«Altaıdyń» alar asýy alda

Qurylǵaly bergi bir jyl ishinde biraz bıikti baǵyndyryp úlgergen shyǵys óńirindegi «Altaı» voleıbol klýbynyń dırektory Dosjan Ýalhanovpen áńgimelesip, sport ujymynyń tynys-tirshiligi týraly bilgen edik. – Dosjan Nurbaıuly, «Altaı» voleıbol klýby az ýaqytta biraz jetistikterge jetti. Ulttyq lıgany utty, Qazaqstan Kýbogyn en­shiledi. Bul óńir tarıhyndaǵy alǵashqy jeńis pe? – 2015 jyly tamyz aıynda oblys ákimi Danıal Ahmetovtiń qoldaýymen, Semeı qalasyndaǵy «Semeı» men О́skemen qalasyndaǵy «Shyǵys» voleıbol klýbtaryn biriktirýdiń nátıjesinde Shyǵys Qazaqstan oblysynyń «Altaı» voleıbol klýby quryldy. Sodan beri Qazaqstan Kýbogyna, Ulttyq lıganyń erler jáne áıelder ara­syndaǵy el chempıonatyna qa­tystyq. Ulttyq lıgada sheberler ǵana oınaıdy. Klýbta áıelder men erler komandasy jáne olardyń izbasary ispetti qosalqy komandalar, barlyǵy 4 komanda óner kórsetedi. Sondaı-aq, balalar voleıbolyna da kóńil bólip otyrmyz. Bıyl Ulttyq lıgada klýbtyń erler jáne áıelder komandasy birdeı top jardy. Bul – Shyǵys óńiriniń voleıbol tarıhyndaǵy eń úlken jetistik. Buryn «Altaı ÚMZ» degen erler komandasy bolǵan. Joǵary lıgada óner kórsetip, úshinshi oryn alǵan. «Shyǵys-Svınesstroı» atty áıelder komandasy da osy jetistikti qaıtalap, úshinshi orynmen shektelgen, Qazaqstan Kýbogynda birneshe ret júlde alǵanymen, el chempıony atanbaǵan. Sondyqtan, biz óńir tarıhynda alǵash ret iri jeńiske qol jetkizdik. – Jalpy, basqa óńirlerde eki komanda birdeı Ulttyq lıgada óner kórsete bermeıdi. Qýatty qos komanda «Altaı» klýbynyń ereksheligi me? – Iá, kóp óńirde eki komanda joq. Biraq qos komandanyń óz ereksheligi bolady. Mysaly, Almaty qalasynyń «Almaty» atty erler jáne áıelder komandasy bar. Árqaısysy jekeleı klýbtar bolyp sanalady. Jeke shańyraq bolǵannan keıin basshylary, jumys kestesi bólek. Al bizdiń klýbymyz erlerge de, áıelderge de ortaq. Sondyqtan, qos komandamyzdyń jetistigi – biz úshin úlken maqtanysh. – Klýbtyń jeńis joly kóz aldymyzda, al ekonomıkalyq tur­ǵy­dan qanshalyqty tıimdi boldy? – Árıne, klýbqa jumsalatyn bıýdjet kólemi qysqarǵany anyq. Ońtaılandyrýdyń qarjylyq ja­ǵynan qanshalyqty tıimdi bolǵanyn dóp basyp aıta almaımyn. Oblystyq sport jáne dene shynyqtyrý basqarmasy bas­shylarynyń aıtýynsha, shyǵyn 30 paıyzǵa deıin únemdelgen. Eń bastysy, klýbymyz alǵash ret Azııanyń klýbtar arasyndaǵy chempıonatyna qatysty. Fılıppınde ótken qurlyqtyq jarysta qyz­darymyz tórtinshi oryn alsa, jigitter besinshi orynǵa taban tiredi. Bul – úlken jetistik. Máselen, erler komandasy alǵa jibergenderdiń ishinde ırandyqtar birinshi oryn aldy. Iran – álem birinshiligi men Olımpııa oıyndarynda altylyqqa enetin azýly komandalardyń biri. Budan keıingi qatar qarjysy kóp komandalar sapynda. Olardyń oıynshylary Brazılııa, AQSh, Italııa syndy