Tól tarıhyn baǵalaı biletin halyqtyń bolashaǵy úlken. Ony nasıhattaý, mańyzdylyǵyn halyqqa jetkize bilý bolashaqqa degen kózqarasty tanyta bilýdiń basty joly. Prezıdentimiz: «Bul – tarıhqa degen durys ustanym. Sol arqyly túp tamyrymyzdy bilýge, ulttyq tarıhymyzǵa tereń úńilip, onyń kúrmeýli túıinin sheshýge múmkindik týady. Qazaqstan tarıhy da jeke jurnaqtarymen emes, tutastaı qalpynda qazirgi zamanaýı ǵylym turǵysynan qaraǵanda túsinikti bolýǵa tıis. Oǵan qajetti dáıekterimiz de jetkilikti», deıdi Elbasy óz maqalasynda.
Buǵanǵa deıin de ótkenimizdi túgendep, tarıhymyzdy tarazylap, aqtańdaq betterin ashýǵa umtylyp, izdengenbiz. Oǵan «Mádenı mura» baǵdarlamasy muryndyq bolǵan edi. Búgingi maqala ıgi isimizdi odan ári jalǵaýǵa, ony jandandyrýǵa qulshyndyryp otyr. Búgingi tańda Qazaqstan tarıhy aqtańdaqtaryn ashatyn kez jetti. Arhıv derekterin tolyǵymen qarastyryp, HH ǵasyrdyń otrasyndaǵy oqıǵalardy tolyǵymen ashýǵa Elbasy jol siltep otyr.
Qazaqstandyq tarıh ǵylymynyń damýy, tarıhı zertteýlerdiń sapasy men tıimdiliginiń artýy, olardyń ashyq jarııalyqpen qoǵamdyq damýdyń áleýmettik-saıası jáne mádenı-tárbıelik mazmunyna yqpaly belgili bir dárejede tarıhnamalyq zertteýlermen anyqtalatyndyǵy belgili. Sondyqtan da qazirgi tańdaǵy otandyq tarıh ǵylymynyń damýy men ósýin baǵamdaý maqsatynda qazaqstandyq tarıhnama men olardyń ádistemelik zertteýleriniń qalyptasýynyń ózindik tarıhy bar.
Qazaqstan tarıhyndaǵy máselesi kóp kezeńniń biri, ol HH ǵasyrdyń ortasy naqtyraq aıtar bolsaq, 1930, 1940, 1950 jyldar bolyp otyr. Osy kezden tarıh oqýlyqtaryna enbeı qalǵan nemese burmalynyp jalǵan aqparatpen engen qanshama derekter bar. Bul rette Elbasy maqalada: «Sansyz kóp adamnyń taǵdary suraýsyz ketken oqıǵalarǵa toly bul kezeńniń shyndyǵyn búgingi tańdaǵy Otandyq tarıhshylarmyzǵa qarastyryp, jaryqqa shyǵarýǵa múmkindik berilýde.
Sondyqtan ejelgi dəýirden qazirgi zamanǵa deıingi kezeńdi qamtıtyn barlyq otandyq jəne sheteldik muraǵattar dúnıesine eleýli irgeli zert teýler júrgizý úshin «Arhıv – 2025» jeti jyldyq baǵdarlamasyn jasaýymyz qajet» -dep úlken múmkindik týdyryp otyr. Osy baǵdarlamadan keıin Tashkent arhıvteri men Orynbor, Omby, Sankt-Peterbýrg, Máskeý arhıvterindegi saqtaýly jatqan qujattarǵa derektanýlyq turǵyda taldaý jasaýǵa, jınaqtap óńdep qalyń buqara halyqqa oqylymǵa usynýǵa múmkindikter ashylatyn bolsa «Rýhanı jańǵyrýdyń» - eń úlken serpilisi osy bolar edi.
Dáýir talabyna oraı týyndaǵan órkenıet talaptaryna jaýap berý turǵysynda jazylǵan maqala ilgeri basýymyzǵa, ult retinde ótkenimizdi oıǵa oraltyp, ıgi jetistikterge jetýimizge jol ashary anyq.
Ábdimanap Bekturǵanov,
Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti
Májilisiniń depýtaty
