Shymkenttiń 12 aıy qalaı ótedi?

Ásili, Shymkent – túrli-tústi boıaýdyń, qarama-qarsy reńkterdiń qalasy. Munda bir kúnde kórýge bolatyn qyzyq jáne tanymdyq nárselerdiń kóptigi sonsha, kelgen adam ózin sol boıda qazirgi almaǵaıyp zamannyń keıipkeri sezinip shyǵa keledi. Bul jerde bir kúnniń ishinde ólkeniń tarıhyn zertteýge, qajylyq oryndaryna barýǵa, taý shyńyna shyǵýǵa jáne ishinde tańǵalarlyq aǵashtar ósetin úńgirge túsýge bolady. Shynaıylyq tunǵan Shymqala sol sebepti de týrızm úshin óte-móte qolaıly shahar bolyp tabylady. Sonymen, bul qalaǵa qadam basqan týrıstiń jyl on eki aı ishinde kóretin keremetteri jóninde málimetter berip kóreıik. Qańtar. Jańa jyl merekesi artta qalǵannan keıin otbasy bolyp taý aıasynda jaqsy demalys ótkizýge múmkindik bar. Al ondaǵy san alýan qyzyqtar taý shańǵysy, skıtýr, jaıaý joryq, vatrýshkamen syrǵanaý, atpen serýendeý, qymyzben emdelý, forel aýlaý, saq monshasyn kórý túrinde jalǵasyp keter edi. Aqpan. Bul aı sport áýesqoılary úshin taptyrmaıtyn ýaqyt. Bul aıda sondaı-aq velosaparlar da jandanady. Buǵan Shymkent klımatynyń jylylyǵy múmkindik beredi. Buǵan qosa, oblystyń kórikti jerlerine arnalǵan velojarystar uıymdastyrylady. Naýryz. Kóktemniń alǵashqy aıynda shymkenttikter jyldyń kelýin toılaýǵa daıyndalady. Aı ishindegi bul toıdy atap ótýdiń eń kóne dástúrleriniń biri – Seıil Qoshqar Ata. Meıram Qoshqar-Ata ózeniniń bastaýynda ótedi. Onda qoshqarlar jarysy basty kórinis bolady. Seıil Qoshqar Ata meıramyna halyq taıaýdaǵy barlyq óńirlerden jınalady. Salmaǵy keminde 85 kılo keletin qoshqarlardy kóterý jarysy qyzyqty ótedi. Aı ishinde budan bólek, Túrkistan, Otyrar, Saıram, Saýran sekildi kóne qalalarǵa sapar jasalady. Sáýir. Qala turǵyndary men qonaqtar qyzǵaldaqtardyń sheshek atqanyn kóre alady. Munyń ásem kórinisin Qarataý eteginde ornalasqan Qyzyl taýda kórýge bolady. Sol jerde ósetin Greıg jáne Kaýfman qyzǵaldaqtary Qyzyl kitapqa engizilgen, olar qazirgi qyzǵaldaq ósimdiginiń túp atasy bolyp sanalady. Taýda alpınızm sporty ashylady. Qalada osy kúnderi bard ánderi festıvali, djaz jáne Vysoskııdi eske alý konsertteri ótedi. Bul óner merekesine avtorlyq ánder ıeleri men oryndaýshylar, sondaı-aq taıaý sheteldikter qatysa alady. Mamyr. Bul aı – basyn qar jatqan taýda joryq jasaý úshin eń qolaıly ýaqyt. Shymkenttikter úshin dástúrli demalys kúnderin qaladan 40 shaqyrym jerdegi Qazyǵurt taýynda ótkizýge qumar. Ańyzdarda Nuh kemesi toqtaǵan delinetin múıiste sonyń qurmetine jergilikti sheberler aǵash pen metalldan jasaǵan «ushatyn keme» de bar. Maýsym. Ońtústiktiń jurty aǵyn sýǵa shomylýdy bastaıdy. Oqýshylar men stýdentter jazǵy demalysqa shyǵatyn ýaqyt. Basseıni nemese tabıǵı qaınary bar jergilikti demalys oryndary osy tusta sizge qamqor qolyn usynady. Qala aımaǵynda kúni boıy sýda shomylýǵa jáne taza aýada kúnge qaraıýǵa bolatyn birneshe akvapark bar. Qaladan tys jerlerde de tamasha tynyǵýǵa bolady. Kózdiń jaýyn alatyn shatqaldar, ózender men kólder sizdiń aldyńyzdan shyǵady. Shilde. Shymkentte jaz kezinde otbasy bolyp demalysqa shyqqysy keletinderge qolaıly oryndar kóp. Qaladaǵy saıabaqtardyń barlyǵynan tynysh, ońasha, kórkem jer tabýǵa bolady. Olarda attraksıondar da óte kóp. Jańadan ashylǵan «Jaılaýkól» saıabaǵynda bıik kózben sholý dońǵalaǵyna otyryp, búkil qalany 20 qatarly ǵımarat bıiktiginen kórýge bolady. Bul jerde sýyq qys kúnderinde janyńyzǵa jylý beretin estelik fotoǵa túsýge bolady. Tamyz. Bul kezde ontústik óńirdiń ómirimen, salttarymen tanysýǵa bolatyn «shyǵys bazaryna» barý dástúrge aınalady. Sóreler túrli jemiske tolyp tur. Bul aı taýǵa jáne quzǵa shyǵý úshin de yńǵaıly bolyp tabylady. Árbir qalaǵan adam «Bizdiń taýlar» festıvali qatysýshylary toptaryna qosyla alady. Dástúr boıynsha ol Tóle bı aýdany, Saıram-Ýgam ulttyq saıabanda ótedi. Saıram-Sý shatqalyna barý arqyly, «skaıratıngke» otyrý arqyly nemese jańa rekord úshin eń bıik núktege kóterilý arqyly da ýaqytty tamasha ótkizýge bolady. Qyrkúıek. Qala kúnin toılaý bir kúnmen shektelmeı, apta boıyna sozylady. Toı baǵdarlamasyna kóptegen mádenı jáne sporttyq sharalar, jańa nysandardyń ashylýy jáne ár túrli jarys jeńimpazdaryn quttyqtaý kiredi. Dál osy kezde Ońtústik Qazaqstan oblystyq qazaq jáne orys drama teatrlary, kishkentaı kórermender úshin oblystyq qýyrshaq teatry maýsymdaryn bastaıdy. Qazan. Aı ishinde erekshe este qalatyndardyń biri «Palaý festıvali» bolmaq. Shymkent qashannan óziniń shyǵys taǵamdarymen tanymal. Sharany ózbek ulttyq ortalyǵy ótkizedi. Al «Qazaq romansıadasy» – turǵyndardyń súıikti mýzyka jarysy. Shymkentti rasymen de Ortalyq Azııanyń romans «astanasy» deýge bolady. Qarasha. Arys ózeniniń boıymen qaıyqpen júzýge bolady. Ol jerde sý týrızmi men salaýatty ómir saltyn dáripteý jáne damytý maqsatynda jarystar ótedi. Egin jınaý sońynan aýyl sharýashylyǵy jármeńkesi ashylady. Jeltoqsan. Sóıtip, Jańa jyl da kelip qaldy. Ǵajaıyp mereke atmosferasyna oshaǵy jáne monshasy bar qala syrtyndaǵy úı de enedi. Bul jerde otbasy, dostar bolyp tynyǵýǵa bolady. Mundaı úılerdiń ákimshiligi mindetti túrde jańa jyldyq túndi umytylmastaı etedi. Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan» ShYMKENT