Kezdesýde bilim berý júıesin damytýǵa qatysty máseleler, atap aıtqanda, mektepke deıingi jáne mektepte bilim berý sapasyn arttyrý, balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, pedagogterdiń áleýmettik mártebesin kóterý, ınfraqurylymdy jańǵyrtý, sıfrlandyrý, sondaı-aq, úsh aýysymdyq bilim berýdi joıý maqsatynda jańa mektepter salý máseleleri talqylandy. Kezdesýdiń maqsaty — Memleket basshysynyń Joldaýyn oryndaý aıasynda bilim berý júıesiniń máseleleri qalaı sheshilip jatqanyn óńir turǵyndarynyń aýyzynan estý.
Premer-Mınıstr aldaǵy úsh jylda Joldaýdy iske asyrýǵa 1,75 trln teńge jumsalatynyn aıtty. Eń aldymen, 01.01.2019 j. bastap eń tómengi jalaqyny 1,5 esege 28 myńnan 42 myń teńgege deıin arttyrý jumystary júrgiziledi. Nátıjesinde 1,3 mln jaldamaly qyzmetkerdiń jalaqysy 30%-ǵa ósedi. Bul 275 myń azamattyq qyzmetkerge qatysty, onyń ishinde pedagogıkalyq qyzmetkerlerdiń eńbekaqysy 35%-ǵa artady.
Sonymen qatar, kezdesýge qatysýshylar úshin Memleket basshysynyń bilim jáne densaýlyq saqtaý júıesin damytýǵa baǵyttalatyn memlekettik shyǵystardy aldaǵy bes jyl ishinde JIО́-niń 10%-yna deıin artý sheshimi óte mańyzdy.
2018 jyly bilim berýge jumsalǵan jalpy shyǵystar JIО́-niń 4,1%-yn (2,4 trln teńge) qurady, onyń ishinde 3,5% — memlekettik bıýdjet esebinen jáne 0,6% — jeke sektordan. Bıyl bilim berý jáne densaýlyq saqtaýǵa baǵyttalǵan shyǵystar JIО́-niń 7,38%-yn qurady (MB – 5,4%, jeke sektor – 1,9%). Úsh jyldyq bıýdjet aıasynda bilim berýge jumsalatyn shyǵys 456,3 mlrd teńgeden 2021 jyly 752,1 mlrd teńgege deıin nemese 65%-ǵa artpaq.
Ekinshiden, Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha, qosymsha bólingen 50 mlrd teńge úsh aýysymdy mektepter men oryndardyń jetispeýshiligin joıý úshin baǵyttalýy tıis ekendigi aıtyldy. Osylaısha, mektep qurylysyna jalpy alǵanda 100 mlrd teńge jýyq qarjy bólinip otyr. Sonymen qatar, Premer-Mınıstr jańa bilim berý nysandaryn salý úshin jeke ınvestısııalardy tartyp, memlekettik-jekemenshik áriptestik tetikterin paıdalaný qajettigin atap ótti.
Budan ózge, balalar qaýipsizdigi úshin baqylaý kameralaryn ornatý, muǵalimderdiń mártebesin kóterý máseleleri qozǵaldy. Joldaý aıasynda endi pedagogtardyń mártebesi túbegeıli qarastyrylyp, olardyń jalaqysy men áleýmettik kepildikter artyp, júktemesi azaıady. Bilim jáne ǵylym mınıstrligi «Pedagog mártebesi týraly» zań jobasyn ázirlep jatyr. Sondaı-aq, endi túlekterge degen suranys pen eńbekpen qamtý kórsetkishterine negizdele otyryp baqylanatyn joǵary oqý oryndary men kolledjderdiń jumys sapasyn jaqsartý máselesi de qozǵaldy.
Talqylaý kezinde bilim berý salasynyń mamandary Joldaýda aıtylǵan Prezıdent bastamalaryn qoldaıtynyn jetkizdi.
Erkin aýylyndaǵy E. Berliqojauly atyndaǵy №11 mekteptiń fızıka pániniń muǵalimi Q. Jaqsybaev «Dıplommen aýylǵa!» baǵdarlamasynyń qatysýshy retinde jas muǵalimderdi qoldaýdyń qanshalyqty mańyzdy ekenin atap ótti.
«Bizdiń óńirde 418 myńnan astam jastar bar, olardyń 80%-y – aýyl jastary. Aýyl jastary oqý bitirgen soń turaqty jumys taba almaıtyn jaǵdaılar bolady. Jastar jyly kóptegen máselelerdi sheshýge jańa serpin beredi dep úmittenemin. Biz úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan, aǵa býyn bizdi qoldaıdy, biz tek alǵa umtylýǵa tıispiz», — dedi Q. Jaqsybaev.
Qapshaǵaı qalasynyń №5 orta mektebiniń aǵylshyn tili pániniń muǵalimi Iý. Donskaıa óz sózinde muǵalimge jasalǵan qamqorlyq — bul óskeleń urpaqqa, eldiń bolashaǵyna jasalǵan qamqorlyq dep málimdedi.
