Qazaqtyń Keńes Odaǵy kezindegi nómiri birinshi patrıottyq áni qaı án bolyp edi dep suraı qalsa, sóz joq, oıǵa aldymen oralary – «Meniń Qazaqstanym». Onyń óleńiniń avtory, aqyn Jumeken Nájimedenovtiń týǵan elimen tasta ósken taramys tamyrdaı berik bitisken peshenesine, Táńir qudiretindeı taǵdyrynyń syıyna kim de bolsa qyzyqqandaı. Ult boıyndaǵy uly rýhty uıyqtatpaı jarty ǵasyr boıy terbep kelgen osynaý án táýelsiz Qazaq eliniń Memlekettik gımnine aınaldy. Sóıtip, Jumeken aqyn da kún saıyn halqymen birge tynystaıdy, jurtymen birge jasaı bermek.
О́mirlik jar qosaǵy Násip apaıdyń aıtýynsha, «Meniń Qazaqstanym» áni mátininiń eki shýmaǵy Qaraǵandyda, 1956 jyly jazylypty. «Altyn kún aspany, Altyn dán dalasy» dep bastalatyn bul shýmaqtar sarǵysh tartqan paraqtarda, Jumekenniń Máskeýden ákelgen, bolashaq týymyz tústes kógildir shabadanynda súıgen qyzy Násip syılaǵan kesteli aq oramalmen birge saqtalypty. 1959 jyly Qazaq radıosynan alǵash esten ketpes Jamal Omarova oryndaǵan osynaý kúresker, osynaý ǵajaıyp án, sazy men sózi birdeı kelisken qudiretti án týǵan halqyn ár tań saıyn terbep oıatady. Elimizdiń árbir jeńisi men jemisi, árbir qýanyshy men qutty qadamy osy aspanı asqaq ánmen pash etiledi. Halqymyz óziniń ańsarly bolashaǵyna, «Máńgilik El» atty máıekti muratyna, jan-júregimizben qaltqysyz syrlasqan, barlyq tynys-tirshiligimizdiń týyndaı jelbiregen osy aıanı ánmen birge adymdap barady.
Sony oılaǵanda Shámshi men Jumekendeı mańdaıly qos talantty 1956 jyly Almaty konservatorııasyna oqýǵa birge túsirip jolyqtyryp, almaǵaıyp shaqtarda Alash rýhyn asqaqtatar alafaly án týǵyzýǵa bastaǵan taǵdyr jolyna táý etpeske áddiń joq. Jabyrqaýly kezderde janyna jubanysh etip, nalaly shaqtarda namysyna qaıraq qylyp halyq qalaǵan sol «Meniń Qazaqstanymdy» qaıta týǵyzyp, baǵyn ashqan Elbasyna jáne myń rahmet demestiń de jóni joq.
El Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵy tusynda tuspaldap emes, qadap aıtpaǵymyz lazym. Bul án ómirge kelgen kúninen bastap bolashaq egemendigimiz ben táýelsizdigimiz úshin kúresti. Otarshyldyqqa qarsy býlyǵyp, bulqynǵan, túptiń túbinde janartaý bolyp atylar zor maıdandy bastap ashyp berdi. Ol janartaý atyldy da. Ámse taý bulaǵyndaı tasqyndaǵan tolassyz qýatpen namysty qamshylady, jigerdi silkindirdi, týǵan elge degen tańǵy shyqtaı móldirep eljiregen tuma sezimderdi oıatty. Sol ǵajap qamshyger án alǵash ret bar daýyspen jer-jahanǵa jar salyp, Qazaqstannyń kimdiki ekenin eresen maqtanyshpen kóltektetpeı kesip aıtty. Kimniń Qazaqstany? Qazaqtyń Qazaqstany. Shámshiniń Qazaqstany. Jumekenniń Qazaqstany. Búkil el bolyp aq kıizge kóterip saılaǵan Elbasynyń Qazaqstany. Bárimizdiń Qazaqstanymyz. Memlekettik Ánurandy oń qolyn keýdesine qoıa, maqtanyshpen shyrqaǵan elimizdiń árbir azamatynyń Qazaqstany.
