Eksportty úılestiretin arnaıy organ qurylýy múmkin

Syrtqy saýdaǵa barynsha kóńil bólip, eksportty kúsheıtý kerek, dep habarlaıdy palata.kz. «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy Tóralqasynyń keńeıtilgen otyrysynda «Baıan sulý» aksıonerlik qoǵamynyń Basqarma tóraǵasy Tımýr Sadyqov otandyq taǵam ónimin eksportqa shyǵarýda kedergiler bar ekenin alǵa tartyp, Úkimet músheleri men Palata ókilderine birqatar máselelerdi atap ótti. «Baıan sulý» aksıonerlik qoǵamynyń Basqarma tóraǵasy búgingi tańda taǵam ónerkásibi ónimi salasynda 2 myń kásiporyn jumys isteıtindigin, eksportqa shyǵarylatyn ónimniń jalpy kólemi 2 mlrd-tan astam dollar bolǵany týraly habarlap, 2015 jyly tamaq ónerkásibiniń negizgi kapıtalyndaǵy ınvestısııa 30 paıyzǵa ósip, 55 mlrd teńgeni quraıtyndyǵyn jetkizdi. Alaıda bul somanyń jetkiliksiz ekendigin, eksportqa barynsha kóńil bólip, syrtqy saýdany kúsheıtý qajettiligi jaıynda da sóz qozǵaldy. Sebebi elimizdiń áleýetti seriktesteriniń biri Qytaı eksportynyń úlesi 115 mlrd dollardan asatynyn, al el eksportynyń úlesi onyń 10/1 bóligin de quramaıtynyn aıtyp, eki eldiń eksport kólemin salystyrýǵa da bolmaıtynyn jetkizdi. «Jaqynda «Baıan sulý» kondıterlik fabrıkasy jylyna 9 tonnaǵa deıin ónim shyǵaratyn bıskvıt jasaý sehyn iske qosty, alaıda óndiris qýattylyǵynyń 80 paıyzyn ǵana qoldanatyn fabrıka óziniń áleýetin tolyq paıdalanyp otyrǵan joq. Osy rette eksport kólemin arttyrý máselesi týyndap otyrǵanyn aıtý kerek. Qazirgi naryq talabynda Qazaqstannyń geografııalyq ornalasýy otandyq taǵam ónimderin ekporttaýǵa qolaıly. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly kelisimshartta belgilengen talaptarǵa qaramastan, qazaqstandyq ónim óndirýshiler Reseıdiń saýda naryǵyna shyǵýda kóptegen kedergilerge ushyraıdy. Qosymsha shyǵyndar taýarymyzdyń básekege qabilettiligin tómendetedi. Kórshiles eldiń saýda jelisine shyǵýda Reseıdiń erikti sertıfıkaty aıasynda beriletin qosymsha sertıfıkattardy talap etý, tólemderdi keıinge shegerý, marketıngtik shyǵyndar, qosymsha tólemder sekildi kedergiler bar», – dedi Tımýr Sadyqov. Kásipkerdiń aıtýynsha, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq músheleriniń kelisimshartynda bekitilgen talaptar men tehnıkalyq reglamentterge qaramastan, Reseı naryǵyna shyǵýda qosymsha talaptar qoıylyp, otandyq óndirýshilerdiń syrtqy naryqtaǵy jumysyn qıyndatyp jeberedi. «Bizdiń eksporttyq áleýetimizdi arttyrýǵa tıimdi bolatyn salalardy qolǵa alý máselesi tolyq sheshimin tappady. Otandyq ónim óndirýshilerde dándi-maıly daqyldardy ósirý, kondıterlik ónimderdi daıyndaý, maı shyǵarý, et ónimderin jasaýǵa úlken múmkindik bar. Biraq olardy ótkizý, satý máselesi de mańyzdy. Taýardy ekporttaýdy retteıtin memlekettik ókiletti organnyń bolmaýynan otandyq kásipkerlerge zańnamalyq talaptar men eksportqa shyǵý tártibin bilmesten taýardy ótkizý kózderin ózderine izdeýge týra kelip otyr. Til bilmegennen, naryqty tolyq zertteı almaǵandyqtan, vızalyq qoldaýdyń bolmaýynan qandaıda bir nátıjege qol jetkizilip otyrǵan joq», – degen Tımýr Sadyqov eksport kólemin arttyrýdy qıyndatyp otyrǵan birqatar máselelerge basa nazar aýdardy. Kásipker naryqty saraptaıtyn, suranysty anyqtaıtyn, eksportty úılestiretin arnaıy organdy uıymdastyrý qajet dep esepteıdi. Qazirgi tańda Reseıde arnaıy eksporttyq ortalyq jumys isteıdi. Bul mekeme eksporttaýshylarǵa memlekettik organdarmen birlesip jumys isteýge, eksportqa shyǵýǵa kóptegen qyzmet túrlerin kórsetedi. Sol sekildi bizde de otandyq óndirýshilerdiń syrtqy naryqqa shyǵýyna qoldaý men kómek kórsetilý kerek degen ol Elbasynyń eksportty damytý máselesin kóterip, mınıstrlik qurý týraly bastamasyn tolyq qoldaıtyndyǵyn aıtty. «Syrtqy ister mınıstrliginiń janynan sapaly eksporttyq jetkizilimdi qamtamasyz etetin, Qytaı, О́zbekstan, Iran, Túrkimenstan syndy elderge jetkizýge múmkindik beretin ulttyq eksporttyq organnyń qurylǵanyn qalaımyz», – dedi Tımýr Sadyqov. Sondaı-aq kásipker kedendik bos qoımalardyń bolǵanyna, arnaıy jeńildikterdiń saqtalýyna qoldaý bildirigeni úshin alǵysyn bildirip, mańyzy aıryqsha Zańnamanyń qabyldanǵanyn kútetinin de jetkizdi.