«Bilim berý, jas urpaqty tárbıeleý Memleket basshysynyń nazarynan eshqashan tys qalǵan emes. Joldaý dál 5 qazan kúni, ıaǵnı Muǵalimder kúnimen tuspa-tus keldi. Biz ony syı retinde qabyl aldyq. Elbasy “Pedagog mártebesi týraly” zań qabyldaýdy tapsyrdy, onda muǵalimderdiń quqyqtyq jáne áleýmettik qorǵalýy, apta saıynǵy jumys júktemesiniń tómendeýi, sondaı-aq muǵalimder men balabaqsha tárbıeshileriniń jalaqysy máselesi kóteriletin bolady», — deı kele, Iý. Donskaıa Prezıdenttiń dástúrli jyl saıynǵy Joldaýy halqymyzdyń rýhyn jáne kúsh-jigerin biriktiretin mańyzdy qujat degen oıyn jetkizdi.
О́z kezeginde, bilim jáne ǵylym mınıstri Erlan Saǵadıev kóterilgen suraqtarǵa túsinikteme bere kele, búgingi kúni «Muǵalimniń mártebesi týraly» zań jobasy talqylanyp jatqanyn aıtty. Qoǵam tarapynan ártúrli usynystar túsip jatyr. Barlyq usynystar jınaqtalǵan, endi joba eki aı boıy talqylaýdan ótedi. Sodan keıin joba QR BǴM saıtyna shyǵarylady. Qoǵamdyq taldaý júrgiziledi. Mınıstrdiń aıtýynsha, jyldyń sońyna deıin zań jobasy daıyn bolady.
Sonymen qatar, kezdesýde ata-analar men stýdentter qaýymynyń ókilderi sóz sóıledi. Oblystyq ata-analar komıtetiniń múshesi D. Ábdildına balalar qaýipsizdigin qamtamasyz etý, mektep psıhologtarynyń jumysyn kúsheıtý jáne Qamqorshylyq keńestiń rólin arttyrý týraly usynystaryn aıtty. Taldyqorǵan qalasyndaǵy №12 orta gımnazııa mektebiniń orys tili muǵalimi E. Fılımonova muǵalimniń mártebesi jáne muǵalimderdiń kásibı damýy týraly óz pikirin bildirdi.
Agrotehnıkalyq kolledjdiń 3 kýrs stýdenti N. Babajan bilim berý sapasy, stýdenttik jataqhanalardyń jaı-kúıi men Jastar jylyna arnalǵan stýdentterdiń usynystaryn jetkizdi.
«Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń jańa Joldaýy jastar úshin erekshe mańyzdy. Táýelsiz Qazaqstannyń tarıhynda tuńǵysh ret jastar jyly jarııalanyp otyr. Jetisý jastary 2019 jyldyń jas urpaqqa arnalatynyn maqtanyshpen ári qýanyshpen qabyldady. Bıyl memlekettik jastar saıasatynyń júzege asyrylýy bizdiń óńirge erekshe serpin beredi dep úmittenemiz», — dedi Nuraı Babajan.
I. Jansúgirov atyndaǵy Jetisý memlekettik ýnıversıtetiniń rektory Q. Baımyrzaev maman daıarlaý sapasyn arttyrý jáne otandyq JOO-lardyń básekege qabilettigin arttyrý máselelerine toqtaldy.
Aıta ketý kerek, Premer-Mınıstr jumys sapary aıasynda №28 mektep-lıseıdiń AT-mektebine de bardy, onda óńirde bilim berý sapasymen tanysty. Jańa nysan oqý jylynyń basynda paıdalanýǵa berilgen, ol 1200 orynǵa arnalǵan.
B. Saǵyntaev mekteptiń tehnıkalyq jaraqtandyrylýyn tekserip, baǵdarlamalaý, 3D-dızaın, jobalyq qyzmet daǵdylaryna oqytatyn mýltımedııalyq kabınet jumysymen tanysty. Kabınetter zamanaýı tehnologııalarmen jaraqtandyrylǵan, oqýshylardyń bilim alýyna jáne damýyna barlyq qajetti jaǵdaılar jasalǵan.
Aıta ketý kerek, sıfrlyq ekonomıkaǵa jas mamandardy daıarlaý maqsatynda oblysta 21 robotty tehnıka kabıneti, 11 AT-synyby jáne eki AT-ortalyǵy ashylǵan. Almaty ekonomıkalyq, Taldyqorǵan polıtehnıkalyq jáne Taldyqorǵan agro-tehnıkalyq kolledjderiniń bazasynda AT-biliktilikter boıynsha úsh ortalyq qurylǵan.
Oblysta barlyǵy 2018 jyly respýblıkalyq bıýjet esebinen tórt mekteptiń qurylysy aıaqtalyp, paıdalanýǵa berildi, 30 bilim berý nysany kúrdeli jóndeýden ótkizildi. Qazirgi tańda 22 bilim berý nysany salynyp jatyr. Jyl sońyna deıin eki mekteptiń, bir balabaqsha men bir mýzyka mektebiniń qurylysy aıaqtalady.
