Konstıtýsııaǵa engiziletin ózgerister jaıy talqylandy

Sankt-Peterbýrg  kásipodaqtardyń gýmanıtarlyq ýnıversıtetiniń Almaty fılıa­lynda «Qoǵamdyq jańǵyrýlar dáýirindegi ekonomıka, quqyq, má­denıet» dep atalatyn dástúr­li halyqaralyq ǵylymı-táji­rı­belik máslıhat bolyp ótti. Máslıhat jumysyna Sankt-Peter­býrg kásipodaqtardyń gýmanı­tar­lyq ýnıversıteti fıloso­fııa jáne mádenıettaný kafedra­synyń pro­fes­sory, pedagogıka ǵylym­dary­nyń dok­tory, mádenıettaný dok­tory, Re­seı Fe­de­ra­sııasy ǵyly­my­nyń eńbek sińir­gen qaı­rat­keri A.Markov, Reseı Fede­ra­­sııasy Bas konsýldyǵynyń Almaty qalasyndaǵy konsýly, Qazaq­s­tan Respýb­lıkasyndaǵy Reseı yn­tym­aq­tastyǵynyń ókildigi bas­shy­sy­nyń orynbasary, dosent, fılo­sofııa ǵylymdarynyń kandıdaty  I.Pere­verzeva, Qazaqstan Respýb­lı­kasy Kons­tıtýsııalyq Keńesiniń múshesi, pro­fes­sor V.Malınovskıı, Qazaqstan men Reseıdiń, taıaý shet elderdiń birqatar belgili ǵalymdary qatysty. Jınalǵandarǵa Sankt-Peterbýrg  kásipodaqtardyń gýmanıtarlyq ýnı­ver­sıtetiniń Almaty fılıalynyń dırek­­tory T.Batalova quttyqtaý sóz­ben shyqty. Ol qoǵamdyq damýdyń bar­lyq áleýmettik-ekonomıkalyq úderis­terine júıe quraýshy faktor retinde ora­san zor yqpal etetin máde­nıettiń erek­she mańyzyna  kon­ferensııaǵa qa­ty­sý­shylardyń naza­ryn aýdardy. Osy turǵydan alǵanda, elimizdi ári qaraı damytý baǵytyndaǵy jumystar­da Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezı­denti Nursultan Nazarbaevtyń ústi­mizdegi jyldyń 24 qańtaryndaǵy Úndeýiniń orasan zor mańyzy bar. Onyń erejeleri áleýmettanýshylardyń, zańgerlerdiń, ekonomısterdiń keshendi túrdegi tereń taldaýyn talap etedi. Son­dyqtan, atalǵan máslıhat aıasynda bul mindet barlyq taqyryptyq seksııa­lardyń aldyna qoıylyp otyr. Osy­ǵan oraı, máslıhattyń plenarlyq májilisi Qazaqstan Respýblıkasy Kons­­tı­týsııa­lyq Keńesiniń múshesi, zań ǵy­lym­darynyń doktory V.Malınov­skııdiń baıandamasynan bastaldy. О́ziniń «Memlekettik bılik tarmaq­tarynyń arasynda ókilettikterdi qaıta bólý: qısyn, júıelilik, ǵylymı­lyq jáne halyqtyq» dep atalatyn baıan­damasynda V.Malınovskıı ókilet­tikterdi qaıta bólý qoǵamnyń qazirgi damý kezeńine sáıkes keletinine jáne Qazaqstannyń demokratııalyq quqyq­­tyq memleket retindegi strate­gııa­syn júzege asyrýdyń kezeńi bolyp taby­la­tynyna nazar aýdardy. Memlekettik bıliktiń birligi men ony bólý qazirgi zamanǵy memlekettiń halyqtyǵy men tıimdiligin qamtamasyz etetin bolýy tıis. Ol ótken ǵasyrdyń 90-shy jyldarynda jáne Qazaqstan Respýb­lıkasynyń 1995 jylǵy Kons­tıtý­sııa­synyń qyzmetinde kórinis tap­qan mem­lekettik pishinniń tájirı­besi­ne negizdelip otyr. 1998 jáne 2007 jyl­­dar­daǵy konstıtýsııalyq refor­ma­lar Par­lamenttiń ókilet­tigin jáne Úki­met­tiń jaýapkershili­gin arttyrý­ǵa baǵyt­talǵan. Qazirgi kezeń bul stra­tegııa­nyń durystyǵyn aıǵaqtap berip otyr. Zań jobasyn búkilhalyqtyq tal­­qy­laý barsha qazaqstandyqty bas­qarý­­d­yń prezıdenttik pishinin ári qaraı yryq­­tan­­dyrýǵa qosýǵa oń yqpal etetin bolady. Talqylaý jumysyna belgili qazaq­stan­dyq ǵalymdar: zań ǵylymdary­nyń doktory, professor S.Álibekov, zań ǵylymdarynyń doktory, professor E.Dúısenov, zań ǵylymdarynyń dok­tory, professor E.Túzelbaev, zań ǵy­lym­­darynyń doktory, professor O.Ver­­bovaıa, zań ǵylymdarynyń dok­tory, pro­fessor A.Áýbákirova, zań ǵylym­­­dary­nyń kandıdaty, dosent O.Gromova (Sankt-Peterbýrg) jáne taǵy bas­qalar qatysqan ıýrısprýdensııa sek­sııa­­synda jalǵasty. Úndeýde qozǵal­ǵan sheshýshi problemalarǵa baıla­nys­ty qyzyqty pikir almasýlar júrip, Qazaq­stan Respýblıkasy Kons­tı­­tý­­sııa­sy­na usynylyp otyr­ǵan óz­geris­ter sara­landy jáne jospar­lanyp otyr­ǵan biz­diń elimizdegi memle­kettik bılik tar­maqtarynyń arasyn­daǵy óki­lettik­ter­di qaıta bólý turǵysynan kel­gende Qazaq­stannyń konstı­tý­sııa­lyq jáne salalyq zańnama­laryn jetildirý boıynsha qyzyq­ty usynys­tar kóldeneń tartyldy. Qazaqstan Respýblıkasynyń Kons­tıtýsııasyna ózgerister engizý týraly jeke usynystar ǵalymdar tarapynan úlken pikirtalas týǵyzdy. Aıgúl AHANBAIQYZY, «Egemen Qazaqstan» ALMATY