Zilzala zardaptary asa aýyr

Japonııadaǵy surapyl zilzala barlyq Tynyq muhıty aımaǵyna zardabyn tıgizgetin syńaıly. Ásirese, «Fýkýsıma-1» AES-inde bolǵan eki jary­lys saldarynan taraıtyn radıasııa kórshiles elder aýmaǵyna da jaıylatyndyǵy belgili bolyp otyr. Degenmen, japondyq mamandar jáne basqa elderdiń sarapshylary onyń zardaby Chernobyl AES-iniń jary­lysyna qaraǵanda kem bolatynyn aıtyp, kóńil jubatýda. Japonııa úkimeti jarylys bolǵan AES aýmaǵynan turǵyndardy jedel kóshirip jatyr. Sonymen birge, qazir «Fýkýsıma-2» AES reaktorlary qyzýyn basý jumystary qyzý júrgizilýde. Al zilzaladan, ol týyndatqan sýnamıden kóz jumǵandar sany tym kóp-aq. Naqtysy beımálim. «BIZ KETSEK, BEIBIT О́MIR DE JOQ» Osydan bir jyl buryn AQSh pen onyń NATO-daǵy  odaqtastary eldegi tynyshtyqty saqtaý mindetin arnaý­ly qyzmetter men polısııaǵa tap­sy­ry­p, 2011 jyldan bastap Aýǵan­stan­nan óz áskerlerin shyǵaratyndyǵy týraly málimdegen edi. Al jýyrda, Brıýsselde bolǵan NATO elderi qorǵanys mınıstrleriniń konferensııasynda Pentagonnyń qazirgi basshysy Robert Geıts bul sheshimniń túgin qaldyrmaı synady. Búgingi kúni Aýǵanstanda 140 myńǵa jýyq sheteldik ásker bar eken. R.Geıtstiń aıtýyna qaraǵanda, osynshama kúshti qoldaný arqyly qol jetkizilgen beıbit ómir ásker shyǵarylatyn bolsa bir-aq kúnde kúl-talqan bolmaq. О́ıtkeni, «Talıbandy» aýyzdyqtaýǵa jergilikti úkimettiń shamasy kelmeıdi. BASTY MAQSAT – EÝROODAQQA О́TÝ О́tken aptanyń sońynda Eýropaǵa jasaǵan sapary sheńberinde AQSh-tyń vıse-prezıdenti Djo Baıden Moldovada da boldy. AQSh-tyń joǵary laýazymdy sheneýniginiń kelýi Moldova úshin mańyzdy oqıǵanyń biri bolyp otyr. Tolyp jatqan saılaýlar men saıası jaǵdaıdyń jıi ózgerýi saldarynan áli kúnge óz prezıdentterin saılap ala almaı otyrǵan elge D.Baıdan qoldaý kórsetip, onyń eýropalyq jolmen damýyna járdem beretinin málimdedi. Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary A.Popovtyń málimdeýine qaraǵanda, bul sapar Moldovanyń kópten bergi armany, syrtqy saıasattaǵy eń úlken basymdyqtarynyń biri – Eýroodaqqa ótýine yqpalyn tıgizýge tıis. DEFOLTTAN QORQATYN ÝKRAINA JOQ Ýkraınada táýelsizdik alǵan jyl­dardan beri bolǵan 15-shi pre­mer-mınıstrdiń alǵashqy jumys jyly qorytyndylandy. Byl­tyr­ǵy 15 naý­ryzda prezıdent V.Iаnýkovıch usyn­ǵan Nıkolaı Azarovtyń kan­dı­datýrasy premerlik taqqa Rada­da­ǵy 226 daýysty alyp, qınalmaı ótken bolatyn. Sheteldik keıbir sarapshylardyń aıtýlaryna qara­ǵan­da, qazir Ýkraına defoltqa ushyraıtyn 18 eldiń qataryna enip otyr. Biraq N.Azarov ondaı qater joq dep sanaıdy. Biz qazir 3 pozısııa boıynsha joǵary kóterildik, qarjylyq jaǵdaıymyz turaqty. Sondyqtan bizge defolt tilegen­derdiń joly bola qoımas, deıdi ol. SOŃǴY KOALISIIаǴA AIаQ BASQAN SEKILDI Qyrǵyzstan parlamentindegi oppozısııa «Ata-Jurt», «Respýblıka» jáne Sosıal-demokratııalyq par­tııalarynan turatyn bıleýshi koalısııa jaqyn kún­derde taraıtynyn aıtyp otyr.  Bul koalısııa­nyń ózi ekinshi talpynystan keıin qurylǵan bolatyn. Al bıleýshi kópshilik úshinshi talpynysta qurylyp, ol jáne taratylsa prezıdent parlamentti taratýǵa mindetti. Qazirgi ahýalǵa qaraǵanda solaı bolatyn túri bar. Eldiń vıse-premeri, «Respýblıka» partııasynyń basshysy O.Babanovtyń aıtýyna qaraǵanda, qazirgi «Ata Meken» men «Ar-Namys» partııalarynan turatyn parlamenttik oppozısııa músheleri jeke múddelerin bıik qoıyp, bılikpen konstrýktıvti kelisimge kelýge qulqy bolmaı otyrǵan kórinedi. ARAB ÁLEMI TYNShITYN EMES Arab elderindegi jaǵdaı ázirge turaqtanatyn emes. Lıvııada azamat soǵysy júrip jatsa, Bahreınde shııtter el astanasy Manama kóshelerinde áli kúnge demonstrasııa jasaýmen júr. Olar eldegi sýnıttik monarhııadan ózderine beriletin bılik tarmaǵynyń keńeıtilýin talap etýde. Iemende oppozısııa qatarynda júrgen stýdentterdi qýý úshin polısııa aspanǵa oq atyp, gaz qoldanǵan. Onyń ústine bılik jaǵyndaǵy jastardyń qoldaryna qarý ustatyp, tóbeles uıymdastyrýyna jol berip otyr. Mundaǵy oppozısııanyń negizgi maqsaty – el prezıdenti A.A.Salehty ornynan ketirý. QYSQA QAIYRYP AITQANDA: Arızona shtatynda beı-bereket atys bolyp, sonyń sal­da­ry­nan 6 adam qaza taýyp, bir Kongress múshesi aýyr jara­lan­ǵan­nan keıin prezıdent B.Obama elde qarý-jaraq satý tárti­bin qatańdatý qajettigi týraly kezekti ret másele kóterdi. Japonııanyń AQSh-taǵy elshisi Ichıro Fýdjısakı ózderine alǵashqy bolyp kómek qolyn usynǵan Amarıkaǵa alǵysyn aıtty. Japon araldaryna alǵash jetkenderdiń qatarynda AQSh-tyń «Ronald Reıgan» atyndaǵy avıanosesi bastaǵan kemeler bolǵan edi. Keshe Brıýsselde EO Keńesi Lıvııadaǵy jaǵdaıǵa baı­lanysty birtekti saıasat pen basymdyqtar ázirleý úshin tótenshe sessııaǵa jınaldy. Keńes beıbit turǵyndarǵa qarsy áýeden shabýyl jasaýdyń qanshalyqty qajettiligi bolǵanyna alańdaýshylyq bildirdi. Internet materıaldary negizinde ázirlendi.