Keńes barysynda Qazaqstanda tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýdi damytýdyń negizgi aspektileri men keleshegi qaraldy. Atap aıtqanda, kadrlardy daıarlaý sapasyn arttyrý, qosarly bilim berýdi keńeıtý, durys baǵdar tańdaý, oqytý-materıaldyq bazany damytý, ındýstrııalandyrý jobalaryn eńbek resýrstarymen qamtamasyz etý, TjKBB jáne quzyrettilik ortalyqtaryn damytýdy qoldaý qoryn qurý, sondaı-aq mamandardy daıarlaýǵa sheteldik ınvestorlardy tartý máseleleri talqylandy.
QR Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń derekterine sáıkes, TjKBB júıesiniń aldynda shuǵyl áreket etýdi talap etetin birqatar máseleler tur. Indýstrııa 4.0 qajettilikterine sáıkes jáne TjKBB áleýmettik baǵdarlylyǵyn eskere otyryp kadrlardy daıarlaýdyń barlyq júıesi ózgertilýde. Búgingi tańda TjKBB-nyń túbegeıli jańa modeli qalyptastyrylyp jatyr, onyń negizgi mindetteri Bilim berýdi damytýdyń 2020 jylǵa deıingi memlekettik baǵdarlamasymen jáne О́nimdi jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵdarlamasymen anyqtalǵan.
«Sońǵy eki jylda biz TjKBB júıesine qajetti 500 negizgi sheteldik oqýlyqty aýdardyq. Olar arnaıy pánderdi oqytýǵa negiz bolady. 10 myńǵa jýyq oqytýshy men masterlerdi jańa mazmunǵa sáıkes oqyttyq, 5 200 – osy jylǵa, 5 200 sońǵy top — kelesi 2019 j. Iаǵnı, kolledjderdi jańa baǵdarlamalarmen jáne olardy túsinetin oqytýshylarmen, sondaı-aq negizgi oqýlyqtarmen qamtamasyz etemiz. WorldSkills talaptarynyń negizinde mazmundy jańartý úshin barlyq 246 mamandyq boıynsha modýldik baǵdarlamalar ázirlendi, baǵdarlamalardyń mazmunyn jáne kútiletin biliktilikterdi jumys berýshiler maquldady. Endi solardy belsendi túrde engizý kerek», — dep málimdedi bilim jáne ǵylym mınıstri E. Saǵadıev.
Bilim jáne ǵylym mınıstriniń aıtýynsha, ındýstrııalandyrý jobalaryn eńbek resýrstarymen qamtamasyz etý úshin kadrlardy daıarlaý kartasy ázirlendi. Máselen, taý-ken metallýrgııa salasynyń 8 iri jobasynda shamamen 3 411 adam kútiletin suranysy 15 kolledjde daıarlanatyn kadrlar esebinen qamtylady dep kútilýde, boljamdy túlek sany — 4 535 adam.
E. Saǵadıevtiń aıtýynsha, qosarly bilim berýdi keńeıtý boıynsha «Atameken» UKP kolledjdiń stýdentterin óndiris ornynan jetekshini anyqtaý arqyly kásibı praktıkaǵa tartýdy jalǵastyrady. Budan ózge, TjKBB damytýdy qoldaý qoryn qurý arqyly kadrlardy daıarlaýǵa qazaqstandyq jáne sheteldik ınvestorlardy tartý usynylady. Osyndaı qorlar birqatar elderde jumys isteıdi. Qor qazaqstandyq jáne sheteldik kompanııalardyń qarajaty esebinen áreket etedi.
Mamandarǵa qajettilikti boljaýdyń ulttyq júıesin qurý týraly QR eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri M. Ábilqasymova baıandady.
Búginde boljaýdyń úsh negizgi modeli bar: demografııalyq (2050 j. deıin), ortasha merzimdi — 5 jylǵa, sondaı-aq, aldaǵy jylǵa arnalǵan eńbek resýrstaryna degen qysqa merzimdi boljamdy suranys.
Demografııalyq boljam aǵymdaǵy jáne retrospektıvti kórsetkishter týraly aqparat negizinde esepteledi.
Orta merzimdi boljam jumyspen qamtýdyń aǵymdaǵy kásiptik qurylymy týraly derekterge, sondaı-aq óńirler men salalardyń áleýmettik-ekonomıkalyq damý boljamyna negizdeledi.
Qysqa merzimdi boljam jumys berýshilerdiń jyl saıynǵy saýalnamalaryna negizdeledi. О́tken jyly jergilikti atqarýshy organdardyń kómegimen saýalnamaǵa 10 myńnan astam kásiporyn men uıymdar tartyldy.
«Bazalyq ssenarıı boıynsha boljamnyń uzaq merzimdi kezeńinde 2030 jylǵa qaraı Qazaqstan halqynyń sany 20,8 mln adamǵa deıin, al 2050 jylǵa qaraı 25,8 mln adamǵa artady dep boljanǵan. Sonymen qatar, 2017 jylǵy 10,9 mln adammen salystyrǵanda 2050 jyly eńbekke jaramdy jastaǵy adam sany 15,1 mln bolady dep boljanǵan. Jumysqa daıyn adam sany, ıaǵnı jumys kúshi boljam boıynsha 2050 jylǵa qaraı 11,3 mln adam bolmaq, bul 2017 jyldyń kórsetkishinen 26%-ǵa joǵary», — dedi mınıstr M. Ábilqasymova.
Indýstrııa 4.0 úshin kadrlarmen qamtamasyz etý týraly ınvestısııalar jáne damý mınıstri J. Qasymbek baıandady.
Onyń aıtýynsha, Indýstrııa 4.0 elementterin engizý úshin mańyzdy faktor — adamı resýrstardyń bolýy. Bul bilikti jumys kúshine, atap aıtqanda, ınjenerııa, ınformatıka salasyna, sondaı-aq biliktiliktiń barlyq deńgeılerinde óndiristik tehnologııalarǵa qatysty. Indýstrııa 4.0 ónerkásiptik sektordaǵy eńbek sıpatyna pármendi yqpalyn tıgizedi. Indýstrııa 4.0 jumyskerden negizgi daǵdylardy talap etetindikten, jumys oryndarynyń bir bóligi ýaqyt óte kele joıylady (óndiris pen qyzmet kórsetýde), jańa kásipter paıda bolady (AKT mamandyqtar: derekterdi basqarý, derekter qaýipsizdigi, baǵdarlamalyq qamtýdy ázirleý, derekter saraptamasy t.s.s.). Adam úshin birsaryndy, kertartpa, ári qaýipti eńbekti ónerkásiptik robottar almastyratyn bolady, olardyń jumysyn robototehnıkter men ónerkásiptik robottardyń jumysyn úılestirýshiler rettep otyrady.
Tehnıkalyq jáne kásibı bilim berýdi damytýdyń tıimdi quraldary týraly «Atameken» QR UKP basqarma tóraǵasynyń orynbasary E. Jumaǵazıeva aıtyp berdi.
Al óńirlerdegi ahýal týraly selektorlyq rejımde Qyzylorda oblysynyń ákimi Q. Kósherbaev pen Pavlodar oblysynyń ákimi B. Baqaýov baıandady.
Sonymen qatar óz usynystaryn jáne pikirlerin «Shetel ınvestorlarynyń qazaqstandyq keńesi» assosıasııasynyń ókilderi bólisti. Olardyń ishinde ShIQK basqarma tóraǵasy, QR-daǵy Eýropa qaıta qurý jáne damý bankiniń dırektory A. Preımanıs, ShIK jumys tobynyń sheteldik taraptan ınvestısııalyq saıasatty iske asyrý máseleleri jónindegi teń tóraǵasy, «EY» kompanııasynyń Qazaqstan jáne Ortalyq Azııa boıynsha basqarýshy seriktesi E. Dosymbekov, Ortalyq Azııa aımaǵy boıynsha ENI atqarýshy vıse-prezıdenti V. Lýkı, «RÝSAL» BK Qazaqstan ókildiginiń dırektory V. Smırnov jáne basqalary bar.
Keńesti qorytyndylaǵan Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaev Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev joldaýynda Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýyn qamtamasyz etý boıynsha mindetti qoıǵanyn atap ótti. Ekonomıkalyq ósimniń jańa modeline ýaqytyly ári kezeń-kezeńmen kóshý úshin barlyq qajetti sharalardy qabyldaý qajet.
«Bul óte úlken mindet, eger biz buǵan ázirlenbesek, árıne, biz alǵa jyljymaımyz, tek bir deńgeıde qalamyz. Jańǵyrý óte jyldam júrgiziledi, sondyqtan kadrlardy aldyn-ala daıyndaý qajet. Búgin bir tehnologııalar paıdalanylsa, eki jyldan soń múldem basqa tehnologııalar keledi. Kolledjderdi birlesip jabdyqtaý kerek, ár óńirde basqalary daǵdylary men tájirıbesin alýy úshin úlgi bolatyn kolledj bolýy kerek. Shaqyrylǵan oqytýshylar jergilikti oqytýshylarmen óz tájirıbelerimen jáne kerekti deńgeıdegi biliktilikterimen bólisýi óte mańyzdy. Jumysty barlyq baǵyttar boıynsha damytý kerek», — dedi Premer-Mınıstr.
B. Saǵyntaev mınıstrlikterge ákimdiktermen jáne ınvestorlarmen birlesip tıisti Jol kartasyna jasaýdy tapsyrdy.
