Qaraǵandy quıý-mashına jasaý zaýyty oblystaǵy iri kásiporyndardyń biri bolyp sanalady. Munda negizinen taý-ken jáne shahta qurylǵylaryn jasap shyǵarady. Sonymen qatar zaýyt «Qazaqmys» korporasııasy» JShS kásipornyn qosalqy bólshektermen jáne mashına jasaý baǵytyndaǵy jabdyqtarmen qamtamasyz etedi.
Zaýytty jańǵyrtý 2014 jyly «О́nimdilik-2020» memlekettik baǵdarlamasy boıynsha qolǵa alynǵan bolatyn. Sonyń nátıjesinde keshendi jospardy ázirleýge ketken shyǵyndy jabýǵa qajetti 7,9 mln teńge qarjy jáne nesıe alyndy. Jabdyqty aýystyrýǵa ketken qarajattyń negizgi bóligin «BRK-Lızıng» kompanııasy usyndy. Al zaýytty qaıta jaraqtandyrýǵa arnalǵan qalǵan 61,5 mln dollardyń 15 paıyzyn «Qazaqmys» korporasııasy bóldi.
Quıylǵan ınvestısııanyń arqasynda QQMZ sandyq baǵdarlamalyq basqarý júıesi bar, dáldigi joǵary zamanaýı ondaǵan stanok satyp alyndy. Chehııa jáne Koreıa memleketterinen ákelingen bul stanoktar taý-ken jumystarynda paıdalanylatyn tehnıkalar men jabdyqtarǵa qajetti 4,5 myńǵa jýyq bólshekter shyǵarýǵa múmkindik beredi.
Jalpy kásiporynnyń qarapaıym quıma ónimderinen bastap mashına jasap shyǵarýǵa deıin jetetin áleýeti bar. Onyń ónimderiniń qatarynda skıpter, krandar, jer asty avtobýsy, vagonetkalar, flotasııalyq mashınalar, konveıer jelisi jáne basqa da kóptegen bólshekterdi aıtýǵa bolady.
Joǵaryda aıtqanymyzdaı, búginde zaýytqa 12 mlrd teńgeniń 287 birlik negizgi, qosymsha jáne ólsheýish jabdyqtary jetkizilip, iske qosylǵan. Eki jyldyń ishinde ónim shyǵarý 3,1 mlrd teńgeden 6,6 mlrd teńgege deıin ósken. Al jyldyń sońyna deıin kásiporyn ónim kólemin 8,9 mlrd teńgege jetkizýdi kózdep otyr.
«Bizdiń maqsat, – deıdi zaýyt basshylary, – 2019 jyldyń sońyna deıin nomenklatýralyq ónim shyǵarýdy 5-5,5 myń bólshekke deıin arttyrý. Sáıkesinshe, biz taýardyń ózindik qunyn tómendetip, syrtqy, tipti ımport naryǵyna shyǵa alatyn básekege qabiletti kásiporyn bolýymyz kerek. Bizge tapsyrystyń deni «Qazaqmys» korporasııasynan keledi. Biraq munymen shektelip qalmaımyz, qazirgi áleýetimiz syrttan da tapsyrys qabyldaýǵa jetedi».
Zaýyt qazir nomenklatýrany damytyp jatyr. Buryn tehnologııalyq baza shekteýli bolǵandyqtan, qoldan kelgen bólshekterdi ǵana shyǵaryp kelse, qazir jaǵdaı ózgergen. Búginde zaýyt óte kúrdeli toraptar men agregattar shyǵara bastady. Iаǵnı, ımport almastyrý paıyzy josparly túrde artyp, shyǵarylatyn ónimder sany kóbeıe túsken.
Qazirgi tańda zaýytta 700-ge jýyq adam jumys isteıdi. Onyń ishinde, jobamen alǵanda 100 shaqty qyzmetker sandyq baǵdarlamalyq basqarý ýchaskesinde eńbek etedi. Kásiporynda daıar kadrlarǵa degen zárýlik baıqalǵandyqtan, Qaraǵandy memlekettik tehnıkalyq ýnıversıtetimen birlese otyryp tirek kafedrasy ashylǵan. Sondaı-aq Qaraǵandy mashına jasaý kolledjimen de áriptestik baılanys ornatylǵan.
Kásiporyn óz qyzmetkerleriniń kásibı sheberlikterin jetildirýge erekshe mán beredi. Osy maqsatta Reseıdiń «Klıo-Soft» AQ kompanııasymen birlesip, sandyq baǵdarlamalyq basqarý stanogynyń operatory, sol stanokta jumys isteıtin ınjener-baǵdarlamashy, ınjener-tehnolog, ınjener-qurastyrýshy jáne quıý óndirisiniń ınjener-tehnolog mamandyqtary úshin oqý baǵdarlamasy ázirlengen. Búginge deıin munda 41 jumysker men 52 ınjenerlik-tehnıkalyq maman bilimin jetildirip shyqqan.
Qaraǵandy quıý-mashına jasaý zaýytynyń aldyna qoıǵan maqsatynyń biri – biryńǵaı ınjenerlik keshen jáne zamanaýı ındýstrııalyq park qurý. Munyń ózi tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa belesine shyǵýǵa múmkindik beretini sózsiz.
Qaırat ÁBILDA,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY
