Jalpy, el aýzynda «BAKAD» atalyp ketken, megapolıs úshin ǵana emes, tutas elimizdegi jol qatynasy úshin mańyzy zor jobany júzege asyrý jumystary 2019 jyldyń kóktemine qaraı tolyq qýatyna qosylyp, alǵashqy legi 4 jyl ishinde paıdalanýǵa beriledi. Al joldyń tolyq daıyn bolýy 2036 jylǵa deıin sozylmaq. Bul kezeńde «BAKAD» aqyly qyzmet kórsetetin álemdik talapqa saı trassaǵa aınalady dep kútilýde.
Qazirgi kúni aınalma jol qurylysy memleket-jekemenshik áriptestigi arasyndaǵy qol jetken úlken tabysty joba bolyp otyr. Qurylysqa qajetti qarjynyń qomaqty bóligi jeke ınvestısııa retinde quıylmaq. Jobanyń quny 180 mlrd teńge shamasynda. Bul jobanyń júzege asýy el ekonomıkasyna orasan paıda ákeledi dep kútilýde. On bes jylǵa negizdelgen ınvestısııalyq joba tolyq iske qosylǵannan keıin qarajattyń qaıtarymy 208 mlrd teńge mólsherinde dep boljanǵan bolatyn.
Aınalma joldyń qoldanysqa berilýi Almaty qalasy men megapolıs mańyndaǵy kólik qozǵalysyn jańa satyǵa kóteredi degen úmit bar. Qazirgi jospar boıynsha qalanyń ortalyǵyna jalǵasqan 6 kóshe aınalma jolǵa qosylyp, kólik dálizderi uzaratyny jobalanǵan. Onyń qatarynda Abaı dańǵyly, Rysqulov kóshesi, aqyn Sara kóshesi, Tilendıev kóshesi jáne Soltústik aınalma jarty sheńberi tikeleı osy úlken aınalma jolǵa qosylady. Karta boıynsha aınalma jol Almaty oblysynyń Qarasaı aýdany aýmaǵyndaǵy joǵary trassa atalatyn joldan bastalyp, osy aýdannyń Shamalǵan stansasy men Ile aýdanynyń Komsomol eldi mekenin basyp ótedi de, Talǵar aýdany aýmaǵy arqyly qazirgi ál-Farabı dańǵylyna baryp qosylady. Joldyń jalpy uzaqtyǵy 66 shaqyrym eken. Qurylys júrgizý barysynda aınalma jolmen irgeles jatqan aýyldardyń qatynas joldary da qaıta jańǵyrtylmaqshy.
Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń quzyryndaǵy osy qurylystyń aýqymdy bóligi Almaty oblysynyń aýmaǵynda júrgiziledi. Qazir jol qurylysy Qarasaı, Ile, Talǵar aýdandaryndaǵy jer telimderinde bastalyp ta ketti. Áýelgide megapolıs mańyndaǵy eldi meken turǵyndary úshin azdaǵan qolaısyzdyq týǵyzǵan jol qurylysyna qatysty máseleler qazir tolyq sheshimin tapqan. Onyń ishindegi eń mańyzdysy, jol qurylysy júrgiziletin aýmaqtaǵy jer ýchaskeleriniń jaıy bolatyn. Osy maqsatta 722 jer telimi qurylys júrgizý maqsatynda memleket menshigine qaıtarylypty.
– Bul alyp qurylysqa qatysty kedergiler tolyqtaı joıyldy. Jobalaý barysynda jol tabanynda qalatyn jerde jeke turǵyn úıler, óndiris oryndary ornalasqany anyqtaldy. Qazirgi kúni oblys tarapy bul máseleni 100 prosentke sheshti. Adamdar tıisti ótemaqylaryn aldy, – deıdi oblys ákimi Amandyq Batalov bul máselege qatysty bildirgen pikirinde.
Al Almaty qalasy mańyndaǵy úlken aınalma joldyń salynýy megapolıstiń kólik qurylymyn jaqsartýymen qatar, qala ekologııasynyń saýyǵýyna sebep bolmaq. Bul jaıynda jaqynda Parlament Májilisinde ótken jıynda Investısııalar jáne damý mınıstri Jeńis Qasymbek jan-jaqty aıtqan bolatyn.
– Bıyl elimizde alǵashqy iri konsessııalyq joba – «Úlken Almaty aınalma kólik jolyn» salý jumysy bastaldy. Bul aımaqtaǵy tranzıt aǵynynyń Almaty qalasynyń syrtymen aınalyp ótýine jáne qalanyń ekologııalyq ahýalyna oń áserin tıgizetin bolady, – degen edi mınıstr.
Sondaı-aq bul qurylys óńirdegi birqatar óndiris oryndary úshin de paıdaly bola bastady. Mysalǵa, qıyrshyq tas, qum, sement, beton, kópir tireýleri men basqa da qurylysqa qajetti zattar tolyqtaı jergilikti jerde óndiriledi. Bul – osy salada qyzmet etetin shaǵyn jáne orta bıznes ókilderinen bastap iri óndiris oshaqtaryna deıin turaqty tapsyrys ala bastaıdy degen sóz. Munyń syrtynda jol qurylysyn júrgizetin jumysshylardyń 90 prosenti jergilikti jerden tartylatyn bolady. Qazirdiń ózinde Jambyl aýdanyndaǵy Qarǵaly kentinde jáne Esik qalasy mańynda jol qurylysyna qajetti qıyrshyq tas pen qum daıyndaıtyn zaýyttar ashyldy. Jalpy, aınalma joldyń qurylysy barysynda 7 negizgi rettegish kópir, 38 shaqty qosymsha kólik ótkizý kópiri, sýaǵarlar men basqa da qurylymdar salynady. Al aınalma joldyń ózi álemdik talap boıynsha
«1 A» standartyna laıyqtalyp, 6 jolaqty bolady ári betonnan quıylmaqshy. Demek, otandyq óndiris úshin aldaǵy 4 jyl boıy qomaqty tapsyryspen jumys isteý múmkindigi týyp otyr.
Qalmahanbet MUQAMETQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy
