17 Qańtar, 2018

Damýdyń dańǵyl joly

1194 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Elimizde júrgizilip jatqan iri reformalar nátıjesi qazir óz jemisin be­rýde. Qolǵa alynǵan zor min­det­ter­diń negizgi máni – Qazaq­stan­nyń jan-jaqty damýy, kór­keıýi bolatyn. Sondyqtan bul reformalar aıaq astynan paıda bola qoıǵan joq. Za­man­nyń dıdary ó+zgerýine oraı, mem­lekettik salalardyń júgi de, isi de ózgerýi tıis edi.

Damýdyń dańǵyl joly

Mine, sonyń bir aıqyn kórinisi elimizdiń Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıynda damý bıigine kó­terilýi boldy. Ony Prezıdent Nursultan Nazarbaev halqyna arna­ǵan kezekti Joldaýynda jarııa etip, Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múm­kin­dikterin saralap berdi. Bul eldiń múd­desi men zaman talabynan týyndaıtyn, urpaqtyń bolashaǵy úshin júzege asýy tıis keleli mindetter. Onyń ıgi­ligin halyq kóredi. El damıdy. De­mek, Qazaqstannyń damýdyń jańa ke­ze­ńine aıaq basqandyǵy endi aıqyn ań­ǵa­rylyp  otyr. Munyń negizi osy ýa­qytqa deıingi baıypty da baısaldy júrgizilgen tıimdi reformalardyń nátıjesi.

Al eldi órkendeýdiń, halyqtyń tur­mysyn jaqsartýdyń jolyn El­basy táýelsizdiktiń alǵashqy jyl­da­­rynda-aq aıqyndap berdi. Áýeli eko­no­mıka, sosyn saıasat joly adas­tyrmady. Sonyń arqasynda Qazaqstan álemdegi túrli synaqtarǵa tótep berip, qarqyndy ekonomıkalyq órleý jolyna tústi. Barlyq salada oń ózgerister bolyp, halyqtyń ahýaly jaq­sardy. Qol jetken jetistikterdi odan ári jalǵastyra berý úshin qazirgi kúni elimizdiń 2050 jylǵa deıingi uzaq mer­zimdi Damý strategııasy júzege asy­rylýda. 100 naqty qadam – Ult jos­pary aıasynda, joǵaryda aıt­qa­nymyzdaı, jańa keń aýqymdy reformalar qolǵa alyndy. Sonyń aıasynda konstıtýsııalyq reforma júzege asty. Rýhanı jańǵyrý baǵyty boıynsha keshendi is-sharalar júzege asyrylýda. Munyń bári birlik pen izgiliktiń jemisi.

Endi jańa Joldaý aıasynda ekonomıkamyzdy odan ári órkendetý úshin Tórtinshi ónerkásiptik úderister iske asyrylýy qajet. Alaıda Elbasy «Jemqorlyqpen kúres jáne zańnyń ústemdigi» atty toǵyzynshy mindette atap ótkendeı, qaı salada bolmasyn zańnyń ústemdigi oryn almaı birde-bir is naqty sheshimin tappaıdy. Sondyqtan elimizde zań talaptaryn saqtaý, ala jipten attamaý jolynda qolynda bıligi bar adamdardyń adal ju­mys isteýi áý bastan-aq erekshe na­zarǵa alyndy. «Jemqorlyqtyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan kúres jalǵasa be­redi. Kóp jumys istelip jatyr. Soń­ǵy 3 jylda ǵana joǵary laýazym­dy sheneýnikter men memlekettik kom­panııalardyń basshylaryn qosa al­ǵanda, jemqorlyq úshin 2,5 myńnan as­tam adam sottaldy. Osy ýaqyt ishin­de olardyń 17 mıllıard teńge kóle­min­de keltirgen zalaly óteldi», dedi Pre­zıdent.

Jemqorlyq joq elde kez kelgen jumys jaqsy júredi. Sonyń biri retinde, Memleket basshysy eldi sıfrlandyrý úderisi kezinde barlyq salada joǵary damýǵa qol jetetinin aıtty. «Memlekettik organdardaǵy prosesterdi, sonyń ishinde olardyń ha­lyqpen jáne bıznespen qarym-qatynasyn sıfrlandyrý mańyzdy bolyp sanalady. Atap aıtqanda, azamat­tar óz ótinishteriniń qalaı qaras­ty­rylyp jatqanyn kórip, der kezinde sapaly jaýap alýǵa tıis» dedi. Bul tártiptiń, zań talaptarynyń oryndalýy arqasynda qyzmet kórsetý sapasy artatynyn bildiredi. Sondyqtan da qazirgi kúni sot jáne quqyq qorǵaý júıelerin ınstıtýttyq turǵydan ózgertý júzege asyrylýda. Zańnamaǵa qylmystyq prosestegi azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý isin kúsheıtýdi, onyń ásire qatańdyǵyn báseńdetýdi kózdeıtin normalar engizildi. 

Odan ári Prezıdent quqyq qor­ǵaý organdarynyń ókilettigi men jaýap­ker­shilik shegi aıqyndalǵanyna nazar aýdarady.  Bul oraıda kóptegen ıgilikti ister tyndyrylǵanyn jurtshylyq jaqsy biledi. Eń bastysy, qylmystyq saıasatty izgilendirý úderisi jolǵa qoıyldy. Biraq munymen shektelip, toqmeıilsip qalýǵa bolmaıdy. Zamanǵa qaraı zańdardyń da, zań ústemdigin ornatý joly da damyp otyrýy qajet. Sondyqtan Elbasy «Azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtaryna kepil­dik­ti nyǵaıtý, quqyq ústemdigin qam­­tamasyz etý, quqyq qorǵaý qyz­me­tin izgilendirý jumystaryn jal­ǵa­s­tyrý qajet», dedi. Mine, baıqa­sa­ńyz, halqymyzdyń irgetasy qalan­ǵan rýhanı da, materıaldyq ta qun­dy­­lyqtarynyń altyn qabyrǵasyn odan ári kedergisiz qalaý Tórtinshi óner­kásiptik revolıýsııanyń negizi re­tinde zań ústemdigin tolyqtaı ornatý arqyly júzege asyryla bermek.

Aleksandr TASBOLAT,
«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar