Sanaýly ýaqyttan soń qazaqtyń elordasynda shymyldyǵyn túretin EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesine ázirlik jumystary áldeqashan bastalyp ketkeni ras. Sharanyń uıymdastyrylý deńgeıi Qazaqstannyń álemdik arenadaǵy ımıdjin aıqyndaı túsetinin sezinemiz. Osy jaýapkershilik irgeli de ilkimdi isterdiń bastaýyna jol salyp jatyr. Kórmedegi saýda pavılondary men qonaqtardyń jatyn oryndary tolyqtaı daıyn desek, qatelese qoımaımyz. О́ıtkeni, «Astana EKSPO-2017» UK» AQ basqarmasynyń tóraǵasy Ahmetjan Esimovtiń «Bizdiń tarapymyzdan atqarylatyn sharýalar aıaqtaldy. Endi qatysýshy memleketter belsendilik tanytsa» degeni esimizde.
Kórme bıletteriniń kassalary Astanamen qatar, elimizdiń jer-jerinde ashylýda. Mádenı sharalarǵa daıyndyq barysy da kóńil kónshitedi. Qaýipsizdik salasynda qolǵa alynǵan jumystar udaıy nazarymyzda. Reti kelgende aıtalyq...
Uzyn sonar kezek oryn almaıdy
«Astana EKSPO-2017» ulttyq kompanııasy qaýipsizdik departamentiniń dırektory Rústem Chakenovtiń aıtýynsha, kórmeniń kireberis beketterinde ornatylatyn tehnıkalyq qural-jabdyqtar xalyqty jyldam ári yńǵaıly ótkizýge múmkindik beredi. «Múgedek adamdar, júkti jáne balasy bar áıelder úshin arnaıy kireberister bolady. Biz ol jaǵynan da yńǵaıly jaǵdaılar jasaıtyn bolamyz. Uzyn sonar kezekter bolmaıdy dep oılaımyz. Sebebi, biz álemdik tájirıbeni jan-jaqty zerdelep, sonyń negizinde tıisti sharalardy qolǵa alyp otyrmyz. Oǵan sáıkes, bir adamdy ótkizýge 20-40 sekýnd ketýi tıis. Árıne, demalys pen meıram kúnderi kezekter bolýy ábden múmkin. Degenmen, jumys kúnderi ondaı qıyndyqtar týyndamaıdy. Jalpy, kórme aýmaǵynda shamamen 20 myń san alýan dabyl qaǵý tetikteri men 2 myńnan astam beınebaqylaý kameralary ornatylady», deıdi kompanııa ókili. Búginde kórme aýmaǵyna ákelýge tyıym salynǵan zattardyń tolyq tizimi bıletterdi satý saıtynda kórsetilgen. «Aldymen qarý-jaraq, san alýan zııandy, hımııalyq jáne radıoaktıvti zattardy ákelýge tyıym salynǵan. Al balalarǵa arnalǵan tamaq ónimderin ákelý jaǵynan shekteýler bolmaıdy. Alaıda, shyny shólmektegi ondaı ónimderdi kirgizýge bolmaıdy. Sondyqtan plastıkalyq ydystardy qoldanýǵa keńes beremin», deıdi qaýipsizdik departamentiniń basshysy. Osy oraıda, ol gadjetter, temeki men sirińkeni ákelýge tyıym salynbaıtynyn jetkizdi.9 myń saqshy tynyshtyq kúzetedi
Halyqaralyq kórme aýmaǵynda Esil aýdandyq ishki ister basqarmasynyń polısııa bólimshesi qyzmetin bastady. Eki qabatty ǵımaratta ornalasqan tártip saqshylary ujymynyń jer asty parkıngi, sport zaly, sondaı-aq, jattyǵatyn arnaıy tıri bar. «Osy bólimshede kezekshi bólim, tergeý toptary, shuǵyl áreket jasaqtary men krımınalıster otyrady. Olardyń barlyǵy kórme kezindegi qoǵamdyq qaýipsizdikke jaýap beredi. Al kórme ótkennen keıin bólimsheniń qyzmetkerleri osy aýmaqta jáne oǵan jaqyn terrıtorııada jumystaryn jalǵastyra beredi», deıdi Astana qalalyq ishki ister departamentiniń basshysy Amantaı Áýbákirov. Mamandardyń málimetinshe, kórme kezinde 9000 tártip saqshysy qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etedi. Olardyń ishinde 1500 adam astanalyq departamenttiń mamandary bolsa, qalǵandary basqa departamentterden jiberilgen saqshylar, Ishki ister mınıstrligine qarasty joǵary oqý oryndarynyń kýrsanttary, Ulttyq ulan men kúzet qurylymdary. Polısııa bólimshesiniń aǵylshyn tilin meńgergen tártip saqshylary tildi bilý deńgeıin de kórsetti. «Biz halyqaralyq shara aýmaǵynda qyzmet atqarý úshin arnaıy aǵylshyn tili kýrstarynan ótkenbiz. Úsh aı boıy daıyndaldyq. Aldymen adamdarmen sóılesýdi, odan keıin mátindi qaǵazǵa túsirýdi úırendik. Sebebi, tergeý barysynda xattama toltyrylady. Shetelden keletin týrıstermen aǵylshyn tilinde erkin sóılesip, ol kisilermen jumys jasaý barysynda áńgimelesýge ázirmiz», deıdi tergeýshi, aǵa leıtenant Aıdos Súleımenov. Astana qalalyq ishki ister departamentiniń basshysy Amantaı Áýbákirovtiń aıtýynsha, osy ýaqytqa deıin myńǵa jýyq qyzmetker aǵylshyn tili kýrstarynan ótken. Degenmen, olarǵa shet tilderin biletin volonter stýdentter de kómektesetin bolady.Keshendegi nysandar qaýipsiz
Aıta ketken jón, EKSPO qalashyǵy aýmaǵynda salynǵan nysandar qaı jaǵynan da qaýipsiz. «Astana EKSPO-2017» UK jurtshylyqpen baılanys departamentiniń dırektory Sergeı Kýıanovtyń sózinshe, birneshe aı buryn konstrýksııanyń opyrylyp qulaý sebebin anyqtaý boıynsha arnaıy komıssııa jasaqtalǵan. Oǵan Qazaqstannyń eń bedeldi uıymdarynan jetekshi mamandar shaqyrylǵan. Olar – almatylyq Qazaq qurylys jáne sáýlet ǵylymı-zertteý jáne jobalaý ınstıtýty men qaraǵandylyq Qazaqstan qaıta jańartý jáne damý kópbeıindi ınstıtýty. «Kez kelgen jaǵdaıda merdiger, ıaǵnı «BI Group» qurylys kompanııasy óziniń kelisimsharttyq mindettemeleri boıynsha bizge qaýipsizdik talaptaryna tolyqtaı sáıkes keletin nysandy tapsyrýǵa mindetti. Osy oqıǵadan keıin barlyq konstrýksııalardyń beriktigi boıynsha qosymsha sharalar qabyldanǵanyn eske salǵym keledi. Búginde bizde keshenniń qaýipsizdigine kúmán keltiretin esh sebep joq», deıdi S.Kýıanov. Al EKSPO uıymdastyrýshylary ulttyq kompanııanyń bul oqıǵadan eshqandaı shyǵynǵa ushyramaǵandyǵyn aıtady. Ashat RAIQUL, «Egemen Qazaqstan»
