Ult tárbıeshileriniń ustahanasy

Biz qashannan «dúnıeniń kilti – oqý-bilimde» degen ata sózin ustanǵan, tabıǵatynan jany bilýge, úırenip-túıýge qumar halyqpyz. Sondyqtan sózimdi Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń «... El baılyǵy degen ne, ol – bilim, ol – jańa tehnologııa, ol – bárinen buryn otanshyldyq sezim» degen sóz marjanymen bastaǵym kelip otyr. Halqymyz úshin Prezıdenttiń aýzynan shyqqan osynaý qadaý-qadaý oılardyń qasıeti eshqashan eskirmeıdi. Oılandyrady, tolǵandyrady. Jyldarmen jańalanyp, zaman talabynan kórinip kele jatqan oblystaǵy tehnıkalyq jáne kásiptik bilim beretin oqý oryndarynyń biri – Esik gýmanıtarlyq-ekonomıkalyq kolledji. Tarıhy da, tájirıbesi de baı bilim shańyraǵy jarty ǵasyr boıy sapaly kásibı mamandar daıarlaý isimen aınalysyp keledi. Muǵalim daıarlaý – memlekettiń aldyńǵy qatarda damýyn qamtamasyz etetin negizgi resýrs, sebebi muǵalim memlekettiń zııatkerlik kapıtalynyń irgetasyn qalaıdy. Osy aksıomany jete túsinetin Esik gýmanıtarlyq-ekonomıkalyq kolledjiniń ujymy 50 jyldyq tarıhynda elimizdiń bilim salasyna jıyrma eki myńǵa jýyq muǵalim mamandar berdi. Halyq danalyǵynda «О́tkenińdi umytpasań, bolashaǵyń jarqyn bolady» degen sóz bar. О́ziniń jarty ǵasyrlyq tarıhynda halyqtyń yqylas-peıiline bólenip, oblysymyzdaǵy bedeldi oqý ornyna aınalǵan kolledj kópshilik seniminen shyǵa bilgen, el ómirinde ózindik qoltańbasy qalyptasqan bilim ordasy. Kolledj tarıhyn eki kezeńge bólip qarastyratyn bolsaq, birinshi kezeń qurylǵannan elimizdiń táýelsizdik alǵanyna deıin, ekinshi kezeń táýelsizdik alǵannan búgingi kúnge deıingi kezeńderdi qamtıdy. Elimizben taǵdyrlas bilim ordasy memleketimizben birge jetilip, órkendep, jyldan jylǵa óristeı damý ústinde. Bútindeı bir eldiń qanshama býyn urpaǵyn tárbıelep shyǵarǵan kıeli qara shańyraqtyń el tarıhyndaǵy alatyn orny erekshe. Qazaq eliniń birtýar perzentteri, kórnekti partııa jáne memleket qaıratkerleri Dinmuhamet Qonaev jáne Qazaq KSR Mınıstrler Keńesiniń tóraǵasy Másimhan Beısebaev qol qoıǵan qaýly negizinde 1966 jyldyń 4 mamyrynda Qazaq KSR Joǵarǵy jáne orta bilim berý mınıstrliginiń № 344 buıryǵyna sáıkes pedagogıkalyq ýchılıshe óz jumysyn bastady. Alǵashqy túlekterin oqýǵa qabyldap, olarǵa 14 oqytýshy dáris bergen edi. Bastapqy qalyptasý kezeńinde oqý ornynyń qıyndyǵy men aýyrtpalyǵyn kóterip, basshylyq jasaǵan alǵashqy dırektory V.D.Pomogalov boldy. Odan keıingi jyldarda bilim ordasyn órkendetip, keregesin keń ustaǵan Vladımır Sagalov, Jumaqan Býkaev bolsa, bilim mekemesin kelesi kezeńderde abyroımen basqarǵan Nurhan Bektasova, Qasymaly Temirǵalıev, Toqqoja Estenov syndy basshylar kolledjge sińirgen ushan-teńiz eńbekterimen el esinde saqtaldy. Jyl ótken saıyn bilim mekemesiniń oqytýshylar quramy ulaǵatty ustazdarmen tolyǵyp, materıaldyq-tehnıkalyq jáne oqytý-ádistemelik múmkindikteri de arta tústi. Ýchılıshe keńes odaǵy kezinde de orta kásiptik bilim beretin oqý oryndarynyń arasynda Búkilodaqtyq jarystarǵa qatysyp, 1984 j. KSRO OK men BOKOK-tiń aýyspaly Qyzyl týyn jeńip alyp, oqý ornyn Odaqqa tanytqan bolatyn. Ulaǵatty ustazdar salǵan sara jol ári qaraı zaman talaby men naryq suranystarynyń qajettiligine saı óz jalǵasyn taýyp