kemtar bolyp týsa da ómirge degen qushtarlyǵyn joǵaltpaǵan jannyń qaısar rýhyna búginde kóp jurt tánti bolǵan. Eki qoldyń joqtyǵynan aýzymen jáne aıaǵymen sýret salyp, ıadrolyq jarylystardyń qasiretin ónerimen aıyptap júrgen azamattyń isine qalaısha súısinbeısiń?!
Jaqynda oǵan habarlasyp, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń ıadrolyq qaýipsizdik jónindegi sammıtte sóılegen sózine qatysty pikirin surap-bilgen edik.
– Jalpy, bul másele maǵan meılinshe tanys bolǵandyqtan da sammıt barysyn teledıdar jáne gazet arqyly bastan-aıaq qadaǵalap otyrdym, – dep bastady ol áńgimesin. – Meni, ásirese, Elbasy usynǵan «HHI ǵasyr: soǵyssyz álem» atty baǵdarlama tánti etti. Bul qujattyń ózegi retinde «Nevada-Semeı» qozǵalysy kótergen kóptegen máselelerdiń de kórinis tapqanyna qýandym. Baǵdarlamanyń álemdi ıadrolyq qarýdan qutqarýdyń amal-áreketin jan-jaqty qamtyǵanyna jáne de ol óziniń jemisin beretinine senimdimin.
Búgingi kúnde búkil álemdi terrorızm problemasy qatty alańdatyp otyr. Sammıtte Elbasy Nursultan Nazarbaev bul shetin máselege erekshe mán berdi. Mysaly, atom energııasymen jumys isteıtin nysandar qaýipsizdigin qamtamasyz etý, ıadrolyq materıaldardyń terrorshylar qolyna túsýine jol bermeý sharalary jóninde aıtqan oılary kókeıkestiligimen erekshelendi. Elbasynyń: «Bul úshin búkil halyqaralyq qoǵamdastyqtyń birlesken naqty jumysy qajet. Men terrorlyq uıymdarǵa qatysy bar árkimdi baqylaýǵa alýǵa bolatyn biryńǵaı álemdik jeli qurý qajet dep sanaımyn», degeni onyń álemdik deńgeıde oılap, adamzat balasynyń qamyn jeıtin qaıratker tulǵa ekenin ańǵartsa kerek.
Jalpy, óz basym Qazaqstannyń ıadrolyq qarýdan alǵashqylardyń biri bolyp bas tartqanyn adamzat balasynyń beıbit ómir súrý isine qosqan úlken úlesi retinde baǵalaımyn. Búgingi kúnde bizdiń elimizdiń osynaý batyl qadamyna álemdik qoǵamdastyqtyń ózi asa joǵary baǵa berip, óz kezeginde bul bastama Qazaqstannyń jaǵymdy ımıdjiniń qalyptasýyna zor yqpalyn tıgizip jatyr. Munyń ózi Elbasymyzdyń uzaq jyldardan beri ıadrolyq jarylystar men jappaı qyryp-joıatyn qarýlarǵa qarsy tabandy túrde júrgizip kele jatqan jumysynyń naqty jemisi.
– Qazir nemen aınalysyp júrsiz? О́zińizdiń shyǵarmashylyǵyńyz týraly aıta ketseńiz.
– Qazirgi kezde men kóbine peızaj salýmen aınalysyp júrmin. Árıne, ózimdi tolǵandyratyn ıadrolyq jarylys taqyrybyna da álsin-álsin oralyp otyrýyma týra keledi. Ondaǵy maqsatym – adamdar bul qasiretti esten shyǵarmasa eken, onyń zardaptarynyń qandaı surapyl ekenin bilip júrse eken degen oı.
Meni keıde mektepterdegi, tipti, túrmelerdegi túrli kezdesýlerge shaqyryp jatady. Olarǵa men qýana baramyn. Mundaı júzdesýler maǵan kúsh-qýat jáne shabyt beredi. О́zińniń qoǵamǵa kerektigińdi jáne tıtteı de bolsa paıdańdy tıgize alatynyńdy sezinýdiń ózi adamǵa keremet áser etedi. Mundaı kezdesýlerde men ıadrolyq jarylystardyń qazaq jerine ákelgen zardaby týraly aıtyp, óskeleń urpaqty bolashaqta el men jerdiń taǵdyryna nemquraıdy qaramaýǵa shaqyramyn. Osynyń ózin men ıadrolyq qarýsyz álem qurý isine qosqan tamshydaı úlesim dep túsinemin.
– Dál qazirgi ýaqytta sizdi óner adamy jáne qoǵam belsendisi retinde taǵy qandaı máseleler tolǵandyrady?
– Osydan biraz jyl buryn AQSh-tyń Nevada shtatynda bolǵanymda, jerge tizerleı otyra qalyp, eki betin jas jýyp, ózinen ózi kúbirlep sóılep jatqan adamdy baıqap qaldym. Aýdarmashydan suraǵanymda, ol álgi adamnyń adamzat balasynyń istegen qııanaty úshin Jer-Anadan keshirim surap jatqanyn aıtty. Bul oqıǵa maǵan óte qatty áser etti.
Keýdemde janym qalǵansha ıadrolyq jarylystardy aıyptap, bul qasiretten zardap shekkenderdiń problemalaryna shyǵarmalarym arqyly jurtshylyqtyń nazaryn aýdarýǵa tyrysyp kelemin. Bul isti jalǵastyra berý – meniń azamat retindegi asqaq mıssııam! Elbasynyń ózi abyroıymyzdy asqaqtatqan jahandyq jıyn – sammıtte sóılegen sózinde dál qazirgi ýaqytta adamzatty soǵys qarýynan aryltýdan ótken kókeıkesti mindet joq dedi emes pe?!
– Áńgimeńizge rahmet.
Qaırat Ábildınov.
«Egemen Qazaqstan».
QARAǴANDY.