Iá, ánniń qudireti sol, ol kezinde barlyq qazaqqa ýystan shyǵyp ketkeli turǵan óz Qazaqstanyn qaıtaryp berdi, ár qazaqqa óz kóńilindegi bir-bir súıikti Qazaqstanyn syılady. Án qaıyrmasynda aqyn tebirene shalqyǵan shabytpen myna el men jer maǵan tán, meniki deıdi. Poezııa men mýzyka úılese quıylyp, osynaý týǵan el men jer úshin gúl bolyp egilip, jyr bolyp tógiledi. Máńgilik el úshin. Eshkimniń enshisi joq jeke-dara óziniń Qazaqstany úshin. Kóńildi kókke órletedi. «Týǵan jerim meniń – Qazaqstanym!» dep shalqı sharyqtaǵanda sezim men sanaǵa sáýle sebezdep, jan tebirentedi. 1986 jyly jeltoqsanshylardyń osy ándi qoımaı nege shyrqaǵany endi túsinikti. Sebebi, ottaı lapyldaǵan eń otanshyl ánimiz Qazaq ultynyń qadymnan bergi qaharmandyq rýhyn pash etti, jan ishinde jasyǵan jasqanyshty joıyp, tolqyp kóterilgen jastardyń janarlarynda jasyn oınatty, boılaryna batyldyq bitirdi. Ánniń óleńi jigerdi tasqaıraqtaı janı tústi. Jandaryń jánnatta bolǵyr Jumeken men Shámshi halqyna qaldyrǵan ánimen-aq osyndaı bir ǵalamat erlik jasap edi, máńgi umytylmas eńbek sińirip edi eline. Pyraq perzentterin «eshten de kesh jaqsynyń» jorasymen Eli de eskerip baǵýda. Memlekettik Gımn mártebesin alǵan «Meniń Qazaqstanym» áni Qazaqtyń eli barda, halqy barda máńgi jasaı bermek. Kompozıtor Shámshi Qaldaıaqov pen aqyn Jumeken Nájimedenovtiń shyǵarmashylyq muralary Táýelsiz eliniń eń joǵary Memlekettik syılyǵymen marapattaldy.
Mine, qos jampoz ańsaǵan Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵy toılanýda. Olaı bolsa, aldaǵy ýaqytta Astana tórinde ult mereıin asyrǵan ulyq Ánuran avtorlary – Jumeken men Shámshiniń qadirmendi Elbasyny ortaǵa alyp qanattas, qatarlas somdalǵan eńseli eskertkishi asqaqtap boı kóterse, búgingi zamannyń bıik órkenıetine saı eldik óremizdiń bir belgisi sol bolar edi dep oılaımyz. Bul Memlekettik gımn avtorlaryna degen búkilhalyqtyq qurmet-iltıpatymyzdy kórseter edi.
Qorǵanbek AMANJOL,
«Egemen Qazaqstan»
Qazaqtyń Keńes Odaǵy kezindegi nómiri birinshi patrıottyq áni qaı án bolyp edi dep suraı qalsa, sóz joq, oıǵa aldymen oralary – «Meniń Qazaqstanym». Onyń óleńiniń avtory, aqyn Jumeken Nájimedenovtiń týǵan elimen tasta ósken taramys tamyrdaı berik bitisken peshenesine, Táńir qudiretindeı taǵdyrynyń syıyna kim de bolsa qyzyqqandaı. Ult boıyndaǵy uly rýhty uıyqtatpaı jarty ǵasyr boıy terbep kelgen osynaý án táýelsiz Qazaq eliniń Memlekettik gımnine aınaldy. Sóıtip, Jumeken aqyn da kún saıyn halqymen birge tynystaıdy, jurtymen birge jasaı bermek.
О́mirlik jar qosaǵy Násip apaıdyń aıtýynsha, «Meniń Qazaqstanym» áni mátininiń eki shýmaǵy Qaraǵandyda, 1956 jyly jazylypty. «Altyn kún aspany, Altyn dán dalasy» dep bastalatyn bul shýmaqtar sarǵysh tartqan paraqtarda, Jumekenniń Máskeýden ákelgen, bolashaq týymyz tústes kógildir shabadanynda súıgen qyzy Násip syılaǵan kesteli aq oramalmen birge saqtalypty. 1959 jyly Qazaq radıosynan alǵash esten ketpes Jamal Omarova oryndaǵan osynaý kúresker, osynaý ǵajaıyp án, sazy men sózi birdeı kelisken qudiretti án týǵan halqyn ár tań saıyn terbep oıatady. Elimizdiń árbir jeńisi men jemisi, árbir qýanyshy men qutty qadamy osy aspanı asqaq ánmen pash etiledi. Halqymyz óziniń ańsarly bolashaǵyna, «Máńgilik El» atty máıekti muratyna, jan-júregimizben qaltqysyz syrlasqan, barlyq tynys-tirshiligimizdiń týyndaı jelbiregen osy aıanı ánmen birge adymdap barady.
Sony oılaǵanda Shámshi men Jumekendeı mańdaıly qos talantty 1956 jyly Almaty konservatorııasyna oqýǵa birge túsirip jolyqtyryp, almaǵaıyp shaqtarda Alash rýhyn asqaqtatar alafaly án týǵyzýǵa bastaǵan taǵdyr jolyna táý etpeske áddiń joq. Jabyrqaýly kezderde janyna jubanysh etip, nalaly shaqtarda namysyna qaıraq qylyp halyq qalaǵan sol «Meniń Qazaqstanymdy» qaıta týǵyzyp, baǵyn ashqan Elbasyna jáne myń rahmet demestiń de jóni joq.
El Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵy tusynda tuspaldap emes, qadap aıtpaǵymyz lazym. Bul án ómirge kelgen kúninen bastap bolashaq egemendigimiz ben táýelsizdigimiz úshin kúresti. Otarshyldyqqa qarsy býlyǵyp, bulqynǵan, túptiń túbinde janartaý bolyp atylar zor maıdandy bastap ashyp berdi. Ol janartaý atyldy da. Ámse taý bulaǵyndaı tasqyndaǵan tolassyz qýatpen namysty qamshylady, jigerdi silkindirdi, týǵan elge degen tańǵy shyqtaı móldirep eljiregen tuma sezimderdi oıatty. Sol ǵajap qamshyger án alǵash ret bar daýyspen jer-jahanǵa jar salyp, Qazaqstannyń kimdiki ekenin eresen maqtanyshpen kóltektetpeı kesip aıtty. Kimniń Qazaqstany? Qazaqtyń Qazaqstany. Shámshiniń Qazaqstany. Jumekenniń Qazaqstany. Búkil el bolyp aq kıizge kóterip saılaǵan Elbasynyń Qazaqstany. Bárimizdiń Qazaqstanymyz. Memlekettik Ánurandy oń qolyn keýdesine qoıa, maqtanyshpen shyrqaǵan elimizdiń árbir azamatynyń Qazaqstany.