keledi. Kolledjdi qalyptastyrýǵa ólsheýsiz eńbek sińirgen dırektor, oqý-aǵartý salasynda aıanbaı eńbek etken aıtýly pedagog Nurhan Súttibaıqyzy Bektasovanyń esimi oqý ornynyń shejiresinde altyn áriptermen jazyldy. Bilikti de bilimdi basshy memleketimiz úshin qıyn-qystaý kezeńde qajyrly eńbeginiń arqasynda kolledjdiń tájirıbeli oqytýshylaryn, materıaldyq bazasynyń basym kópshiligin saqtap, aqyly negizde oqıtyn toptardy ashý arqyly ujym múshelerine jumys isteýge múmkindik jasady. Sonymen qatar Qazaqstan óz táýelsizdigin alǵan jyldary pedagogıkalyq ýchılıshe attestasııadan úzdik ótip, 1993 jyly pedagogıkalyq kolledj bolyp ataýy ózgertilýine de ózindik yqpalyn tıgizdi. Oqý orny tarıhynyń jarqyn bir beti – Bilim berý isiniń úzdigi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek sińirgen qaıratkeri, Almaty oblysynyń Qurmetti azamaty Toqqoja Estenovtyń esimimen tikeleı baılanysty. Kolledjdiń jańa mamandyqtar boıynsha bilim berýi, kolledj ataýy Esik gýmanıtarlyq-ekonomıkalyq kolledji bolyp ózgerýi, kolledj ǵımaratynyń kúrdeli jóndeýden ótýi, materıaldyq-tehnıkalyq bazasynyń nyǵaıtylýy, kolledj murajaıynyń, «Saq» dızaın stýdııasynyń ashylýy – kıeli shańyraqqa shynaıy ıelik jasaǵan Toqqoja Estenulynyń basshy retindegi eren iskerliginiń jemisi. Isker basshy Toqqoja Estenuly Estenov pedagogıkalyq ujymdy zamanýı úrdisterge baǵyttaı otyryp, bilim berýdiń mazmuny men formasyna jańashyl ózgerister engizý arqyly álemdik bilim berýdiń ınnovasııalyq, aqparattyq-tehnologııalyq júıesine beıimdeý jumystaryn uıymdastyrýda ólsheýsiz úles qosty. Qasıetti bilim shańyraǵyna aınalǵan kolledjde bolashaq maman tárbıesine ǵumyryn arnaǵan, halqynyń ıgiligi úshin janyn sala eńbek etken azamattar az emes. Olardyń ónegeli eńbek joly men jarqyn esimderin biz udaıy qurmetpen eske alamyz. Kolledj ujymy zamanaýı úderisterge ún qosyp, respýblıka deńgeıindegi jobalardy oqý úrdisterine engizý arqyly bolashaq mamandardyń kásibı sheberligin shyńdap, rýhanı-adamgershilik qundylyqtar aıasynda tárbıeleýge erekshe nazar aýdarady. Máńgilik jalpyadamzattyq qundylyqtarǵa negizdelgen kemel minezdi, oıy, sózi jáne isi birlikte bolatyn adam tárbıeleý – qazirgi qoǵamnyń basty mindeti. Osyǵan oraı Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń 2014 jylǵy №346 buıryǵyna sáıkes «О́zin-ózi taný» rýhanı-adamgershilik bilim berý qanatqaqty jobasy negizinde jumys isteıtin uıymdarynyń tizimine Esik gýmanıtarlyq-ekonomıkalyq kolledji enip, kolledj bazasynda «Almaty oblysy boıynsha tárbıe men rýhanı-adamgershilik bilim berý seriktesteriniń qaýymdastyǵy» qoǵamdyq birlestigin qurylyp, Eńbekshiqazaq, Raıymbek, Uıǵyr aýdandarynda jemisti jumystaryn bastap ketti. Búgingi tańda Esik gýmanıtarlyq-ekonomıkalyq kolledji respýblıka kóleminde ǵana emes, álemdik deńgeıde tanymaldyqqa ıe boldy dep nyq senimmen aıtýǵa bolady. Onyń jarqyn dáleli – kolledjdiń tájirıbe almasý, taratý maqsatynda Amerıka Qurama Shtatynda ótken «THE SYSTEM OF EDUCATION IN THE USA» atty semınarǵa, 2013 jyly Ulybrıtanııada ótken teorııalyq-praktıkalyq semınar jumysyna, sondaı-aq 2015 jyly Fransııada «Konkord» Halyqaralyq akademııasy jáne FIDJIP Halyqaralyq Federasııasynyń uıymdastyrýymen ótken jazǵy