Kınogerler qaýymy kópten kútken qýanyshty rásim «Baqshysaraı» saltanat saraıynda ótip, uzaq jyldar fılm túsirý isiniń basy-qasynda júrgen ardagerler men jas býynnyń kınodaǵy eńbegine Odaq tarapynan óz baǵasy berildi.
Júldeni taǵaıyndaýdaǵy maqsat ta ulttyq kınematografııa salasynyń damýyna úles qosqan týyndylardy baǵalaý jáne halyqqa keńinen tanystyrý bolatyn. Shyǵarmashylyq jetistikti nysana etip otandyq kınony órkendetý jolynda eńbektenip júrgen bıylǵy jyldyń úzdikterin anyqtaýdy murat tutatyn «Qulager» tek osy salanyń ǵana emes, jalpy ónerdegi shynaıy básekelestikti arttyratyn deńgeıi bıik saıys retinde qabyldanatyny ras. Sondyqtan júldeniń naǵyz ıelerin taýyp, tabystalýy qashan da kóńil tolqytatyn sátke aınalǵan.
Otandyq kınonyń bıylǵy jylǵy oljasy «Oralman» bolǵanyn onyń eki birdeı júldeni alýymen de aıqyndalǵandaı. Kórkem fılm boıynsha eki birdeı úzdik osy fılmnen boı kórsetti: «Úzdik fılm» bolyp «Oralmannyń» ózi tanylsa, osy fılmdegi qaısarlyq tunǵan obrazy úshin Dýlyǵa Aqmolda «úzdik akter» bolyp moıyndaldy. Kınodaǵy óz tuǵyryn Kann festıvalinde kóterip, Germanııada ótken kınosaıysta odan ári bıiktete túsken Samal Eslıamova bul joly da «úzdik aktrısa» atanýymen sol tuǵyrdy birjola bekitkendeı boldy. «Úzdik kompozıtor» «Túrkisib» fılmin mýzykamen kórkemdegen Qýat Shildebaevqa, «Úzdik operator» «Lıftini» túsirgen Azamat Dýlatovqa, «Úzdik dybysrejısseri» Sergeı Lobanovqa, «Úzdik grım» О́mirzaq Shmanovqa, «Úzdik kaskader» Qasym Jumaǵojınge, «Almas qylysh» fılmindegi kıim úlgilerin jasaǵany úshin «Úzdik kostıýmer» júldesi Ajar Áýbákirovaǵa tabystaldy. Ardaq Ámirqulov «Úzdik rejısserdi» enshiledi. Adamgershilikti eske salyp, izgilikke úndeıtin «Ákege qońyraý shalý» fılmi de ataýsyz qalǵan joq, Serik Apyrymov «úzdik ssenarııdiń» avtory retinde júldege ıe boldy.
Sońǵy jyldary qaıta tynysy ashylǵan derekti kıno salasyn jandandyryp, ónimdi jumys istep júrgen Ǵazız Nasyrov pen Anvara Sadyqova «Qazaq bıi» degen týyndysy úshin «Úzdik fılmniń» avtorlary atandy. Al «Altyn Emel» derekti fılmin túsirgen Oleg Belıalov «úzdik rejısserdi» oljalady.
Bıyl ǵana qanat qaǵyp shyqsa da, qazaq anımasııasyna jańalyq ákelip qosyp, mýltıplıkasııany bir beles bıikke kóterip tastaǵan «Muzbalaqtyń» jyldyń «úzdik fılmi» atanbasyna áddisi de joq edi. Sondaı-aq sapaly saraptamalary arqyly jaryq kórgen jańa fılmderdiń syryna boılap, jalpy kıno týraly tolǵamdy oılarymen saýatty syn qalyptastyrýdaǵy eńbegi úshin belgili kınotanýshy Názıra Muqysheva «úzdik kınosynshy» bolyp tanyldy. Eshqashan ákesin kórmegen bozbalanyń jantolqynysyn jetkizetin Berik Jaqanovtyń «Asany» «úzdik qysqametrajdy fılm» retinde atalǵanda, bul qazylar alqasynyń ádiletti sheshimi sııaqty qabyldandy. «Úzdik debıýt» «Na granı» fılmine berildi. Uzaq jyldar boıy kıno salasynda eńbektenip kele jatqan Qadyr Qosaı men Igor Vovnıankoǵa «Qazaq kınosyna qosqan úlesi úshin» júldesi tabystaldy.
Aıgúl AHANBAIQYZY,
ALMATY
