BBC
Byltyr Qazaqstan latyn álipbıine kóshý týraly sheshim qabyldaǵan bolatyn. Endi memleket álipbı nusqasyna ózgertýler engizdi. Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev byltyr qazan aıynda qabyldanǵan sheshimge ózgeris engizý týraly Jarlyq shyǵaryp, halyqtyń kóńilinen shyqpaǵan apostorofty álipbıdi ózgertti.
Byltyrǵy nusqada 32 árip bolǵan edi. Sonymen qatar keıbir dybystardy tańbalaý úshin apostroftar qoldanyldy. Biraq halyq bul nusqa jazý men oqýdy qıyndatatynyn aıtyp, qarsy shyqqan soń, álipbı nusqasy ózgertildi. Jańa nusqada apostroftar áriptiń ústine qoıylatyn tańbamen almastyryldy.
Eurasianet-tiń aıtýynsha, jańa júıe jazýdy kórkem etedi ári qazaqstandyqtar eldektrondy qurylǵylardaǵy qosymsha batyrmalardy únemdeıdi. Naqtylap aıtar bolsaq, á, ǵ, ń, ó, ú áripteri bar batyrmalar a, g, n, o, u tańbalaryn ekinshi ret basqanda shyǵatyn qylyp isteýge bolady. Al «sh» men «ch» áripteri dıgrafpen berilgendikten, «sh», «ch» dep jazý úshin qosymsha batyrma qajet emes.
Prezıdent Jarlyǵy boıynsha jańa júıege tolyq ótý úshin 7 jyl ýaqyt kerek.
Qazaqstan álipbıin birinshi ret ózgertkeli otyrǵan joq. Qazaq tilinde 11 ǵasyrdan 1927 jylǵa deıin arab qarpi, odan keıin 1940 jyldarǵa deıin latyn qarpi qoldanyldy. Al 1940 jyldan beri kırıllısany qoldanyp keldi.
ASIA-PLUS
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev latyn álipbıiniń jańa nusqasyn bekitti. Bul ózgeris tolyǵymen 2025 jylǵa deıin iske asady dep kútilýde.
Esterińizge sala ketsek, Nursultan Nazarbaev 2017 jyldyń 27 qazanynda Úkimetke 2025 jylǵa deıin qazaq álipbıin latyn grafıkasyna aýystyrý týraly tapsyrma bergen bolatyn. «Qazaqstan Úkimeti qazaq álipbıin latyn grafıkasyna aýystyrý týraly ulttyq komıssııa quryp, 2025 jylǵa deıin satylap kóshirýdi uıymdastyrý kerek», degen bolatyn ol. Sonymen qatar Prezıdent «Egemen Qazaqstan» gazetinde byltyr 12 sáýirde «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty maqalasyn jarııalady. Onda da Nursultan Nazarbaev álipbıdi kırıllısadan latyn grafıkasyna aýystyrý týraly jazǵan. Al 13 sáýirde álipbıi nusqalaryn qarastyratyn Ulttyq komıssııa quryldy.
Anadolu Agency
Qazaqstan jańa latyn álipbıiniń nusqasyn qabyldady. Onda qazaq tiline tán áripterdi qosqanda 32 belgi bar. Onyń ishinde «á» árpi «á», «ş» men «ç» - «sh», «ch» retinde belgilengen. Buǵan deıingi álipbı apostroftarmen belgilengen bolatyn. Eski nusqa boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Qazaqstan Respybl'kasy dep jazylar edi. Bul oqý men jazýdy qıyndatady, sonymen qatar halyqtyń kóńilinen shyqpaǵan soń, ony ózgertý týraly sheshim qabyldanǵan.
Sofia News Agency
Byltyr Qazaqstan bıligi kırıllısadan latyn qarpine aýysý týraly sheshim qabyldaǵan bolatyn. Kırıll alfavıti boıynsha qazaq tilinde 42 árip bar. Kúni keshe ǵana Qazaqstan Prezıdenti jańa nusqany bekitti. Onda 32 árip tańbalanǵan. Ortalyq Azııa elderiniń ishinde Ázerbaıjan, Túrkimenstan, О́zbekstan da latyn álipbıin qoldanady.
NEWSWEEK
Qazaqstan 80 jyldan keıin álipbı nusqasyn ózgertetin boldy. Birneshe kún buryn Qazaqstan Prezıdenti tańba sany azdaý jańa nusqany bekitti.
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev jahandanýǵa bet alyp, tabıǵı resýrstarǵa baı memleketti Ortalyq Azııadaǵy ǵana emes, álemdegi eń damyǵan memleketter qataryna qosý úshin jumys istep jatyr. Bul jolda qazaq álipbıin latyn grafıkasymen tańbalaý da jahandanýǵa umtylýdyń naqty kórinisi ekeni anyq. Sonymen qatar latyn álipbıiniń jańa nusqasyna búkil álem boıynsha paıdalanylatyn latyn álibıinde bar áripter engizilgen. Sondyqtan jańa nusqa Batys elderine de túsinikti bolary sózsiz.
THE SHERBROOKE TIME
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev bekitken jańa álipbıde 32 árip bar. Ol apostroftarsyz jasalǵan jáne sh, ch áripterine dıagraftar (sh, ch) qoldanylǵan.
Nursultan Nazarbaev buǵan deıin qazaq tiliniń latyn grafıkasyna kóshýi orys tili men basqa da tilderdiń quqyǵyn taptamaıtynyn aıtqan bolatyn.
Qazaqstan 2021-2023 jyldary el azamattarynyń aty-jóni latyn álipbıimen jazylǵan pasporttar men jeke kýálikterdi berýdi bastamaq. Al 2024-2025 jyldary jergilikti bılik materıaldary, memlekettegi BAQ pen úkimettik jarııalanymdar da latyn grafıkasyna aýysady dep josparlanǵan.
EXPRESS NEWSLINE
Qazaqstan Prezıdenti latyn grafıkasyna negizdelgen álipbıdiń jańa nusqasyn qabyldady. Latyn álipbıine birtindep kóshý 2025 jylǵa qaraı aıaqtalady.
Byltyr qabyldanǵan nusqa lıngvıster tarapynan synǵa ushyrap, apostroftardyń sózdi birneshe bólikke bólip, oqylýyn qıyndatatyny aıtylǵan bolatyn. Jańa nusqada ondaı qıyndyq joq.
Nursultan Nazarbaev kóp jyldardan beri latyn grafıkasyna kóshý týraly aıtyp júrdi. Latyn álipbıine kóshý qazaq mádenıetin, ulttyq dástúrin jahandyq deńgeıge shyǵarýǵa kómektese alatyny sózsiz.
Latyn álipbıine kóshýge daıyndyq 7 jylǵa josparlanǵan.
Daıyndaǵan
Gúlnur QÝANYShBEKQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
