«Jańa formasııanyń memlekettik qyzmetshileri memleket pen qoǵam arasyndaǵy alshaqtyqty qysqartýǵa tıis», degen bolatyn Memleket basshysy. Osylaı deı kelip, Prezıdent jalaqy tóleýdiń jańa modeli engizilgennen beri ortalyq apparatqa arnalǵan konkýrs bir orynǵa 28 adamǵa deıin, óńirlik qurylymdarda bir orynǵa 60 adamǵa deıin óskenin, Mańǵystaý oblysynyń ákimdigindegi 1 bos orynǵa 16 adamǵa deıin, al Ádilet mınıstrliginde orta eseppen 13 úmitker qatysqanyn aıtyp ótken bolatyn.
Joǵaryda atalǵandaı, Mańǵystaý oblysyndaǵy jergilikti atqarýshy organdarǵa eńbekaqy tóleýdiń jańa júıesin engizýdiń nátıjesi azamattardyń memlekettik qyzmetke qyzyǵýshylyǵyn aıtarlyqtaı arttyryp otyr. О́tken jylǵy eseptik kezeńde jergilikti atqarýshy organdardaǵy bos oryndarǵa jarııalanǵan konkýrstarǵa úmitkerler qujat tapsyrmasa, aǵymdaǵy jyldyń 9 aıynyń qorytyndysy boıynsha konkýrstardyń orta eseppen árbir bos orynǵa kem degende 1 úmitkerden qatysyp otyr.
Eseptik kezeńde 638 bos jáne ýaqytsha bos laýazymdarǵa konkýrs jarııalanyp, oǵan barlyǵy 771 úmitker qatysqan. Konkýrstyq irikteýdiń áńgimelesý kezeńine baıqaýshylar men sarapshylardyń qatysýy 100% qamtamasyz etilgen. Ishki konkýrstyń nátıjesi boıynsha taǵaıyndaýǵa usynylǵan 104 úmitkerdiń 61-i, ıaǵnı, 59%-y joǵary laýazymdarǵa taǵaıyndalypty. О́tken jylmen salystyrmaly túrde qaraıtyn bolsaq, bul kórsetkishterdiń barlyǵynda oń serpin bar. Naqtyraq aıtsaq, jergilikti atqarýshy organdardaǵy bos orynǵa úmitkerler kóbeıe tústi.
Mysaly, Mańǵystaý oblysynyń ındýstrııa jáne ınnovasııa basqarmasynda jarııalanǵan bas maman laýazymyna 16 úmitker, Mańǵystaý oblysynyń memlekettik satyp alý basqarmasynda jarııalanǵan bas maman laýazymyna 14 úmitker, Mańǵystaý oblysynyń densaýlyq saqtaý basqarmasynda jarııalanǵan bas maman laýazymyna 8 úmitker, Mańǵystaý oblysynyń mádenıet basqarmasynda jarııalanǵan bas maman laýazymyna 8 úmitker, Munaıly aýdany Qyzyltóbe aýyldyq okrýgi ákiminiń apparaty bas mamanyna jarııalanǵan laýazymǵa 5 úmitker, Aqtaý qalasy ákiminiń apparatynda jarııalanǵan bas maman laýazymyna 9 úmitker, Mańǵystaý oblysynyń din isteri basqarmasynda jarııalanǵan bas maman laýazymyna 10 úmitker, Mańǵystaý oblysynyń ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý basqarmasynda jarııalanǵan bas maman laýazymyna 11 úmitker qujat tapsyrǵan. Sondaı-aq memlekettik qyzmetke kelý úshin testileýge nıet bildirgen azamattardyń sany artýda. Jyl basynan bergi 9 aı qorytyndysy boıynsha 4145 azamat testileýge qatysyp, onyń 1395 testileýdiń oń nátıjesin alyp otyr. Derekter ótken jylmen salystyrǵanda, testileýden ótýge nıet bildirgen úmitkerlerdiń sany 1,7 esege óskendigin dáleldeıdi.
Memlekettik qyzmetti jáne oǵan tólenetin eńbekaqyny ońtaılandyrý – ýaqyt talaby. Qoǵamdaǵy jańarýlar bul júıedegi taptaýryndyqty tastap, jańasha format izdeý qajettigin ańǵartqan bolatyn. Bul ózgeristerdiń ózektiligi Elbasy usynǵan «100 naqty qadam» Ult josparynyń 5 jáne 6 qadamdaryn júzege asyrý barysymen sabaqtasty. Bıyl Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi, Ádilet mınıstrligi, Astana qalasy men Mańǵystaý oblysy ákimdikteriniń bazasy aıasynda ákimshilik memlekettik qyzmetshilerge faktorlyq-baldyq shákil negizinde laýazymdyq aqy men bonýstar engizilgen qanatqaqty rejimdegi eńbekaqy tóleýdiń jańa júıesi paıda boldy jáne tıimsiz shyǵyndardy ońtaılandyrý men basshylyq quramyn qysqartý esebinen tómengi jáne orta býyndaǵy qyzmetkerlerdiń jalaqysyn arttyrý baǵytyndaǵy qanatqaqty joba bastaldy. Al Qazaqstan Úkimetiniń «Ákimshilik memlekettik qyzmetshilerdiń eńbekaqysyn qanatqaqty tártipte tóleýdiń keıbir máseleleri jóninde» 2017 jylǵy 29 jeltoqsanda №939 qaýlysy qabyldanyp, Agenttik tóraǵasynyń 2018 jylǵy 16 qańtardaǵy №13 «Memlekettik ákimshilik qyzmetshilerdiń qyzmetin baǵalaýdyń keıbir máseleleri týraly» jáne 2017 jylǵy 29 jeltoqsandaǵy «Memlekettik ákimshilik laýazymdardy deńgeıi men fýnksıonaldyq toptarǵa qanatqaqty tártipte bólýdi baǵalaý jáne ornalastyrý jóninde ádistemelik usynymdardy bekitý týraly» buıryqtarynyń bekitilýi atalǵan jobany júzege asyrýǵa jol ashty.