elderden kelgen legıonerlerden quralǵan. Úshinshi oryn alǵan Japonııa da, tórtinshige turaqtaǵan Qytaı da myqtylar sanatynda. Mine, osy komandalardan keıin, 16 klýb arasynan bizdiń erler komandasy besinshi orynǵa ıe boldy. Al qyzdar komandasy 14 komanda arasynan tórtinshi oryndy ıelendi. Alǵa japondyqtar, qytaılyqtar men taılandtyqtardy jiberdi. Er­ler komandasy Qazaqstan Kýbo­gyn da, Sýperkýbokty da jeńip alsa, áıelder komandasy Qazaqstan Kýbo­gynda kúmis júldege jáne Sýper­kýbokqa ıe boldy. Osylaısha, bir jylda 6 Kýbokqa qol jetkizdik. – Klýbtyń maqsaty – jer­gilikti voleıbol mektebin qalyp­tastyrý, damytý. Biraq quramda legıonerler de bar ekenin bilemiz. – Shet elderden shaqyrylǵan oıyn­shylar qatarynda Kýbadan Iýneska Robles, Pýerto-Rıkadan Raımerıellı Santos, Reseıden Darıa Nesterenko bar. Qazaqstan birinshiliginiń reglamentine sáı­kes, áıelder komandasynda úsh sheteldik oıynshy oınaı alady. Osy lımıtti paıdalanyp otyrmyz. Qazaqstan chempıonatynyń deń­geıin kóterý úshin joǵary deńgeıde oınaıtyn oıynshylar kerek. Bizdiń ul-qyzdarymyz shet­eldik oıynshylarǵa qarap ósedi. О́z qazanymyzda qaınaı bersek, halyqaralyq jarystarda joǵary nátıjege jete almaımyz. – Bilikti jattyqtyrýshylar men oıynshylardy ustap turý úshin qarjy qajet. Bul másele sheshimin tapty ma? – Oblys basshylyǵy qoldaý kórsetip otyrǵandyqtan, qarjy máselesinde qıyndyq joq. Kóz­de­gen maqsatymyz oryndalyp jatyr. Izbasarlardy daıarlaı­tyn qo­sal­qy quramdar bar. Qyzdar ko­man­dasyndaǵy jastardy jat­tyqtyrýǵa Reseıden Denıs Mat­veev esimdi bilikti maman shaqyr­dyq. Ol «Dınamo-Qazan» komandasy bas jattyqtyrýshysynyń kómekshisi, aǵa jattyqtyrýshysy bolǵan. Jaqsy jumys istep jatyr. Jastar quramynda qazaqtyń qaragóz qyzdary kóp. Keleshekte myqty komandalardyń biri bolady degen úmittemiz. Erler komandasynyń jattyqtyrýshysy Igor Nıkol­chenko Ýkraınada týǵanymen, Qazaq­stan azamattyǵyn alǵan. Kóp jyldar boıy Oralda «Kondensatty» jattyq­tyrdy. Bizde de nátıjeli jumys isteýde. Al Janbolat Burhan – Túrkııa azamaty, 15 jyl boıy bir klýbta jumys istegen bilikti maman. Túr­kııanyń, Italııanyń azýly jat­tyqtyrýshylarymen birge eńbek etken. Byltyr aldymyzǵa Ulttyq lıgada oınaý týraly jospar qoıǵanda, osy mamanǵa toqtap, elge shaqyrdyq. Bizdiń ulttyq qurama oıynshysy Alesıa Safronova kóp jyl boıy Túrkııada legıoner bolyp oınady. Túrkııada Janbolat ekeýi tanysyp, otbasyn qurǵan. Ekeýi de qazir «Altaı» klýbynda. Jalpy, ulttyq quramanyń erler komandasynyń alty oıynshysy, áıelder komandasynyń bes oıynshysy – «altaılyq». Bul – voleıboldyń ortalyǵy Shyǵysqa aýysqanynyń kórinisi. Komandamyz О́skemende jańadan salynǵan «Jekpe-jek» saraıynda, sporttyq-saýyqtyrý kesheninde jattyǵady. – Áńgimeńizge rahmet. Áńgimelesken Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan» О́SKEMEN