Etnostar múddesi barynsha qorǵalǵan el

Elimizdiń  halyqaralyq úr­dis­terdi tereńirek tanyp, soǵan sáı­kes sheshimder qabyldaýǵa jáne jahan­dyq ózgeristerge oraı laıyqty is-qı­myl jasaýǵa múmkindigi mol.

Bizdiń elimiz qaýipsizdik aıma­ǵy  bolǵysy keledi, bolyp ta júr. Bul ustanym Qazaqstandy ınves­tı­sııalyq senimdilik boıynsha eń ozyq elder qataryna qosty. Shet­el­dik ınvestorlar bizden eń tıimdi sharttardy paıdalanady jáne ju­mys isteýlerine múmkindik mol. Kóp­­shilik, ásirese, jastar, batystyq tá­jirıbeni, oǵan qosa, áleýmettik je­liler ınternetti tez meńgerýde, aǵyl­shyn tilin biletinder úlesi arta tú­sip otyr.

Qazaqstanda túrli etnostardyń beı­bit ómiri, olardyń quqyǵy, tili men dilin, mádenıetin damytý múm­kin­digi joǵary deńgeıde qor­ǵal­ǵan. Eń bastysy, elimiz tarıhı ádildikti qal­pyna keltirý jolymen júrip ke­ledi. Zamanaýı álemde etnostardan tys memleket qurý sátsizdikke ushy­raı­dy. Máselen, kezinde etnostardy joqqa shyǵarý jolymen júrgen Eýropalyq odaq oǵan qaıta aınalyp keldi.

Qazaqstannyń etnostyq qun­dy­lyqtaryn qazirshe qazirgi álemniń rý­hanı-mádenı qory qurap otyr. Olar áli sońyna deıin tanylmaǵan, biraq jahandyq qoǵamdastyqtyń ońtaıly baıýyna yqpal etýi múmkin. Al qazaq ultynyń dástúrleri men qun­dylyqtary adam men orta ara-

s­yn­daǵy qarym-qatynasta erekshe pragmatızmdi usynady, ol tuty­ný­shy qoǵam qundylyqtarynyń daǵ­da­rysyn basynan keshirip otyrǵan álem úshin óte mańyzdy. Sondaı-aq, elimizde qoǵamdyq kóńil-kúıdiń mo­nı­torıngin júrgizý, baǵalaý men kór­setý táýelsizdiktiń alǵashqy kú­ni­nen bastap basym baǵyttardyń bi­ri bolyp keledi. Eki bazalyq ındı­ka­tor máni ósti – ol kedeıliktiń eń tómengi shegin  tolyq joıý jáne ómir súrý uzaqtyǵyn arttyrý. Bul kór­setkish elimizde burynǵydan da jaqsy jáne uzaq ómir súrýge múm­kindik bar ekendigin ańǵartady. Qazaqstan óziniń teńgerimdelgen de­m­og­rafııalyq qurylymymen erek­she­­lenedi. Bul rette halyq ózgermeli jaǵ­daılarǵa beıimdelýge úlgere otyryp, dınamıkalyq túrde óse tú­sý­de.  Elimiz búginde damýdyń jańa ke­zeńine aıaq basty. «Qazaqstan-2050» Str­ategııasy, «Nurly jol», «100 naq­ty qadam» Ult jospary syndy aý­qymdy baǵdarlamalar, densaýlyq saq­taý jáne bilim berý, tilderdi damy­tý baǵyttary boıynsha júrgizilip jat­qan dáıekti memlekettik jobalar tizbegi áleýmettik-ekonomıkalyq jań­ǵyrtýdy jedeldetýdiń negizin qalady.

Joǵaryda atap ótken jaǵymdy óz­geristermen jáne ilkimdi jo­ba­lar­men qatar, saıası jańǵyrý – kon­­stıtýsııalyq reformalar­dy jú­zege asyrý, ákimshilik sala men me­m­­lekettik qyzmetter júıe­sin je­ ­­tildirý, ashyq úkimet qa­lyp­tas­ty­rý úrdisi elimizdiń halyqaralyq qoǵamdastyqtaǵy bedelin ári qaraı ósire túskeni anyq.  

Mádenı jańǵyrý da júzege asyrylýda. Onyń bastaýynda «Mádenı mu­ra» memlekettik baǵdarlamasy, «Halyq tarıh tolqynynda» baǵ­dar­lamasy, «Qazaqstan-2050» Stra­tegııasynyń termınologııalyq jáne ǵylymı jumystary tur.

Sonymen, búgingi tańda Qa­zaqstanda mádenıettiń bastapqy qu­­ry­lymy men elementterin, qo­ǵam­dyq psıhologııa men praktı­ka­ny tereń ózgertý jáne ony jań­ǵyrtýǵa negizdelgen ulttyq ja­ńǵyrý modeli de qolǵa alynýda. Bul rette osy­n-

­daı mańyzdy qa­dam­dar ar­qy­ly ǵana qazirgi álemde ózi­miz­diń ult­tyq  úılesimdiligimizben  qun­dy­lyqtarymyzdy saqtap qala ala­tyn­dy­ǵymyzdy atap ótken jón.

Elimiz jahandyq jáne aımaqtyq úr­distermen úndese júrmese, myna zamanaýı álemdegi syn- qaterlerge tótep berýimiz neǵaıbyl. Sondyqtan Elbasymyz aıqyndap bergen búgingi baǵytymyz bizdiń halyqaralyq qoǵamdastyqtaǵy laıyqty ornymyzdy bekemdeı túsedi.

Zarema ShÁÝKENOVA,

Prezıdent janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń dırektory, UǴA