Qoldy bolǵan Elektrondy qoltańba

Bul ózi ázilge uqsaǵanymen, ómir­­­d­e bolǵan oqıǵa desedi. Ekin­shi dúnıe­­júzilik soǵys kezi. Qyl­shyl­­­­da­ǵan er-azamat soǵys­ta. Tyl­dyń bar beıneti qyz-kelin­she­k­ter­diń moı­­nynda. Bári qıyndyqty moıy­­­maı kóterip, azamattarynyń aman-esen oralýyn kútýde. Biraq, adam­­­nyń bári birdeı emes qoı. Jar tóse­gi sýymaǵan bir jas kelinshek aýdan­­­nan kelgen ókilmen oınap-kú­lip jú­redi eken. Búgingideı abort ja­sa­­­ta­tyn, júktilikten saqtanatyn zaman emes, qudaı aldynda esh kúná­si joq eki-úsh qaradomalaq dúnıege keledi. Soǵys bitedi. Er-azamattar oral­ǵan. Kúıeýi álgi kelinshekten jaýap alyp otyr. – Myna bala kimdiki? – Seniki. – Qalaı. Men soǵysta júrdim ǵoı. – Esińde me, sen suranyp elge kelip kettiń ǵoı, sol kezde kótergem. – Al, mynaý she? Kelinshek jaýaptan tosylady. – Osy balanyń qalaı kelgenine apam da ań-tań, men de ań-tańmyn, – deıdi sasqanynan. Ádep jónindegi keńeske shaqy­ryl­ǵan Qazyǵurt aýdandyq turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq, jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary bóliminiń basshysy Bolatbek Ájimetovtiń áreketi osyǵan saıady. Ol Memlekettik qyzmet isteri mınıstrliginiń OQO boıynsha departamentiniń basshysy, Ádep jónindegi keńestiń tóraǵasy Berik Bekjanovtyń atyna jazǵan túsiniginde seriktestikke zań talabyn saqtamaı aýdarylyp ketken aqsha jaıynda: «Meniń elektrondy qoltańbamdy esepshi Nursultan Qultaev syrtymnan paı­dalanyp ketken» deıdi. Al bas maman-esepshi N.Qultaev basty­ǵynyń bul qylyǵyna ań-tań. О́zi ruqsat bergen deıdi. Endi osy jumbaqtyń túıinin tarqatyp kóreıik. Atap aıtqanda, ótken jyldyń shilde aıynda Ońtústik Qazaqstan oblysy turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq, jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy tara­pynan Qazyǵurt aýdanyndaǵy eldi mekenderdi gazdandyrýǵa jobalyq-smetalyq qujattama daıyndaý jumystaryna elektrondyq memlekettik satyp alý konkýrsy júrgizilip, №797366-2 hattamalyq sheshimimen jeńimpaz bolyp, «IýgGazProekt» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi tanylǵan. Atalǵan hattama negizinde Qazy­ǵurt aýdany Qaqpaq AGTS-ten jet­kizý­shi gaz qubyry jáne Qazy­­ǵurt eldi mekenine gazben qam­­ta­­ma­syz etýdiń II kezegi úshin JSQ ázir­leý, memlekettik sarap­ta­ma­dan ót­kizý úshin bólim bas­shy­sy B.Ájimetov 2015 jyl­ǵy 30 shilde­degi №101 sandy kelisim­shartqa tur­ǵan. Kelisimsharttyń quny 11 742 346, 42 (on bir mıllıon jeti júz qy­ryq eki myń úsh júz qyryq al­ty teń­ge qyryq eki tıyn) teńgeni qurap, ju­mysty tapsyrý merzimi 2015 jyl­dyń 30 qarashasy bolyp bekitilgen. Sonymen qatar, 2015 jyldyń qazan aıynda 6 000 000 (alty mıllıon) teńgege atqarylǵan jumys­tar týraly akt túzilip, bólim basshysy B.Ájimetov 2015 jyldyń 30 qazanyndaǵy №4586502/15-862 sandy tólem qujatymen «IýgGazProekt» JShS-na 6 000 000 (alty mıllıon) teńgeni aýdarǵan. Budan bólek, 2015 jyldyń jel­toqsan aıynda 4 318 428 (tórt mıl­lıon úsh júz on segiz myń tórt júz jıyrma segiz) teńgege at­qa­ryl­ǵan jumystar týraly akt túzi­lip, bólim basshysy B.Ájimetov 2015 jyl­dyń 14 jeltoqsanyndaǵy №4586502/15-1062 sandy tólem quja­ty­men «IýgGazProekt» JShS-ne 4 318 428, 42 (tórt mıllıon úsh júz on segiz myń tórt júz jıyrma segiz teńge qyryq eki tıyn) teń­­ge­ni aýdarǵan. Iаǵnı, jalpy 10 318 428, 42 (on mıllıon úsh júz on segiz myń tórt júz jıyrma segiz teńge qyryq eki tıyn) teńge aýda­ryl­ǵan. Al qalǵan 1 423 918 teń­­ge­ni memlekettik saraptamaǵa tóleý úshin 2015 jyldyń 14 jel­toq­­sa­nynda joǵaryda atalǵan №101 ke­l­i­sim­shartqa qosymsha 101/2 kelisimshart jasasyp, min­det­temeden bosatqan. «IýgGazProekt» JShS oryndaý merzi­min keshiktirgeni úshin 2015 jyl­dyń 14 jeltoqsanynda aıyp­pul salý jaıly akt túzilip, 35 227 teńgeni «IýgGazProekt» JShS tolyq tólegen. Osydan keıin, bólim basshysy B.Ájimetov 2015 jyldyń 4 jel­toq­sanynda Qazaqstan Respýb­lı­ka­sy Ulttyq ekonomıka mı­nıstr­­ligi Qurylys, turǵyn úı- kom­­mý­­nal­dyq sharýashylyq isteri jáne jer resýrstaryn basqarý komıteti «Jobalardy memlekettik vedomstvodan tys saraptaý» sharýa­shy­lyq júrgizý quqyǵyndaǵy respýb­lı­ka­lyq memlekettik kási­p­orny Oń­tús­tik óńiri boıynsha fılıaly men Qazyǵurt aýdany Qaqpaq AGTS-ten jetkizýshi gaz qubyry jáne Qazy­ǵurt eldi mekenine gazben qam­ta­masyz etý qurylysy jumys joba­sy boıynsha vedomstvodan tys keshendi saraptama júrgizýge arnal­ǵan №19-0779 sandy elektrondy shart ja­sas­qan. Sharttyń quny 1 423 918 teńge bolyp, aıaqtaý merzimi 45 jumys kúninen aspaıtyn merzimdi quraǵan. Osy shartta jalpy qunnyń 30 pa­ıy­zyn, ıaǵnı 427 175, 40 teńgesin aldyn ala tólem júrgizýge, al qal­ǵan 70 paıyzyn, ıaǵnı 996 742, 60 teń­gesin oryndaýshy jumysty aıaq­taǵan­­nan keıin jáne oryndalǵan ju­­mystyń tapsyrý-qabyldaý akti­si­­ne tapsyrys berýshi qol qoı­ǵan­nan keıin túpkilikti esep aıyrysý min­det­telip, Qazyǵurt aýdandyq qazy­na­shylyq basqarmasyna tirkelgen. Bólim basshysy B.Ájimetov 2015 jyldyń 18 jeltoqsanynda Mem­sar­aptama RMK-men jasalǵan shartyń jalpy qunynyń 30 paıyzyn, ıaǵnı 427 175, 40 teńgesin esep­shotyna aýdaryp bergen. Al Mem­saraptama RMK-nyń 19 jeltoqsan 2015 jyly joldaǵan №19-0779 san­dy tólem shotynda qalǵan 996 742, 60 teńgeni tolyq tóleýdi suraǵan. Osy tólem shotyna sáıkes, elektrondy tártippen bólim basshysy B.Ájimetovtiń elektrondy qoltańbasymen Memsaraptama RMK-ǵa jasalǵan sharttyń jal­py qunynyń 70 paıyzyn, ıaǵnı 996 742, 60 teńgeni 2015 jyl­dyń 25 jeltoqsanyndaǵy №4583502/15 tólem qujatymen tolyq aýdaryp berilgen. Alaıda, aǵa ter­geý­shi S.Quralovtyń 2016 jyldyń 10 naýryzynda qorǵalýǵa quqy­­­ǵy bar kýádan jaýap alý hat­ta­­ma­­synda bólim basshysy B.Ájimetov bólimniń bas mamany – esep­shisi N.Qultaev elektrondy qol­tań­balardy, sonyń ishinde meniń elek­­tron­dy qoltańbamdy qol­da­nyp, shart­tyń jalpy quny­nyń 70 paıy­zyn, ıaǵnı 996 742, 60 teń­geni №4583502/15 tólem quja­ty­men to­lyq aýdaryp jibergenin kórsetken. Osy oraıda anyqtaıtyn bir jaıt, Qazyǵurt aýdany ákiminiń 2015 jyldyń 27 mamyryndaǵy №25 ókimimen bólim basshysy B.