Sol tusta, naqtyraq aıtqanda 1880 jyldary Syrdarııa oblysynyń Perovsk ýezine qarasty Shıeli bolystyǵyna saılaý júrip, qypshaq rýynan Álmembet Tursynbaıuly men shubyrtpaly Áıeke Bekejanuly ekeýi bolystyqqa talasqan eken. Sodan qatty shıelenis ústinde qypshaq Álmembet shubyrtpaly Áıekeni jazym etipti.
Áıeke bolsa Aǵybaı batyrdyń jaqyn rýlasy. Jaman habar Arqadaǵy Aǵybaıǵa da jetedi. Jasy shaý tartyp otyrǵanyna qaramaı, batyr jolǵa shyǵady. Uzaq jol júrip qaraly aýylǵa at basyn tireıdi. Kúlli shubyrtpaly «oı, baýyrymdap» batyrdyń aldynan shyǵady. Kelinder Áıeke bolystyń qadir-qasıetin, baılyq-bedelin, kisiligi men túsinigin jyrǵa qosyp, tyńdaǵan pendeniń saı-súıegin syrqyratyp joqtaý aıtady.
Alystan kelgen qart batyrǵa mundaǵy aǵaıyndary: «Ýa, batyr, er – namysy, el namysy degen, bizdiń aımaqqa bedel, aýmaqqa aıbar arysymyz oqqa ushty. El sizdiń bir aýyz sózińizdi kútip otyr. Aǵeke, jaýdan betińiz qaıtpaǵan batyrsyz, hannyń qasynda júrip, qazaqtyń joǵyn joqtap, jaýdyń oǵyna keýde tosqan ersiz. Batańyzdy berińiz, Álmembetti shabamyz, qanǵa qan alamyz», deıdi.
Edireńdegen elge ne aıtaryn bilmeı Aǵybaı batyr únsiz uzaq otyrady da, «kelinderdi shaqyr, ótkendegi joqtaýdy qaıta aıtsyn», deıdi. Kelinder suńqyldap joqtaı jóneledi. Janaryn jas jýǵan qart batyr, «Bul joqtaýdy kim shyǵardy?» dep aǵaıyndarynan suraıdy. Kópshilik «Bul joqtaýdy Áıekeme arnap qypshaq Budabaı aqyn jazyp berdi», deıdi. Sonda Aǵybaı batyr: «Paı-paı, Áıekemdi bir qypshaq óltirse, ekinshi qypshaq tiriltken eken, daý osymen bitsin, eki rýly el budan bylaı baıyrǵy qudandalyǵyn jańǵyrtyp, tatý ómir súrsin», dep bir-aq kesipti.
Aǵybaıdyń aıtqany – shubyrtpalylar úshin zań. Qaıran er qypshaq pen shubyrtpaly arasynda ýshyǵyp ketkeli turǵan daýdy osylaı basypty. Árıne qandas baýyrynyń qazasy qansha janyna batsa da, keıingi el birligi odan da qymbat ekenin ańǵarǵan qart batyr osylaı úkim etipti.
Beken QAIRATULY,
«Egemen Qazaqstan»
