Laýazymyna qýat berer qaıratker

Juma, 27 shilde 2012 7:29

Sársenbi kúni Úndistanda jańadan saılanǵan prezıdent Pranab Mýkerdjı qyzmetine kiristi. Ol budan bes jyl buryn saılanǵan eldiń birinshi áıel prezıdenti Pratıvha Patıldi almastyrdy.

Basqa jerdegideı sol taqqa otyrýǵa dańǵaza daıyndyq jasal­ǵan joq. Saılanǵanyna 2-3 kún bolǵan Mýkerdjı burynǵy prezı­denttiń ókildigi bitken kúni, 25 shildede qyzmetine kiristi de ket­ti. Jalpy, bul elde prezıdent saı­laýynyń da taýqymeti onsh­a­lyq­ty kóp emes. Ol el parlamenti palatalarynyń depýtattarynyń, shtattar men odaqtyq aýmaqtar zań shyǵarýshy jınalystary mú­sheleriniń basqosýynda saılanady. Jańa prezıdentti 4659 depýtat, saılaýǵa qatysqandardyń 69 paıyzy qoldady.

Juma, 27 shilde 2012 7:29

Sársenbi kúni Úndistanda jańadan saılanǵan prezıdent Pranab Mýkerdjı qyzmetine kiristi. Ol budan bes jyl buryn saılanǵan eldiń birinshi áıel prezıdenti Pratıvha Patıldi almastyrdy.

Basqa jerdegideı sol taqqa otyrýǵa dańǵaza daıyndyq jasal­ǵan joq. Saılanǵanyna 2-3 kún bolǵan Mýkerdjı burynǵy prezı­denttiń ókildigi bitken kúni, 25 shildede qyzmetine kiristi de ket­ti. Jalpy, bul elde prezıdent saı­laýynyń da taýqymeti onsh­a­lyq­ty kóp emes. Ol el parlamenti palatalarynyń depýtattarynyń, shtattar men odaqtyq aýmaqtar zań shyǵarýshy jınalystary mú­sheleriniń basqosýynda saılanady. Jańa prezıdentti 4659 depýtat, saılaýǵa qatysqandardyń 69 paıyzy qoldady. Úlken senim, úlken jeńis. Jáne ol jaı kelgen joq, parlamenttiń burynǵy spı­ke­ri 64 jastaǵy Pýrno Agıtok Sangma básekege túsken. Onyń qartaıdy deıtindeı 77 jastaǵy qarjy mınıstri Mýkerdjıge qa­ra­ǵanda múmkindigi kópteýdeı sııaq­ty kóringen. Biraq úndistan­dyq halyq qalaýlylary eldiń saıası ómirine kópten beri aralasyp kele jatqan, qandaı qyzmet at­qar­sa da, jaman aty shyqpaǵan qaı­ratkerge qol kóterdi.

Ras, bul elde prezıdent qyz­meti mártebesi keıbir elderdegi­den birshama ózgesheleý. Naǵyz bılik úkimettiń, onyń basshysy­nyń qo­lynda. Ishki-syrtqy saıasatty jasaıtyn da, júzege asyratyn da atqarýshy bılik. Prezıdentke ne­gizinen resmılik, memleket atynan ókildik bildirý mindeti júktelgen. Sóıtse de konstıtýsııa boıynsha ol eldiń birinshi azamaty, meml­e­kettiń basshysy, ulttyq qarýly kúshterdiń Bas qolbasshysy sanalady. Parasatqa júgine otyryp, qyzmet atqarsa, onyń eldiń ishki-syrtqy saıasatyna aıtarlyqtaı yqpal etýine múm­kindigi bar. Mý­kerdjıdiń jaq­tas­tary odan sony talap ete­tini de anyq.
Jaqtastary degende, ony qazirgi bıliktegi «Birikken pro­gres­tik alıans» (BPA) koalısııasy usyndy. Bul koalısııanyń ne­gizin eldiń eń bedeldi saıası partııa­sy «Úndistan ulttyq kongresi» (ÚUK) quraıdy. Onyń partııada da, úkimette de, úlken bedeli men yqpaly bar. Sondyqtan da Mýk­redjıdiń prezıdenttiń qyzmette de bul salalarǵa aralasýyn ult­tyq qajettilik dese de bolady. Jáne biraz sarapshylardyń piki­rin­she, ol prezıdent laýazy­my­nyń mártebesin óz bedelimen jańa bıikke kóteredi.
BPA bıikte bolǵan sońǵy 8 jylda ol aldymen qorǵanys mı­nıstri, sonań soń parlament tó­mengi palatasynyń spıkeri, odan keıin syrtqy ister mınıstri, al búgingi kúni qarjy mınıstri boldy. Osy qyzmetterine qarap-aq onyń qaıratkerlik aýqymyn ań­ǵar­ǵandaısyń, eldiń osy saladaǵy saıasaty, ondaǵy tabystary Mý­kerd­jıdiń atymen tikeleı baılanysty.
Mýkerdjıdiń prezıdent bolyp saılanýy Úndistandaǵy saıası kúshterdiń arasalmaǵyn birshama ózgertti. ÚUK partııasynyń Mýkerdjıdeı bir tulǵaly qaıratkeri tulǵaly laýazymdy ıemdenip, par­tııanyń bedeli birshama kóte­ril­di. Sonymen birge bul partııa­nyń ishki qurylymy ózgerip, jas­tarmen kúsheıtildi deýge bolady. Ony basqarý Rahýl Gandıge júk­telmek. Aıta keteıik, bul ataqty Indıra Gandıdiń nemeresi, Radjıp Gandı men BPA-nyń qazirgi jetekshisi Sonıanyń balasy. Tek­ti­lerdiń tuıaǵy.
Halyqaralyq aýqymdaǵy sa­rap­shylardyń pikirinshe de Ún­di­s­tandaı alyp eldiń basshylyǵyna laıyqty tulǵa keldi.

Mamadııar JAQYP, «Egemen Qazaqstan».