konferensııaǵa qatysyp, «О́zin-ózi taný» rýhanı - adamgershilik bilim berýdiń jańartylǵan baǵdarlamasyn tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý mekemelerinde oqytý erekshelikteri» jobasyn usynýy jáne INSAM Joǵary bıznes jáne basqarý ınstıtýtynyń (Shveısarııa) júrgizgen analıtıkalyq zertteý qorytyndysy boıynsha «Eń úzdik bilim berý mekemesi» «Zolotaıa sova» halyqaralyq qurmet syılyǵyna ıe bolýy. Sondaı-aq, Halyqaralyq Ulttyq bıznes-reıtıngter odaǵynyń júrgizgen saraptamalyq zertteý qorytyndysy boıynsha áleýmettik jáne zeınetaqy qorlaryna salyqtar men aýdarymdardy adal tólep, óz qyzmetkerlerine qamqor bolyp, kásibılikke negizdelgen ekonomıkanyń jańa tıpin qalyptastyratyn kásiporyn retinde Almaty oblysynyń kásiporyndary ishinde Altyn reıtıng tiziminde júldeli I orynǵa ıe bolyp, «Sala kóshbasshysy – 2015» ulttyq sertıfıkatqa ıe boldyq. Al sońǵy on jyldyń ishinde 2 márte Almaty oblysy ákiminiń bastamasymen ótken «Úzdik kásiptik bilim berý uıymy» baıqaýynyń 2010, 2016 jylǵy júldegeri atandyq. «Ult tárbıeshileriniń ustahana­sy» atanǵan Esik gýmanıtarlyq-ekonomıkalyq kolledji óziniń 50 jyldyq damý tarıhynda mańyzdy ózgeristerge qol jetkizdi, jańa turpatty bilim ordasyna aınaldy. Búginde bilim ordasynan tálim alyp, elimizdiń túkpir-túk­pi­rine qanat qaqqan árbir túlegimiz bar jıǵan bilimderin jas urpaqqa, óz halqynyń ıgiligine arnaǵany aqıqat. Oqytýshylar quramy sandyq ári sapalyq jaǵynan ósti. Respýblıkamyzǵa tanymal irgeli bilim ordasynda 162 oqytýshy jemisti qyzmet atqarady. Olardyń 48-i joǵary sanatty, bilikti ustazdar, 1-i «Halyq muǵalimi», 19-y Y.Altynsarın atyndaǵy medal ıegeri, 4-i «Qazaqstan Respýblıkasy bilim berý isiniń úzdigi». Bolashaq mamandarǵa sapaly bilim alýǵa jaǵdaı týǵyzý maqsatynda kolledjdiń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy únemi jetildirilýde. Bilimdi aqparattandyrý búgingi tańda bilim berý júıesin jańartýdyń negizgi joldarynyń biri retinde qarastyrylady. Oqý kabınetteri jańa tehnologııalyq, aqparattyq quraldarmen jabdyqtalǵan. Kolledjde 47 kabınet, 4 zerthana, ár mamandyqtyń qajetine saı bólingen 300 kompıýter, ınternet klass, 30 ınteraktıvti taqtamen jabdyqtalǵan oqý jáne mýltımedıa kabınetteri, ınternetke qosylýǵa múmkindik beretin wi-fi núktelerimen keńinen paıdalanylýda. Sonymen qatar kolledj ashanasy, sport kesheni bar. Oqý ǵımaratynyń kire berisi men májilis zalynda zamanýı LED ekrandar ornatylǵan. Atalmysh qurylǵylar tárbıe men oqytýdy uıymdastyrýdyń tıimdiligin arttyrýda. Jumys barysynda qol jetkizgen jetistikterimiz úlgili ustazdarymyzdyń, ujymnyń eren eńbekteriniń jemisi. «Uıymdasa bilgen – utady» degen halqymyzdyń támsil sózine den qoısaq, jumysy júıeli josparlanǵan, alar mejesi anyq aıqyndalǵan jerde jeńis te, jemis te bolatynyn baǵamdaımyz. Sondyqtan bilim salasyndaǵy atqarylýǵa tıisti túrli is-sharalardy júıelep, zerdeleı otyra júrgizsek, áli de talaı bıikterge kóteriletinimiz anyq. Gúlnar JOShIBAEVA, Qazaqstan Respýblıkasy Bilim berý isiniń úzdigi, Y.Altynsarın tós belgisiniń ıegeri, Beıbitshilik álemi halyqaralyq «Halyq muǵalimi» medaliniń ıegeri, Eńbekshiqazaq aýdanynyń Qurmetti azamaty, «Esik gýmanıtarlyq-ekonomıkalyq kolledji» MQK dırektory