Iá, ánniń qudireti sol, ol kezinde barlyq qazaqqa ýystan shyǵyp ketkeli turǵan óz Qazaqstanyn qaıtaryp berdi, ár qazaqqa óz kóńilindegi bir-bir súıikti Qazaqstanyn syılady. Án qaıyrmasynda aqyn tebirene shalqyǵan shabytpen myna el men jer maǵan tán, meniki deıdi. Poezııa men mýzyka úılese quıylyp, osynaý týǵan el men jer úshin gúl bolyp egilip, jyr bolyp tógiledi. Máńgilik el úshin. Eshkimniń enshisi joq jeke-dara óziniń Qazaqstany úshin. Kóńildi kókke órletedi. «Týǵan jerim meniń – Qazaqstanym!» dep shalqı sharyqtaǵanda sezim men sanaǵa sáýle sebezdep, jan tebirentedi. 1986 jyly jeltoqsanshylardyń osy ándi qoımaı nege shyrqaǵany endi túsinikti. Sebebi, ottaı lapyldaǵan eń otanshyl ánimiz Qazaq ultynyń qadymnan bergi qaharmandyq rýhyn pash etti, jan ishinde jasyǵan jasqanyshty joıyp, tolqyp kóterilgen jastardyń janarlarynda jasyn oınatty, boılaryna batyldyq bitirdi. Ánniń óleńi jigerdi tasqaıraqtaı janı tústi. Jandaryń jánnatta bolǵyr Jumeken men Shámshi halqyna qaldyrǵan ánimen-aq osyndaı bir ǵalamat erlik jasap edi, máńgi umytylmas eńbek sińirip edi eline. Pyraq perzentterin «eshten de kesh jaqsynyń» jorasymen Eli de eskerip baǵýda. Memlekettik Gımn mártebesin alǵan «Meniń Qazaqstanym» áni Qazaqtyń eli barda, halqy barda máńgi jasaı bermek. Kompozıtor Shámshi Qaldaıaqov pen aqyn Jumeken Nájimedenovtiń shyǵarmashylyq muralary Táýelsiz eliniń eń joǵary Memlekettik syılyǵymen marapattaldy.
Mine, qos jampoz ańsaǵan Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵy toılanýda. Olaı bolsa, aldaǵy ýaqytta Astana tórinde ult mereıin asyrǵan ulyq Ánuran avtorlary – Jumeken men Shámshiniń qadirmendi Elbasyny ortaǵa alyp qanattas, qatarlas somdalǵan eńseli eskertkishi asqaqtap boı kóterse, búgingi zamannyń bıik órkenıetine saı eldik óremizdiń bir belgisi sol bolar edi dep oılaımyz. Bul Memlekettik gımn avtorlaryna degen búkilhalyqtyq qurmet-iltıpatymyzdy kórseter edi.
Qorǵanbek AMANJOL,
«Egemen Qazaqstan»
Sońǵy jańalyqtar
Parlament depýtattary qylmystyq qaýip-qaterdi boljaý júıesiniń tıimdiligin talqylady
Ata zań • Búgin, 20:48
Rızabek Aıtmuhan Albanııadaǵy týrnırde qola medal jeńip aldy
Kúres • Búgin, 19:30
«Kóktem-2026» respýblıkalyq komandalyq-shtabtyq oqý-jattyǵýy ótkizildi
Qoǵam • Búgin, 18:45
Almatyda LRT qashan iske qosylatyny belgili boldy
Qoǵam • Búgin, 18:26
Atyraý oblysynda enesin óltirgen kelin qylmystyq jaýaptylyqtan bosatyldy
Aımaqtar • Búgin, 18:18
Astanada «Zamana jańǵyryǵy» etno-baletiniń tusaýkeseri ótedi
Teatr • Búgin, 18:03
Shymkentte mektep muǵalimi 7 jastaǵy oqýshyny qorlady degen kúdikke ilindi
Oqıǵa • Búgin, 17:52
Jumyssyzdyq boıynsha tólem qalaı taǵaıyndalady?
Qoǵam • Búgin, 17:45
Toqaev EAEO-ǵa kiretin kólikterge qoıylatyn talaptarǵa qatysty qujatqa qol qoıdy
Prezıdent • Búgin, 17:39
Prezıdent: Serbııanyń EKSPO kórmesin tabysty ótkizýine tilektespiz
Prezıdent • Búgin, 17:33
