Balalar qaýipsizdigi – álemge ortaq másele

Birikken Ulttar Uıymynyń Nıý-Iorktegi shtab-páterinde BUU-nyń «Balalar jáne qarýly qaqtyǵys» mandatynyń 20 jyldyǵyn atap ótýge arnalǵan otyrys ótti. Oǵan Qazaqstannyń BUU janyndaǵy turaqty ókili Qaırat Omarov qatysty. BUU Bas Assambleıasy 71-sessııasynyń tóraǵasy Pı­ter Tomson, BUU-nyń Qarýly qaq­tyǵystardaǵy balalar má­se­lesi jónindegi arnaıy ókili Leıla Zerrýgı, BUU Balalar qo­rynyń (UNICEF) basshysy Entonı Leık, BUU Bas hat­shysynyń kómekshileri Mıroslav Encha (saıası máse­le­ler jónindegi) men El Gasım Ýeın (bitimgerlik sharalar jó­nindegi), BUU-ǵa múshe-mem­le­ket­­terdiń turaqty ókilderi, ha­­lyqaralyq gýmanıtarlyq já­­ne quqyq qorǵaý uıym­da­­­rynyń jeteksheleri jáne bas­­q­a da resmı tulǵalar qa­tys­­qan a­l­qaly jıynda Qazaq­s­tan aty­nan Qaırat Omarov sóz sóıledi. О́z kezeginde Q.Omarov ur­lan­ǵan, zorlyq-zombylyqqa ushyraǵan, bilim alý múm­kin­dik­terinen aıyrylǵan jáne qa­rýly qaqtyǵystarǵa qatysýǵa májbúr balalardyń jaǵdaıyn q­a­rastyrýǵa baǵyttalǵan na­q­ty is-sharalardyń birqataryn atap ótti. Onyń aıtýynsha, ómir taýqymetine tap kelgen bal­alar jónindegi derekterdi anyq­taý jáne kinálilerdi jaý­­apqa tartý úshin óńirlik, son­daı-aq, halyqaralyq qu­qyq qorǵaý uıymdarynyń, onyń ishinde barlyq múddeli ta­raptardyń arasynda úı­le­sim­di, tyǵyz baılanys bolý qa­jet. Sondaı-aq, ol múshe-mem­le­ket­terdi BUU tarapynan be­kitilgen is-sharalar jos­­­­pa­rynyń oryndalýyn qam­­­ta­masyz etý úshin jan­ja­l­­dasýshy taraptarǵa ne­­ǵurlym qatań sha­ralar kó­rý­ge shaqyrdy. Bu­dan bólek, Qazaqstannyń BUU ja­nyn­daǵy turaqty ókili ba­la­lar­dyń qaıǵy-qasiret pen qıyn­­dyqtarǵa dýshar bolý­yna negizgi sebebi bolyp taby­la­t­yn halyqaralyq terrorızm men ekstremızmge qar­sy kúres baǵytyndaǵy Pre­zı­de­nt Nursultan Nazarbaev­tyń bas­tamalaryna nazar aý­dar­dy. Sonymen qatar, el­­shi áleý­met­tik jaǵy­nan az qam­­ta­masyz etil­­gen ba­la­­lar­dyń bilim alýyna, ońaltýǵa, ma­terıaldyq já­­ne moraldyq tu­r­ǵyda qol­daý­ǵa ınvestısııa sa­lýdy ul­ǵaı­tý qajettigin sóz etti. Sonymen qatar, Q.Omarov Qazaqstannyń 2017-2018 jyl­­darǵy BUU Qaýipsizdik Keńe­si­niń múshesi retinde ba­la­lar quqyqtaryn qorǵaý jó­­nindegi ha­lyq­aralyq min­det­­temelerge adaldyq tany­ta­­nyn, son­daı-aq, qarý­ly qaq­tyǵystar ke­zin­de bala­lar­dyń qaýip­siz­di­gin qam­ta­ma­syz etý jolynda naq­ty ju­mystar júrgizetinin atap ótti. Aıta keteıik, Qazaqstan­dyq ta­rap 2014 jyldyń naý­ryz aıyn­da qarýly qaq­­tyǵystarǵa bala­lardy tar­­tý tájirıbesin toq­ta­tý maq­sa­tynda uıym­das­ty­ryl­ǵan «Ba­lalar sarbaz emes» ak­sııa­syna qatysty. Son­­­daı-aq, Qazaqstan 2011 jy­­­l­y BUU Bala qu­qyqtary t­ý­­­raly kon­ven­sııanyń fa­kýl­­­t­a­tıvtik hattamasyn ratıfıkasııalady. Buǵan qosa, bizdiń elimiz qa­­rý­ly qaqtyǵystar kezinde stý­­dentterdi, muǵalimder men mek­­tep oqýshylaryn qorǵaý jó­nindegi naqty sharalar bel­gi­lengen «Qaýipsiz mektepter» dek­larasııasyna qol qoıdy. Bul Deklarasııa 2015 jyly 28 ma­myrda Osloda (Norvegııa) ót­ken ha­lyq­aralyq konferensııa­da qa­byl­dan­ǵan bolatyn. Daıyndaǵan Joldybaı BAZAR, «Egemen Qazaqstan»