Sybaılastyq syrqat emes, indet

Azamattar turmysynyń sapasyn ozyq memleketterdegi deńgeıge jetkizýdi kózdeıtin maqsatty joldaǵy basty kederginiń biri – sybaılas jemqorlyq. Sondyqtan da Elbasy Nursultan Nazarbaev sybaılas jemqorlyqpen ymyrasyz kúres júrgizýdi memlekettik saıasattyń negizgi basymdyǵy retinde atap kórsetti. Osy oraıda memleket tarapynan jemqorlyqtyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan keshendi sharalardyń birtindep iske asyrylyp jatqany da bar.

Árıne, sybaılas jemqorlyq álem­niń barlyq elderinde, onyń ishinde damyǵan memleketterde de oryn alyp jatady. Desek te, bul indet ekono­mı­kanyń básekege qabilettiligin baryn­sha tejeıtini belgili. Sondaı-aq, eldiń halyqaralyq bedeline nuqsan kel­tiretini málim. Bulardyń ishinde eń soraqysy, azamattardyń bılikke degen senimin tómendetip, sol arqyly memleketke qaýip tóndiredi.

Mine, osy oraıda qaı máselede bolsyn, eń aldymen, qarapaıym halyqtyń múddesin oılaý kerek. Al halyqtyń janyna batatyny kúndelikti ómirde beleń alyp otyrǵan, ıaǵnı halyq jıi kezigetin – jemqorlyq. Sondyqtan, eń birinshi kezekte adamdarǵa kórsetiletin memlekettik qyzmetterdiń barlyq túri esh kedergisiz júzege asýyn qam­ta­ma­syz etý qajet dep oılaımyz. Nege deseńiz, qazir baıqasańyz, álemniń eń da­myǵan otyz eliniń ózgelerden basty aıyr­mashylyǵy kúndelikti qarym-qatynastardan týyndaıtyn turmystyq jemqorlyqty joıyp, halyqtyń ómir súrýine qolaıly orta týǵyzǵandyǵynda eken. Elbasynyń Qazaqstandy barynsha damyǵan elderdiń qataryna qosý jónindegi sóziniń mán-mańyzy da osynda jatyr.

 Al bile bilsek, eldegi jemqorlyqty joıý barysynda qoldanylatyn sharalar az emes. Elbasynyń tapsyrmasy boıynsha ázirlengen 2025 jylǵa deıingi merzimge arnalǵan sybaılas jemqorlyqqa qarsy ulttyq strategııa jobasy bar. Bul strategııada sybaılas jemqorlyqty týdyratyn sebepter ábden zerttelgen. Jáne mundaı keselmen halyq bolyp kúresý qajettigi zerdelengen. Sonyń ishinde sarapshylar pikirine súıensek, sybaılas jemqorlyqty tek quqyq qorǵaý organdarynyń kúshimen jeńý de, tejeý de múmkin emestigi ashyq aıtylady. Sondyqtan, ol indetpen kúreske barlyq halyq aralasýy tıis.

О́ıtkeni, sybaılas jemqorlyqqa degen árbir azamattyń jeke kózqarasy qalyptasýy qajet. Eger osy keselmen kúreste árbir azamat ózindik azamattyq ustanymyn kórsete bilse, onda sybaılas jemqorlyqty tejeý ońaıyraq bolmaq. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy Úkimet qolǵa alyp jatqan sharalarǵa árkim óz úlesin qosa alsa, adamdardyń ózine tıimdi. О́ıtkeni, ákimshilik kedergilerdi joıyp, bılik isine halyqtyń ózi baǵa bere alatyndaı dárejege jetý tek kópshiliktiń judyryqtaı jumylýymen júzege aspaq.

Joǵaryda aıtylǵan, Elbasynyń Jarlyǵymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasynyń 2015-2025 jyldarǵa arnalǵan sybaılas jemqorlyqqa qarsy strategııasynyń 5-tarmaǵynda, osy strategııany iske asyrý boıynsha sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl jónindegi ýákiletti organ basty organ bolyp tabylatyndyǵy aıtylǵan. Al atalǵan strategııany oryndaýǵa barlyq memlekettik organdar, uıymdar men mekemeler, kompanııalar, saıası partııalar jáne basqa da qoǵamdyq birlestikter, tutastaı alǵanda, azamattyq qoǵam qatysatyndyǵy sózsiz.

Demek, «Sybaılas jemqorlyqqa qar­sy is-qımyl týraly» Zańda qara­s­ty­rylǵandaı, sybaılas jem­qor­lyq­qa qarsy is-sharalar júıesiniń ne­gizi, árıne, aldymen halyqtyń ómi­rin jaqsartýdy kózdeıtin sharalar men mem­lekettik qyzmet kórsetý sala­syn­daǵ­y sybaılas jemqorlyqqa qar­sy ymyrasyz is-qımyl bolyp taby­lady. En­deshe, ál-aýqatymyzdy, tur­my­sy­myzdy, jaı-kúıimizdi jaqsartý úshin qolǵa alynǵan oń isterdi etekten tartatyn kemshiliktermen kúreste esh ymyra bolmaýy kerek.

Aleksandr TASBOLAT,
«Egemen Qazaqstan»