Jomarttyqty, izgilikti dáleldeıtin kez keldi

Bilim jáne ǵylym mınıstrliginde «Árbir balaǵa – otbasynyń ba­qyty» degen taqyrypta baspasóz máslıhaty ótti. Onda jetim balalardy asyrap alýdy nasıhattaý máselesi kóterildi. Resmı esepterge júginsek, osy kúni qoǵamymyzda jetim balalar men ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan ba­lalardyń jalpy sany 38386-ǵa jetipti. Onyń ishinde osy balalarǵa arnal­ǵan uıymdardy 80 paıyzdan astam áleý­mettik jetimder mekendeıtin kórinedi. «Áleýmettik jetimder degenimiz – ata-analary bar bolǵanymen, «tiri jetim» atanǵan balalar. Bul balalardyń ata-analary óz quqyqtarynan aırylǵan, mas­kúnemdikke salynǵan, balalarynyń den­saýlyǵyna, damýyna, ósýine eshqan­daı kepildik bere almaıtyn jandar. Sondyqtan balalar arnaıy uıymdarda tárbıelenip jatyr», – deıdi Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Balalar quqyn qor­ǵaý jónindegi komıtettiń basshysy Raısa Sher. Onyń aıtýynsha, osy balalar­dyń ómirge degen kózqarasy durys qa­lyptasýy úshin izgi júrek adamdar­dyń jan jylýy qajet. Jıyn barysynda Prezıdent janyn­daǵy Áıelder isi jáne otbasylyq-de­mografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıs­sııa hatshylyǵynyń bas sarapshy­sy Gaýhar Nurahmetova áleýmettik je­timdiktiń profılaktıkasy, otbasyny nyǵaıtý, qoǵamdaǵy keri úderisterdi oń sheshýdiń joldary aıryqsha mańyzǵa ıe bolyp, úgit-nasıhat jumystaryna keńi­nen kóńil bólinip jatqanyn ortaǵa saldy. Osyǵan baılanysty 2011 jyldyń 14-shi qańtarynda Prezıdent Ákimshiligi basshysynyń orynbasary M.Áshimbaev jetim balalar men ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan ba­lalardy asyrap alýdy nasıhattaýǵa baǵyttalǵan úgit-nasıhat jumystary­nyń osy jylǵa arnalǵan josparyn bekitken kórinedi. «Endigi másele osy jaǵdaıdy qoǵamda jıi kóterip, adam­dardyń esine salyp turý. Biz jetimin jylatpaǵan elmiz. Dinimiz de, dilimiz de adamgershilik, ar-uıat sııaqty bıik uǵymdar tóńireginde qalyptasqan. Son­dyqtan jetimdi jylatpaý mindeti tikeleı qazaq etnosyna júkteledi», – dedi G.Nurahmetova. Árıne, kerekti qujattaryn jınasań, balany tez-aq asyrap alýǵa bolady. Al ony azamat etip tárbıeleý, onyń toıyna adamgershilik qundylyqtardy sińirý ońaı sharýa emes. Osyǵan baılanysty sóz alǵan Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri Ǵazız Telebaev qoǵamda úlgili, aý­qatty otbasylar jetim balalardy asyrap alyp, izgilik kórsetip jatsa, na­sı­hattyń úlkeni sol bolar edi. «О́ıt­keni, azamattyq, jomarttyq halqy­myz­da bar qasıet. Júkti jumyla kóterý biz úshin shetin emes. Jetimdi asyrap alyp jatqan álgindeı azamattar ózgelerge de oı salary anyq», – dedi ol. Baspasóz máslıhatyna qatysqan Baı­lanys jáne aqparat mınıstrligi Aq­parat jáne muraǵat komıteti tór­aǵa­synyń orynbasary Erbol Shaımerden: «Jetim balany asyrap alý týraly úgit-nasıhat júrgizý – eń izgi jobalardyń biri. Buny shyn máninde ómirge laıyq­tap, qoǵamǵa áser ete alatyndaı deńgeı­de nasıhattaý BAQ ókilderine tikeleı baılanysty. Sondyqtan áserli rolıkter jasaý, nárli maqala jazý da istiń sheshimin tabýyna birden-bir kómek», – dedi. Jıyn sońynda jetim balalardy asyrap alýǵa baılanysty jýrnalıster naqty saýaldar qoıdy. Onyń biri «ba­lany asyrap alýǵa qandaı qujattar qajet?» – degen saýalǵa jaýap bergen Raısa Sher balany asyrap alýǵa eń aldymen nıet qajet ekenin aıtty. So­syn eń qajetti qujattar dep ata-ana bolýǵa nıettengen adamdardan ótinish, úı ishindegi basqa jandardyń kelisimi, úı-jaıynyń bar ekendigi, tabys kózi týraly anyqtamalardy atady. «Nıeti bar otbasynyń bári birdeı aýqatty emes ekeni anyq. Bul otbasylar bala asyrap alǵysy kelse, joǵary jaqtan qandaı da bir járdem bola ma?» – degen saýalǵa Úkimet 15 myń teńge kóleminde arnaıy járdemaqy taǵaıyndap otyrǵany aıtyldy. Aıgúl SEIILOVA.