– Bul eńbekaqy qyzmetkerlerdiń fýnksıonaldyq baǵyty men júktelgen mindetterdiń kúrdeliligine baılanysty, al bonýstar qyzmetshiniń tıimdiligi men nátıjeliligine baılanysty tólenedi jáne memlekettik organnyń tapsyrmalardy oryndaýyna qol jetkizýge qosqan úlesin esepke ala otyryp laýazymnyń qundylyǵyn ólsheýge múmkindik beredi. Tájirıbedegi birdeı mándi syıaqylardyń ornyna engiziletin bonýstar qyzmetshiniń jumys qorytyndysy boıynsha tıimdi qyzmetshilerge jyl saıyn tólenetin bolady, – deıdi Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Mańǵystaý oblysy boıynsha departamentiniń basshysy N.Jannazarova.
Departament basshysynyń aıtýynsha, atalǵan jobany júzege asyrý maqsatynda birqatar sharalar uıymdastyrylǵan. Atap aıtqanda, tolyq jáne naqty taldaý maqsatynda ortalyq memlekettik organdar men jergilikti atqarýshy organdardyń laýazymdyq nusqaýlyqtary, erejeleri men shtattyq kesteleri zerdelenip, memlekettik organdar men ákimdikterdiń personaldy basqarý qyzmeti men qarjy máselelerine jetekshilik etetin qurylymdyq bólimshelerdiń ókilderin oqytý uıymdastyryldy. Sheteldik sarapshylarmen birge ákimshilik laýazymdar negizgi úsh faktor boıynsha baǵalanyp, nátıjesinde barlyq ákimshilik laýazymdar tórt fýnksıonaldyq blok boıynsha jumystyń mazmunyna baılanysty basqarýshy, negizgi, yqpaldastyrýshy jáne kómekshi personal bolyp 15 deńgeıge bólingen.
Izdenister men zertteýler nátıjesinde qoldanysqa engizilgen joba óz nátıjesin Mańǵystaý óńirinde bere bastady. Quzyrly oryndardyń málimetine súıensek, qanatqaqty júıe aıasynda ortalyq memlekettik organdar men aýmaqtardaǵy qyzmetshiler aılyq aqysyndaǵy aıyrmashylyq 70% -dan 10%-ǵa deıin tómendep, jergilikti deńgeıdegi eńbekaqy ortasha eseppen 2-2,5 esege ósken.
Mańǵystaý oblysynyń jergilikti atqarýshy organdaryndaǵy qyzmetshilerdiń memlekettik qyzmetten óz erkimen ketýi 2017 jylmen salystyrǵanda 2,5 esege azaıǵandyǵy taǵy bar. Mysaly, memlekettik organdardyń kadr jaı-kúıine júrgizilgen monıtorıng qorytyndysy boıynsha 2018 jyldyń 1 qazanynda qyzmetshilerdiń memlekettik qyzmetten óz erkimen ketý kórsetkishi – 37 birlik (2,7%) bolsa, 2017 jyldyń eseptik kezeńinde 90 (6,7%) birlikti quraǵan, ıaǵnı memlekettik qyzmetshilerdiń eńbekaqy mólsheriniń ulǵaıýy men materıaldyq jaǵdaıynyń jaqsarýy atqaratyn qyzmetine degen jaýapkershilik pen qyzyǵýshylyǵyn arttyryp otyr.
Joldaý barysynda aıtylǵandaı, bedeldi joǵary oqý oryndaryn bitirgen túlekter men biliktiligi joǵary kadrlardyń jeke sektordan kelýi Mańǵystaý oblysynda áldeqaıda joǵary kórsetkishke ıe jáne byltyrmen salystyrǵanda 7 esege artqan. Mysaly, 2018 jyldyń 1 qazanyndaǵy jaǵdaı boıynsha jergilikti atqarýshy organdardaǵy konkýrstarǵa qatysýǵa jeke sektordan qyzyǵýshylyq bildirýshiler sany 44 úmitker bolsa, ótken jyly jeke sektordan memlekettik qyzmetke qyzyǵýshylyq bildirgen úmitkerler sany 6-ny quraǵan. Sonymen birge Prezıdent janyndaǵy memlekettik basqarý akademııasyn aıaqtaǵan 3 memlekettik qyzmetshi óńirge qaıta kelip, qyzmetterin jalǵastyrýda, al ótken jyly mundaı jaǵdaı bolmaǵan eken.
Jobany tabysty iske asyrý bul tájirıbeni bolashaqta respýblıka kóleminde qoldanýǵa múmkindik bermek.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
Mańǵystaý oblysy