Ájimetovke birinshi qol qoıý qu­qyǵy bekitip berilgen. Al Qazaq­­stan Res­pýb­lıkasynyń 2003 jyl­­ǵy 7 qańtardaǵy №370 «Elek­­­tron­­­dyq qujat jáne elek­tron­­­dyq sıfr­lyq qoltańba týraly» Zańy­nyń 10-babynyń 2-tar­maǵyn­da elektrondyq sıfr­lyq qol­tań­banyń jabyq kiltteri olardy zań­dy negizderde ıelenetin tulǵa­lar­dyń menshigi bolyp tabylatyny jazylǵan. Tulǵa ártúrli aq­pa­rattyq júıelerge arnal­ǵan elek­tron­dyq sıfrlyq qoltań­ba­nyń jabyq kiltterine ıe bola ala­dy. Elektrondy sıfrlyq qol­tań­­ba­­nyń jabyq kiltterin basqa tul­ǵa­­­lar­­ǵa berýge bolmaıtyndyǵy kórsetilgen. Demek, bólim basshysy B.Ájimetov Qazyǵurt aýdanynyń tabı­ǵı gazben qamtamasyz etý qury­­­lys jumystary jobasy­na mem­lekettik saraptama júr­gizý ba­rysynda «Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń memlekettik qyz­meti týraly» Zańnyń 50-baby 1-tar­ma­ǵynyń 4-tarmaqshasynda sheshim­der­di daıyndaý men qabyldaý kezinde jeke jáne (nemese) zańdy tulǵa­larǵa quqyqqa syıymsyz qoldaý kórsetkeni baıqalady. Ádep jó­nin­degi keńeste osy másele kóterildi. Sonymen, B.Ájimetovtiń elek­tron­dy qoltańbasymen tolyq bit­pegen jumysqa sharttyń jalpy qunynyń 70 paıyzy tólem qujaty­men tolyq aýdarylyp beril­gen. Qoltańbanyń jabyq kilti zańdy negizde jeke tulǵanyń menshigi bolsa da B.Ájimetov bas maman-esepshi N.Qultaevty aıyptap otyr. Al ol óz kezeginde bólim basshysynyń kelisimimen aýdarylǵanyn aıtady. Bolatbek Ájimetov Ádep jónin­degi keńestiń otyrysyna kelgen joq. Bir qyzyǵy, keńes otyrysyna arnaıy kelgen aýdan ákimi B.Ájimetovti tańerteńgilik jumys ornynan kórgenin aıtady. Túske deıin óz bóliminde densaýlyǵy dyńdaı bolyp qyzmet istegen B.Ájimetov tús qaıta eńbekke jaram­­­syz­­dyq qaǵazyn alyp úlgerip­ti. Bu­ǵan aýdan ákiminiń ań-tań bol­ǵa­nyn qosyńyz. Osyndaıda densaý­­lyq saqtaý bóliminiń eńbekke ja­ram­­syz­­dyq qaǵazyn ońdy-soldy tara­ta beretindigi kúmán týǵyzdy. Saryaǵash aýdanynda sońǵy bes-alty jylda úsh ákim aýysty. Aýdandyq bilim bóliminiń basshysy memlekettik satyp alýda jáne basqalaı negizgi mindetterinde kem­shilikter jibergen. Sol úsh aýdan ákimi sol bólim basshysyn tártip­tik keńes otyrysyna bir ákele almaı ketti. Álgi azamat eńbekke jaramsyzdyq qaǵazynyń merzimi bite bergende jarty kún jumysqa kelip, ákimdikter qamdanyp úlger­gen­she qaıtadan bıýlleten alyp shyǵyp ketedi eken. Tártiptik keńeske aı­daýyl arqyly ákeldirý sóz bol­ǵany­men, jarty kún jumysta otyr­maı­tyn basshy óz erkimen ketip, eki jaq ta tynyshtaldy. Onyń sýǵa sal­sa batpaıtyndyǵy, otqa salsa jan­baı­tyndyǵy Astanadaǵy bir dókeıdiń yqpalynan degen áńgimeler aıtylatyn. Sý, kún ótkizbeıtin «shatyr azamat» bul jaıly bile me, ol jaǵy beımálim. Saryaǵash aýdan­dyq bilim bóliminde talaı jaǵym­syz oqıǵalar oryn aldy. Alaıda, bilim bólimi bastyǵynyń mindetin at­qa­rý­shy azamattyń da «shatyry» myqty desedi. Al Ájimetovke qaıta oralsaq, Ádep jónindegi keńes ony aýdan ákimine kelesi otyrysqa qolynan jetelep ákelýdi tapsyrdy. Taǵy da eńbekke jaramsyzdyq qaǵazyn alyp úlgermese, eshkimge berýge bolmaıtyn elektrondy qoltańbasynyń qalaı qoldy bolǵanyn túsindirýi tıis bolady. Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan» Ońtústik Qazaqstan oblysy