Táshibaı tálimi
Áziz júrek Ázaǵańmen endi muraǵattyq qujattar arqyly syrlasatyn bolyp alyppyz-aý! Saǵynyshty sál basatyn bolǵasyn, sóıtemiz de. Júrek lúpildeıdi. Ańsaıdy. Úzilip oılaǵanda, janyń kemiriledi. Bir kórgiń keledi. Maıda daýysy endi qulaqqa shalynar ma? Bári ótkinshi… Qalatyny – jazýshynyń haty eken…
Biz Ázaǵańmen 34 jyl boıy hat jazysqanbyz. Deni «Mahabbat jyrshysy» atty kitabyma kirdi. Kirmegenderi de jetip jatyr. Mine, 2004 jylǵy 10 sáýirde Astanadan Á. Nurshaıyqovqa jazǵan myna hatymda bylaı delinipti (Keıin osy maqalamnyń jazylýyna sebep bolǵan sol hattyń biraz jerin oıyp alyp berip otyrmyn): «… Týǵan jer demekshi, byltyr (2-9.HI.2003 j.) Torǵaı óńirine issaparǵa barǵanymda bir úlken qazynaǵa jolyǵyp, qatty áserlenip qaıttym.
Áziz júrek Ázaǵańmen endi muraǵattyq qujattar arqyly syrlasatyn bolyp alyppyz-aý! Saǵynyshty sál basatyn bolǵasyn, sóıtemiz de. Júrek lúpildeıdi. Ańsaıdy. Úzilip oılaǵanda, janyń kemiriledi. Bir kórgiń keledi. Maıda daýysy endi qulaqqa shalynar ma? Bári ótkinshi… Qalatyny – jazýshynyń haty eken…
Biz Ázaǵańmen 34 jyl boıy hat jazysqanbyz. Deni «Mahabbat jyrshysy» atty kitabyma kirdi. Kirmegenderi de jetip jatyr. Mine, 2004 jylǵy 10 sáýirde Astanadan Á. Nurshaıyqovqa jazǵan myna hatymda bylaı delinipti (Keıin osy maqalamnyń jazylýyna sebep bolǵan sol hattyń biraz jerin oıyp alyp berip otyrmyn): «… Týǵan jer demekshi, byltyr (2-9.HI.2003 j.) Torǵaı óńirine issaparǵa barǵanymda bir úlken qazynaǵa jolyǵyp, qatty áserlenip qaıttym. Qostanaı oblysy Jankeldın aýdanynyń Rechnoı aýylynda burynǵy ustazymyz, marqum Ǵabdyjaýat Elkeevtiń uly Nurlannyń úıinde oblystyq «Qostanaı tańy» gazetiniń menshikti tilshisi Jaqsylyq Júnisuly ekeýmiz qonalqyda otyryp, qyzyq bir derekke qanyqqanymyz bar. Kitap sóresine úńilip turǵan meniń kózime latynsha jazylǵan «Tartý» degen kólemdi kitap ilikti. Alyp qarasam, aqyn-jazýshylar shyǵarmalarynyń jınaǵy eken. Almatydaǵy Qazaq kórkem ádebıet baspasynan 1940 jyly jaryq kóripti. Mazmunyn súzip ótkenimde Táshibaı Álmuhambetov degen tanys famılııaǵa kezigip, júregim týlap qoıa berdi. «Qudaı-aý, myna kisi Ázaǵańnyń ustazy emes pe?» dep, qasymdaǵy Jaqsylyqtan súıinshi surap jatyrmyn. Ol da ádebıet tarıhyn birshama jetik biletin jýrnalıst edi:
– Iá, Táshibaı atamyz osy shańyraqtyń marqum bolǵan ıesi Ǵabdyjaýat aǵaıdyń etbaýyr jaqyndary bolady. – Jaqsylyq tórde ilýli turǵan shynylanǵan sýretti meńzep sóıledi. – Qarashy, Ǵabdyjaýat aǵaı qandaı kórikti adam bolǵan. Bir bilsem, Táshibaı atamyzdyń óńi de osy kisige kelińkireıdi. Sýreti osy úıde bolýǵa tıisti. – Jaqsylyq Kúlaıym kelindi shaqyrdy. – Atamyzdyń sýreti bar shyǵar, qaıda edi, ákelshi, kóreıik.
Sýrettegi Táshibaı shynynda da Ǵabdyjaýat ustazymyzdan aınymaıtyn bolyp shyqty. Osy kisilerge jaqyn bolyp keletin Jaqsylyq manaǵy meniń sózime qatysty oıyn jalǵastyra kele Álmuhambetov týraly Ázaǵanyń «Jas Alash» gazetinde kóldeı maqala bastyrǵanyn eske saldy.
– Umytpasam, onda Ázaǵań óziniń ustazy jaıly tamasha pikir bildirgen edi, – dep meniń habarsyz dúnıemdi qaperime sala sóıledi.
Ekeýimizdiń qyzyqty áńgimemizge qulaq túrip otyrǵan mektep muǵalimi, kelinimiz Kúlaıym taǵy bir kitap ákep usyndy. Ol da Álmuhambetovtyki eken. «Men ómirge ǵashyqpyn» dep atalady: povest, áńgimeler, óleńder jınaǵy. Sóıtkenshe bolǵan joq, kelin qaryny tompıǵan qara sómkeni aldyna óńgerip ákelip, ishin aqtara bastady. Qanshama qaǵaz! Biraz shejire bar eken. Qyzyl kórgendeı qýnańdap ketken biz sonyń bárin jedeldete aqtarystyryp kórdik te bir-birimizge únsiz qarasyp qaldyq. Árıne, qabaǵymyzdyń syry belgili. Qolqany aldymen etene kelinine Jaqsylyqtyń ózi salsyn dep, men tymyraıyp otyrdym. Sony sezgendeı ol:
– Qaraǵym, osy qaǵazdaryńdy ana eki kitappen qosyp Qaısar aǵańa bere tursań qaıtedi, – dep ótinish saldy. – Bul jigit ózi qaǵazǵa máttaqam, joǵaltpaıdy. Astanaǵa ala ketip, tanysyp bolǵan soń ózim tutas kúıinde tabystaıtyn bolamyn. – Únsiz qalǵan kelinine: «Járaı ma», dep basyn ızetkizip, quptatqan soń maǵan qarap, kóńildene sóıledi. – Kelin kelisip otyr ǵoı, jıystyryp ala ǵoı qaǵazdardy. Myna eki kitapty da sómkeńe sal. Túbi, ekeýińniń arańdaǵy deldal ózim bolyp otyrǵanymdy bilesiń ǵoı. Endi maǵan táýeldisiń.
Men Jaqsylyq nendeı shart qoısa da ázir ekendigimdi razylyq jymısymmen sezdirgendeı boldym».
Torǵaıdan oralǵan bir saparym jaıly Ázaǵańmen osylaısha oı bólisippin ǵoı. Árıne, bul hatqa syımaı qalǵan jaqtary da molynan bar bolatyn. Mysaly, ustazymyz Ǵabdyjaýat aǵamyzdyń sonaý alpysynshy jyldardyń basynda Bestaý orta mektebinde fızıka, matematıkadan sabaq berip turyp, bir sát qatty oıǵa berilip qalatynynyń syryn kezdeısoq asha qoıǵanymyz bar edi. «Biz esep oılap otyrmyz, al siz ne oılap tursyz?» – dep tóbeden túskendeı suraq qoıyp qalsyn Myrzaǵul degen batyl oqýshy aǵaıǵa. «Shynymdy aıtaıyn ba?» dedi aǵaı kózildirigin suq saýsaǵymen joǵary túrtińkirep qoıyp. Biz onyń myna jumsaq jaýabyna ańtarylyp qaldyq. Myrzaǵuldyń sazaıyn beredi ǵoı dep, úreılengen basymyz, máre-sáre bop jaılana tústik. Ne aıtar eken? Qandaı shyndyq ol! Taqtadan kóz almaǵan kúıi aǵaı: «Táshibaı Álmuhambetov degen aqyn, jazýshy aǵalaryń bolǵan, sol kisi oıyma túsip ketkeni. Jaqyn aǵaıym edi. Soǵystan oralmady. Ǵumyry qysqa boldy, nebary 33 jas! Sońynda urpaq qalmady, esesine jazǵandary qaldy. Ol muramen keıin, eseıgende tanysa jatarsyńdar…» – dep jan qaltasyna qolyn salyp, teris qarap, búgejikteı berdi.Osy kezde qońyraý bezildeı jóneldi. Biz selt etpeı, tym-tyrys qalyppyz.
– Balalar, meni túsingenderińe rahmet! Men senderge Táshibaı atalaryńnyń óleńderinen oıymda qalǵan bir úzigin aıtyp bergim kelip tur, – degende shattanyp, shý ete túsken bizderdi myna joldarmen sap tyıǵan edi ol.
Jigittiń jaqsy bolǵany,
Adal bolsa halqyna,
Batyr bolsa qyrandaı,
Jaý tıse el shetine,
Jaltaqtamaı artyna,
Alǵa umtylsa urandaı!
О́ziniń syrlas, muńdasy,
Jaryna tátti, súıkimdi,
Shyraınalsa shynardaı,
Álpeshtegen, ósirgen,
Ata menen anaǵa,
Ysqyrmasa jylandaı.
Janyndaı jaqsy dosyna,
Járdem berip tar jerde,
Jalt bermese qulandaı,
Halqymen bolsa tilegi.
Eli úshin soqsa júregi,
Eńbegi sińip ulandaı.
Ǵabdyjaýat aǵaıdyń aýzynan tek esep formýlalaryn ǵana estip kóndikken, bizder, ózgeshe sýsynǵa shólimiz qanǵandaı bolyp, máz-maıram kúıge enip bara jattyq.Táshibaı aqynnyń sóz qudireti eken ǵoı ol! Sol óleń sózine elitip, jaqsy jigit bolyp ósýge degen qulshynysymyz jan-dúnıemizdi araılandyryp jiberdi. Bilimdi bolý úshin esep te kerek shyǵar, biraq óleńniń jóni bir bólek ekenin sol joly uǵynǵandaı bolǵanbyz.
Keıin, eseıe kelgende bilgenimiz – Táshibaı atamyz sondaı-aq aqyn, memleket jáne qoǵam qaıratkeri Qaınekeı Jarmaǵambetovtiń jaqyn týysy bolyp keledi eken. Jalpy, bul Turlyǵul áýletin halyq nebir óner suńǵylalary ónip, taraǵan kúmbir keýdeli talanttarǵa baı ekendigimen erekshe iltıpatpen eske alyp, áńgimelep otyrady.
Endi Ázaǵańnyń meniń joǵarydaǵy hatyma jazǵan jaýabynyń kezegi kelip qalǵandaı eken. Soǵan sóz berelik (19.IÚ.2004 j. Almaty.): «Meniń ustazym Álmuhambetov Táshibaı týraly habaryńyz júregimdi tolqytty. 1939 jyly alǵashqy mahabbattyń altyn arqany súırep, Almatydan Semeıge barǵanda men Semeı pedýchılıshesinde (qazir M. Áýezov atyndaǵy pedagogıkalyq kolledj, byltyr onyń 100 jyldyq toıy bolyp, soǵan qatysyp qaıttym) ol kisi meniń eń súıikti oqytýshym boldy ǵoı. Alǵashynda ýchılıshege túsý úshin qazaq tili men ádebıetinen emtıhandy sol kisige tapsyrǵanmyn. Maǵan tıgen emtıhan bıletindegi bir suraqta kóp baıandaýyshty sóılem qurastyrýym talap etilgen eken.
Men: «Shýlaıdy, aǵady Gvadalkıvır», – dep Pýshkın óleńiniń bir jolyn aıtqanmyn. Ony estigende muǵalim aǵaıdyń kózi shyradaı jaınap ketti. «Bul kimniń óleńi?»– dedi ol kisi maǵan. «Pýshkındiki». «Ony qaıdan bilesiń?». «Mende Pýshkınniń 1937 jyly Moskvada shyqqan qalyńdyǵy tórt eli tomy bar». «Basqa qandaı kitaptaryń bar?». «Abaı men Sultanmahmuttyń tolyq jınaqtary».
Muǵalim razylyqpen basyn shaıqady.
– О́leń jazasyń ba?
– Jazamyn.
– Basylǵan óleńderiń bar ma?
– Bar. Jarma aýdandyq «Sosıalıstik eńbek» gazetinde jáne Semeı oblystyq «Ekpindi» gazetinde.
– Bireýin jatqa aıta alasyń ba?
Men «Jambylǵa» degen óleńimdi aıttym.
– Bul óleńdi qashan shyǵardyń?
– Jambyldyń aqyndyǵyna 75 jyl tolǵanda. Onda jetinshi klasta oqyp júrgenmin.
Muǵalim qasyma kelip, basymnan sıpady. Sodan keıin:
– Jaraısyń!– dep, emtıhan qaǵazyma «óte jaqsy» degen baǵa qoıyp berdi.
Táshibaı muǵalim meni janyna jaqyn tartty. Onyń sebebi meniń óleń jazatyndyǵymnan dep oıladym. Oblystyq gazette óleńderim shyqqanda meni quttyqtap júrdi. О́zimniń ol kezdegi qımas úsh kitabymnyń birin – Sultanmahmuttyń qalyń tomyn súıikti ustazym Táshibaıǵa syıladym.
Táshibaı týraly gazette jazǵanym ras. Ony jýrnalıst dosyńyz Jaqsylyq Júnisuly oqyǵan eken. Ol inime de alǵysymdy joldaımyn (meniń maqalamdy oqyǵany jáne meniń ustazym Táshibaıdyń kitap-qaǵazdaryn kelininen surap, Sizge alyp bergeni úshin). Biraq meniń maqalam «Jas Alashta» emes, «Tas tizim» degen atpen «Qazaq ádebıeti» gazetiniń birneshe nómirinde basylǵan bolatyn. Jazýshylar odaǵyna kire bergende, tómengi qabatta, oń jaqtaǵy qabyrǵada tasqa qashalǵan tizim bar. Ol Uly Otan soǵysynda opat bolǵan qazaq aqyn-jazýshylarynyń tizimi. Sol tas tizimdegi ózim biletin qalamgerler týraly estelik-esse jazǵanmyn. Ol kezde gazettiń bas redaktory Oralhan Bókeev jaryqtyq edi. Meniń «Tas tizimimdi» qatty unatyp, gazettiń birneshe nómirine tutas bir betten berip otyrdy. Ol maqala meniń kóp papkalarymnyń biriniń ishinde jatyr. Taba alsam Sizge Táshibaı ustazym týraly bóligin jiberermin.
Táshibaı aǵanyń Siz Kúláıim kelinnen alǵan «Men ómirge ǵashyqpyn» degen kitaby mende de bar. (Muqabanyń ishki betinde kitapqa pikir jazǵan H. Ádibaev ekeýimizdiń atymyz tur. Bálkim «Lenınshil jasqa» («Jas Alash» emes) jarııalanǵan meniń sol baspaǵa bergen pikirim bolar. Ol «Qazaq ádebıetinde» shyqqannan basqa maqala. Bálkim, Jaqsylyq jańylys aıtqan bolar».
Asyly, Ázaǵań ýádege berik, quntty jan edi ǵoı. Aıtqandaıyn, sózinde turyp, «Tas tizim» maqalasyndaǵy Táshibaı ustazyna qatysty bólegin ádeıi salyp jiberipti. Ony oqyǵanda ustazdyń alýan qyrlary ashyla túskendeı boldy. Aqyndyq, jazýshylyq izdenisteriniń kóńilge ornyqty nátıjeleri atoılap turdy.
Táshibaı Álmuhambetov ótken ǵasyrdyń otyzynshy jyldarynda ádebıet kókjıeginde kóringen talantty jazýshylarynyń biri edi. Onyń shyǵarmalary salıqaly jınaqtarda basylyp, «Ádebıet maıdany» jýrnalynda, «Qazaq ádebıeti», «Lenınshil jas» gazetterinde shyǵyp júrdi. Al qyryqynshy jyldyń bas jaǵynda Táshibaı áńgimeleri men óleńderi Semeı oblystyq «Ekpindi» gazetiniń betinde jıi jarııalanypty. Osy gazette jaryq kórgen «Shlıapa» degen áńgimesi men «Doktordyń qyzy» degen kólemdi povesiniń aıaǵyna jetemin dep jelpingen oqyrmannyń biri jas Ázilhan birde boran, birde aıazda dirdektep, kıoskige qaraı birneshe kún júgirgenin esine alady.
Muǵalim Táshibaı oqytatyn qazaq ádebıeti sabaǵy óte qyzyqty bolyp ótedi eken. Jumsaq, bııazy únmen taqaý otyrǵan balanyń basynan bir sıpap ótip, jymııa turyp oqıtyn leksııalary erekshe súısinis týdyratyn. Onyń sýyryla sóıleıtin sheshendiginiń ózi tamsandyratyn. Ár sabaǵynyń sońyn adaldyq, ádildik, azamattyqqa ákelip tireıtin bolǵan. Otan qorǵaý jaıyn kóp aıtyp, uldardy Er Tarǵyndaı er, Qobylandydaı qaharman bolýǵa shaqyratyn. Qyzdar er tulpary Taıbýryldy baptaǵan Qurtqadaı, qolyna naıza ustap, jaýǵa erkektermen qatar shapqan Qarlyǵa ispettes bolsyn deıtin.
Ýchılısheniń ádebıet úıirmesin Táshibaı muǵalimniń ózi basqaryp, Almatyda, QazPI-diń jumysshy fakýltetinde oqyp júrgen kezinde qabyrǵa gazetin qalaı shyǵarǵandaryn aıtatyn. Redaktory ózi bolypty. Únemi júlde alyp júripti. Tipti bezendirýin jasaǵan, keıin ataqty sýretshi bolǵan Ábilhan Qasteev ekeýi shyǵarǵan qabyrǵa gazeti olqy bolsyn ba, joǵarǵy bılikke deıin jetip, bular erekshe qamqorlyqqa alynady. Sóıtip, Táshibaı, Ábilhan jáne Márııam Hakimjanova úsheýi «Ekpindi» atty ádebı-kórkem qoljazba jýrnal shyǵara bastaıdy. Mundaı bastama yntalandyrylyp, ǵaıyptan 25 myń som aqsha alyp, rabfak aıaq astynan baıyp qalady. Sol jyly jazda osy aqshaǵa stýdentter óz kúshimen ashana salady. Rabfakta 250 ul, 250 qyz oqıdy eken. Uldar qamystan ashananyń qabyrǵasyn kóterip, qyzdar sylaq jumysyn júrgizip, bitirip alypty.
«Biz pedýchılısheniń aqyrǵy kýrsynda oqyp júrgen kezimizde ustazymyzdyń qos burymy tobyǵyna túsken symbatty, sulý boıjetkendi qoltyqtap, Sovet kóshesimen serýen jasaıtynyna kózimiz túsetin edi,– dep eske alǵan bolatyn bir kezdeskenimde Ázaǵań. – Qyzdar: ol bizdiń muǵalim úılengeli júrgen Kúlán degen qyz, basqa qaladan kelipti desetin. Táshibaı muǵalim sol súıgen qyzyna qosyldy ma, qosylsa artynda qalǵan urpaq bar ma, ony da bilmeımin…
Osy jerde Ǵabdyjaýat aǵaıdyń balasy Nurlannyń zaıyby Kúlaıym bergen derekter járdemge kelgeli tur. Biletinder aıtady eken, Táshibaıdyń Kúlán esimdi súıgen jary bolypty. Ol soǵystan keıin Qaraǵandy oblysynyń Jańaarqa aýdanynda ustazdyq etken. Erinen maıdan hattaryn alyp turypty. Sonyń birinde Táshibaı (12.03.1943 j) zaıybyna «Qanjar» degen óleńder jınaǵyn baspaǵa ázirlep júrgenin jazypty. Sol bozdaq 33 jasynda Otan úshin qyrshynynan qıyldy. 1942 jyly maıdanǵa attanǵan ol Don ózeni boıyndaǵy keskilesken urystardyń birinde aýyr jaralanyp, Qazan gospıtalinde kóz jumady. Sońynda urpaq qalmady. Soǵys ótinde jazǵan óleńderi de ózimen birge óldi.
Qolymyzdaǵy taǵy bir negizdemege júginsek, Táshibaıdyń ata-anasy erte qaıtys bolyp, nemere aǵasy Taýtabaıuly Áýbákirdiń (jurt Áıeke dep ataǵan) qolynda tárbıelenip ósedi. Taýtabaıdan Álmuhambet pen Áýbákir týady. Álmuhambettiń azan shaqyryp qoıǵan aty Álmaǵambet eken. Keıbir anyqtamalyqtarda osylaı jazylyp ta júr.
Qalaı degende de Táshibaı Álmuhambetovtiń artynda qalǵan mol shyǵarmashylyq murasyn tolyq kúıinde oqyrmandarǵa usynatyn mezgil jetken sekildi. Ol mura óte baı. Birnesheýin atap ketelik. «Jastar daýysy» (Almaty, 1938 j.) atty jınaqqa «Men súıemin», «Qurbylar» áńgimeleri, ult-azattyq kóterilisine arnalǵan «On altynshy jyl» (Almaty, 1940 j.) jınaǵyna «Taý qulatqan daýylda» dastany, «Tartý» (Almaty, 1940 j.) jınaǵyna «Doktordyń qyzy» dep atalatyn povesi basylǵanyn kózi kórip ketken. Keıinnen, 1978 jyly Almatydan shyqqan «Jyr amanaty» jınaǵyna onyń bir top óleńderi engen. Ras, 1989 jyly «Jazýshy» baspasynan Táshibaıdyń shákirti bolǵan aqyn Ábýlaqap Raıymbekov ustazynyń shyǵarmalaryn jınap, «Men ómirge ǵashyqpyn» atty óleń, áńgimelerin qurastyryp bastyrdy. Biraq ol kitapqa da qalamgerdiń barlyq jazǵandary tolyǵymen basy biriktirilip, berilgen joq.
Torǵaı óńiriniń Bestaý degen jerinde (qazir Qostanaı oblysynyń Qamysty aýdany) 1910 jyly dúnıege kelgen Táshibaı Álmuhambetov balalyq shaǵyn Ulytaý, Qarsaqbaı, Jezqazǵan atyrabynda ótkizip, sol aımaqta jáne Semeı qalasynda pedagogtik qyzmetter atqarǵanyn bilemiz. Demek, osy óńirlerden onyń shyǵarmashylyǵynyń, azamattyǵynyń beımálim de ónegeli tustaryn áli de izdestire tússe abzal bolmaq. Mysaly, Táshibaıdyń ustazdyq, tárbıeshilik, shyǵarmashylyq jumystarmen birge qoǵamdyq tapsyrmalardy da zor jaýapkershilikpen belesene atqarǵanyn bilemiz.Osy sózimizdiń bir dáleli – 1942 jyldyń 6 shildesinde Jezqazǵan aýdandyq atqarý komıteti Táshibaıdy aýdan boıynsha halyq aýyz ádebıetin jınaý jáne tarıhı eskertkishterdi esepke alý jónindegi ekspedısııaǵa jaýapty qyzmetker etip jibergen eken. Átteń, qyzý bastalǵan osy jumys mol qaıtarymdy bolar ma edi bálkim, endi dendep zertteý jumystaryna kirisip, az ýaqytta tarıhymyzdyń mol murasyn zerdelep úlgergen talapty jastyń muratty isi soǵys kesapatyna kezigip, óship tyndy. Osy jerde san qyrly talant ıesiniń 1938 jyly Abaı atyndaǵy Qazaq memlekettik pedagogıka ınstıtýtyn bitirgen soń Tom memlekettik pedagogıka ınstıtýtynyń aspırantýrasyna túsýiniń ózi onyń ǵylymı jumysqa den qoımaq oıynyń ushqynyn aıqyn ańǵartpaı ma? Áıtkenmen de, Táshibaıdyń álgi biz shetin sýyrtpaqtaǵan zertteýleriniń nátıjeleri áli kúnge kúńgirttenip jatýy oılandyrady. Bul árıne urpaqtar moınyndaǵy paryz ekeni belgili. Endeshe, selqostyqtan silkingen jón.
Qysqa ǵumyrynda halqy úshin rýhanı mol mura qaldyrǵan T. Álmuhambetovtyń 100 jyldyǵyn Baıqońyrov atyndaǵy Jezqazǵan ýnıversıtetiniń ujymy Jeńistiń 65 jyldyǵymen oraılastyryp, respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııa negizinde atap ótkeni kóńil marqaıtatyn ónegeli is boldy. Ustaz, aqyn, jazýshy, azamat týraly áserli áńgime órbidi. Laıym, osy bastalǵan áńgime jalǵasa bersinshi…
… Ázaǵańnyń ustazy Táshibaı aǵa osylaısha ádebıettegi ornyqty ornymen, pedagogtyq jańashyldyǵymen, ǵylymǵa degen ińkárligimen erekshelengen tulǵa bolyp shyqty. Ustazyna qarap shákirti boı túzeıdi eken-aý! Sonyń bir jarqyn mysalyn áńgime ettik emes pe! Mundaı ónege óristi keledi. Keler kúnderden kelisti áńgime kútińizshi…
Qaısar ÁLIM,
«Egemen Qazaqstan».