Kókpektide kóp ózgeris

«Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵyna – kókpektilikterdiń 20 ıgi isi» baǵdarlamasy halyqtyń kóńilinen shyqty QALAÝYN TAPSA QAR JANAR... Jaqynda Kókpekti aýdanynda issaparda boldyq. Aýdan ákimi Dúı­senǵazy Mýsın amandyq-saý­lyqtan soń atqaryp jatqan isterimen tanystyra bastady. О́tken jyldyń kúzinde paıdalanýǵa berilgen Dáýlet Turlyhanov atyn­daǵy sport keshenine endik. Keń ári jaryq sport kesheninde bul kúnderi grek-rım kúresi, voleıbol, basketbol, basqa da sport túrleri úıirmeleri jumys istep tur. Aýdannyń jas sportshylary respýblıkalyq, oblystyq jarys­tarda top jarýda. – Bıýdjetten 16 mıllıon, ózi­mizden alty mıllıon teńge qarjy bólip, osy ásem ǵımaratty salyp aldyq. Jurt rıza, bos ýaqyt­tarynda balalar sport zalynan shyqpaıdy. Nátıje qýantady, – dedi aýdan ákimi. Budan keıin turǵyndarǵa qyz­met kórsetýge arnalǵan keshenge endik. Úsh qabatty, ishine eýro­stan­dartty jóndeý júrgizilgen ǵı­maratta 250 oryndyq meıramhana, 32 oryndyq qonaqúı, bala­larǵa arnalǵan oıyn zaldary, bılıard, shaǵyn dámhana, zııapat zal­dary, sán salony bar eken. Atalmysh keshen ótken jyldyń jel­toqsanynda aýdannyń 80 jyl­dyq mereıtoıy qarsańynda paı­dalanýǵa berilipti. «Birinshi jáne úshinshi qabattarda sál aıaqtal­ma­ǵan jumystar qaldy. Al aýyldyq jerde mundaı ǵajap ǵımaratty óz qarjylaryna turǵyzǵan osy jer­diń túlekteri – «Elim-aı» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń basshylary Serik Nurbekuly Ýá­lıev pen Bolat Mıǵrazuly Bekberdınov degen azamattar. Olar bul qurylysqa 170 mıllıon teń­ge qarjy bóldi», – deıdi aýdan ákimi D. Mýsın. «Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵyna – kókpektilikterdiń 20 ıgi isi» baǵdarlamasy boıynsha keshendi ister atqarylmaq. Aýdan ákiminiń orynbasary Erbol Nurǵalıevtiń aıtýynsha, baǵdarlama aıasynda Sa­mar aýylynda «Romat» fırma­lyq dárihanasy, «Deni saý bala – el baılyǵy» jobasy aıasynda 15 mektep pen eki balabaqsha­sy­na sporttyq taýarlar satyp alý, 60 oryndyq balalar demalatyn lager salý, Kókpekti men Samar aýyldarynda hokkeı qoraptary men muz aıdyndaryn ashý, bóbek­terge jańa jıhaz, dıplommen aý­ylǵa, ardagerlerge dańq pen qur­met, Bastaýshy aýylynda meshit salý, basqa da ister atqarylypty. «Qarııalar azaıyp bara ja­tyr» demekshi, ardagerlerge dańq pen qurmet jobasy kópshilik kó­ńilinen shyǵatyn sııaqty. Bir ǵana mysal! Qarttar problemasy bastan asatyny belgili. Qarttar tu­ratyn úılerge sý qubyryn tar­typ berý, Samar aýylyndaǵy Fonov kóshesindegi joldy jóndeý­men kommýnaldyq-turǵyn úı sha­rýa­shylyǵy, jolaýshy kóligi já­ne avtomobıl joldary bólimi shuǵyldanady. Buǵan 1,7 mıllıon teńge qarjy qarastyrylǵan. «El ishi – halyq kenishi», «Aýyldarǵa – jańa kelbet» jobalary da ómir­sheń bolmaq. Tassaı aýylyndaǵy klýb­ty jóndeý, Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵyna 20 myń kóshet otyr­ǵyzý, Úlken Bóken jáne Preobrajenka aýyldarynyń kóshelerine jaryq tartý, jastar saıabaǵyn or­natý, Kókpektidegi «Jas órken» balalar alańqaıyn kórkeıtý, bas­qa da jumystar tyndyryldy. Al qalǵandary tolyǵymen júzege aspaq. Atalmysh baǵdarlamany jú­zege asyrý úshin jıyny aýdandyq bıýdjetten 233 mıllıon teńge, bıznes­tiń áleý­mettik jaýapkershiligi ese­binen 259 mıllıon teńge bólinip, 102 ju­mys orny ash­yldy. Ra­synda da, aýdanda kóp ıgilikti sha­ra­lardyń jú­zege asyp jat­qany kózge kórinip tur. Aı­tysker aqyn Qa­lıhan Altyn­ba­ev atyn­da­ǵy mádenıet úıi al­ystan men mun­da­laıdy. Oǵan da kúrdeli jóndeý ju­mystary júr­gizilmek. Jańa meshit, so­ǵys ardagerlerine ar­nalǵan al­leıa, asfalt tó­selgen kósheler, boı kótergen ásem dú­ken­der men qu­rylystar aýylǵa kó­rik berip tur. 18 aq­panda kók­­pek­tilikterdiń taǵy bir tamasha bas­tamasyna kýá bo­lýǵa týra keldi. JETIM KО́RSEŃ, JEBEI JÚR Q. Raev atyndaǵy balalar úıi­niń bir ǵasyrǵa jýyq tarıhy bar. Bir kezderi balalar úıin Sosıalıstik Eńbek Eri Jaqııa Shaı­jú­nisov degen esimi elge belgili aǵa­myz basqarǵan. Qazir balalar úı­inde eki júzge tarta bala tárbıe­lenip jatyr. Qalıhan Altynbaev atyndaǵy mádenıet úıi merekedegideı bezendirilgen. Búgin munda «Táýel­siz­dik­tiń 20 jyldyǵyna – kókpek­ti­likterdiń 20 ıgi isi» jobasynyń alǵashqy saltanatty rásimi ótpek. Ol «Balalarǵa júrektiń jylýy men mahabbat syıla» dep atalady. Sharaǵa aýdan ákimi D. Mýsın, ákimniń orynbasarlary, depýtattar, aýyl ákimderi, memlekettik qyz­metkerler, balalar úıiniń tár­bıeshileri jáne bıylǵy jyly mek­tep bitirýshi túlekter, sony­men qatar, aýdanymyzdyń áleý­met­tik-ekonomıkalyq damýyna aý­qym­dy úles qosyp júrgen bedeldi azamattar, kásipkerler men sharýa qojalyqtarynyń basshy­la­ry, balalar úıiniń burynǵy tú­lek­­teri, jýrnalıster shaqyryldy. Qaıyrymdylyq baldy uıym­dastyrýdaǵy maqsat – balalar úı­indegi tárbıelenip jatqan bala­lar­ǵa kómek kórsetip, qol ushyn berý, júrek jylýy men súıis­pen­shi­lik syılaý, úmit oty men shy­raqty jaǵý. Sharaǵa daıyndyq barysynda úlken ister atqaryldy. Atap aıt­qanda, balalar úıiniń tárbıe­le­nýshileri arasynda «Armanyńa sen» taqyrybyna shaǵyn shyǵar­ma jazyldy, shyǵarmashylyq kór­­me uıymdastyrylyp, Q. Raev at­yn­daǵy balalar úıi týraly derekti fılm túsirildi, balalar úıiniń túlekteri, sharýa qoja­lyq­tary men kásipkerlerdiń jumys barysy, olardyń otbasylary jaı­­ly slaıdtar ázirlendi. Qaıyrymdylyq balyn ashý qur­meti aýdan ákimi Dúısenǵazy Mýsınge berildi. Ol óziniń só­zin­de oblys ákimi Berdibek Sapar­baev­tyń tapsyrmalarynyń biri – «Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵyna – kókpektilikterdiń 20 ıgi is» jo­ba­syn júzege asyrý, aýdandaǵy 20 ıgi istiń alǵashqy máresi osy ót­kizilip otyrǵan «Balalarǵa jú­rek­tiń jylýy men mahabbat syı­la» jobasynyń aıasynda qaıy­rym­dylyq sharasy ekendigin basa aıtty. Merekege kelgen sharýa qo­ja­lyqtary men kásipkerlerdi qur­metteý rásimi oıdaǵydaı ótti. Ár­bir mesenat-demeýshiler jomart­tyq tanytyp, balalar úıindegi tár­bıelenýshilerge arnalǵan kó­mek­terin arnaıy jáshikke saldy. Jeke kásipker Qanat Aıdarǵazın 11 synypty bitirýshi Oralbek Áset­tiń shyǵarmasyndaǵy tis dá­rigeri bolǵysy keletin armany­nyń oryndalýyna kómek qolyn soza­tynyn aıtyp, oqý aqysyn tóleýge ýáde berdi. Kásipker Vıktor Vınchýk ShQTÝ-da oqıtyn balalar úıiniń tárbıelenýshisi Voronov Maksımge jeke esep shot ashyp, aı saıyn 5 myń teńgeden aýdara­tynyn málimdedi. Osyndaı bastamadan keıin basqa da mesenattar sahnaǵa shyǵyp, óz ta­raptarynan kórsetiletin kómek­te­ri týraly ba­ıandady. Aýdan ákim­digi men aýyl ákimderi bıyl mektep bitiretin 10 túlekti bitirý keshine arnalǵan kıimdermen tolyq qamtamasyz etetin boldy. Son­daı-aq sanıtarlyq-epıdemııalyq basqarma ujymy mektep bitirýshi 1 túlektiń kıimin áperýdi moı­yn­daryna aldy. Júrekjardy qaıyrymdylyq jasaýdy maqsat etken aýdan ákimi Dúısenǵazy Mýsın óz tarapynan balalar úıine 500 dollar tap­sy­ryp, mektep bitirýshi túlek Bek­muratov Dastannyń oqýyna de­meý­shilik jasaıtynyn aıtty. Eń úzdik dep tanylǵan «Arma­ny­ńa sen» atty úsh shyǵarma: Qudageldına Aqbota, Kotegın Nıkıta, Ivanchenko Mıshanyń shy­ǵar­malary meımandarǵa oqyldy. О́z shyǵarmasynda Aqbotanyń armany – «Altyn belgige» mektepti bitirip, medısınalyq aka­de­mııaǵa túsip, hırýrg mamany bolý. Armany oryndalyp, Aqbota tý­ǵan jeri Kókpektige dáriger bo­lyp kelgende turǵyn úımen qam­tamasyz etetinine aýdan ákimi D.Mýsın senim bildirdi. Balalarǵa kórsetilip jatqan osynshalyq kómekke rıza bolǵan ba­lalar úıi dırektorynyń oryn­basary Q. Altynbaev aýdan áki­mine, demeýshilerge alǵys aıtyp, eńbegine tabys tiledi. Osyndaı kórsetilip jatqan qam­qorlyqqa balalar úıiniń tár­bıelenýshileri atynan oqý ozaty, daryndy oqýshy Aqbota Quda­gel­dına júrekjardy alǵysyn aıt­ty. Kesh barysynda ónerpaz balalar demeýshi aǵa-apaılaryna ásem án­derin joldasa, demeýshi aǵa urpaq ókilderi de qarap qalmady. Aýdan ákiminiń orynbasary E.Nur­ǵa­lı­ev, bilim berý bóliminiń bastyǵy M.Ahmetova, mádenıet bóliminiń bastyǵy M. Matanov, kásipker A. Muqasheva án shyrqady. Mine, sońynda jáshik ashqan sarapshylar jınalǵan qarjynyń 1 mln. 568 myń teńge ekenin jarııalady. Bul qarajat qolma-qol balalar úıiniń demeýshilik esep qoryna aýdaryldy. Ońdasyn ELÝBAI. Shyǵys Qazaqstan oblysy, Kókpekti aýdany.