Osydan birneshe aı buryn bir oqıǵa boldy. Sport jýrnalıstıkasynda júrgenime birshama ýaqyt bolsa da, biraq mynandaı dúbirdi birinshi márte kórýim. Almatydaǵy bir saýda úıinde kishigirim is-shara ótýi tıis bolatyn. Elimizge kıbersportpen aınalysatyn sheteldikter kelipti. Baryp kóre qalaıynshy dep edim, saýda úıiniń ishinde ıne shanshar jer joq. Polsha men Reseıden kelgen kıbersporttyń kil myqtylary bizdiń elde osynshama tanymal dep oılap kórmeppin. «Bular kimder?» dep surasam, 7 synypta oqıtyn bir bala «Bul kontr-straıktan álem chempıony ǵoı!» dep qoıyp qaldy. Kompıýter oıyndarynan chempıonattar ótetinin biletinmin, alaıda sol oıynnyń chempıony osynshama ekiniń biri qol alysyp amandasa almaıtyn «juldyz» ekenin bilmeppin.
Osydan keıin bul salany arly-berli ǵalamtor aqtaryp zertteı bastadym. Sóıtsem, kádimgi kompıýterde bar búkil oıynnan álem chempıonattary ótedi eken. «GTA» degen oıynnyń chempıonattaryn keıbir telearnalar tikeleı efırde kórsetetinin estip jaǵamdy ustadym. Qazaqstanda premer-lıganyń oıyndaryn telearnalardan kórsete almaı júrgenimizdi aıtsam, biraz adamnyń kúlkisin keltirermin.
Endi qyzyqty qarańyz, kúni keshe ǵana mynandaı aqparat shyqty. «Dota» degen oıynnyń komandalyq túrinen Azııa qurlyǵynyń chempıony atanǵan «LGD» degen komanda áıgili PSJ klýbymen kelisimshartqa otyrypty. Kompıýter oıynynyń komandasy PSJ logotıpin ári jeıdelerin paıdalanyp, júrgen jerlerinde osy ujymdy nasıhattaıtyn bolady. Ári mıllıondaǵan kórermenniń aldynda saıysqa túskende PSJ brendimen óner kórsetedi. Quramynda 5 qytaı balasy bar bul komanda «Dotanyń» sary qurlyqtaǵy dúldúlderi bolyp sanalady. Endi olar osy oıyndary úshin qyrýar jalaqy almaq.
Kıbersporttyń eń keremet damyǵan túrine toqtalyp ótsem. Ol sózsiz fýtbol oıyny eken. «FIFA 2018» oıynynyń damyp ketkeni sonshalyq, keıde álgi «Dota» men «GTA-ny» artqa tastaı ma dep qalasyz?! Bul oıynnan da jyl saıyn chempıonattar, Eýropanyń kóp elderinde ishki birinshilikter ótedi. Onda jeńiske jetken chempıondar jarnamaǵa túsip, «juldyz» qataryna enedi. «Fıfany» úzdik oınaıtyndardyń qatarynda izdestire kele, qazaq balasy da bar ekenin baıqadym.
Reseıdiń Samara qalasynda turatyn Aqylbek Bısekenov degen qandasymyz kórshiles elde «Fıfanyń» jiligin shaǵyp, maıyn ishkenderdiń biri. Ǵalamtor arqyly óziniń oıyndaryn kúlli dúnıege áıgili etip, tanymal bolǵan Aqylbek qazir qaltaly azamattardyń qatarynda. Aqylbekpen «Fıfa» oınaýdyń ózi aqyly. Aqshasyn tólep, chempıonmen bir oıyn oınap, tipti onyń qaqpasyna gol soqsa sonyń ózin jetistik sanaıtyndardyń qatary kóp. Al odan keıin onyń oıyn órnegin kórgisi keletinder Aqylbek Bısekenovtiń «ACOOLFIFA» dep atalatyn Iýtýbtaǵy arnasyna jazylady. Onda qazirgi tańda 767 myń oqyrmany bar. Iаǵnı TMD kóleminde oqyrmany kóp adamdardyń biri. Onyń árbir vıdeosyn shamamen alǵanda 300-400 myń adam kóredi. Bylaısha aıtqanda, Qazaqstandaǵy keıbir telearnalarǵa qaraǵanda Aqylbektiń reıtıngisi joǵary. Osynyń arqasynda ol iri kompanııalardyń jarnamalaryn óz rolıkteriniń ortasyna salyp, qomaqty qarjy tabady. Bul kúnde Aqylbektiń artynan eretinderdiń qatary odan saıyn kóbeıip keledi. Mine, qazaq balasy Reseıde júrip kıbersporttyń arqasynda dáýletti ómir súrip jatyr.
Qazaqstandy qaıdam, biraq Reseıde Aqylbektiń qoltańbasyn alǵysy keletin jetkinshekterdiń sany kóp. Elimizde Bısekenovteı belsendi bolmasa da, soǵan «uqsap baǵyp» júrgen kompıýter oıynynyń sheberleri bar kórinedi. Psıholog mamandardyń «kompıýter oıyny jas balanyń júıkesine teris áser etip, bolashaǵyn bulyńǵyr etedi» deıtin pikirin de joqqa shyǵara almaımyz. Alaıda qazir ǵalamtordyń paıdasymen óz-ózin asyrap júrgen osyndaı adamdar da bar ekenin aıtaıyq. Álgi Aqylbek 25 jasta jetistikke jetip, óz qatarynyń aldy bolyp júr desek, kıbersportpen aınalysyp júrgen jasy úlken kisiler de barshylyq. Otyzdan asqan, tipti qyryqtyń qyrqasyndaǵy kisiler kıbersportqa ıkemdilikterin kórsetip, kommersııalyq týrnırlerde júlde alady. Myna jaǵdaılardy estip-bilip otyrǵan balalaryńyzǵa osydan keıin qalaı oıyn oınama deısiz? Al shetelderde kıbersportty zııatkerlik saıys dep júrgender de joq emes.
