Sharaına

Senbi, 20 qazan 2012 7:58

Stýdentter narazylyǵy

Álemdik qarjy daǵdarysy Ispanııanyń áleýmettik salasyn taǵy datyǵyryqqa tireı bastady. Bıýdjet tapshylyǵynyń 5 mıllıard AQShdollaryn quraýy da bul jaǵdaıdy ýshyqtyra tústi. Máselen, eldiń 40 qalasynda stýdent jastar ereýilge shyǵýǵa májbúr boldy.

Senbi, 20 qazan 2012 7:58

Stýdentter narazylyǵy

Álemdik qarjy daǵdarysy Ispanııanyń áleýmettik salasyn taǵy datyǵyryqqa tireı bastady. Bıýdjet tapshylyǵynyń 5 mıllıard AQShdollaryn quraýy da bul jaǵdaıdy ýshyqtyra tústi. Máselen, eldiń 40 qalasynda stýdent jastar ereýilge shyǵýǵa májbúr boldy.

Bulaı dep otyrǵan sebebimiz, Ispanııada joǵary oqý oryndarynda oqıtyn stýdentter úshin tóleý aqysy eki ese ósip ketken. Oǵan kerisinshe, stıpendııalar týra eki esege qysqarǵan. Osynyń saldary stýdent jastardy kóshelerge alyp shyqty. Budan oń nátıje shyǵa qoıýy da ekitalaı. О́ıtkeni, elde daǵ­darys tereńdep barady. Jáne Ispanııa Eýropa Odaǵyndaǵy jumyssyz jastar eń kóp memleket bolyp otyr.

Bombalaý saldary aýyr

Sırııanyń búlikshiler baqylaýyndaǵy Maaret ál-Nýman qalasyna úkimettik áskerı-áýe kúshteriniń soqqysy saldarynan 44 adam qaza tapqan. Zymyrandyq-bombalyq soqqy kezinde eki turǵyn úı men meshit tolyqtaı qıraǵan. Ishinde adamdar bolǵandyqtan, kóz jumǵandar sany kóbeıýi ábden múmkin delinip otyr.

Qırandylardy arshyp jatqan jumys­shy­lardyń aıtýynsha, qulaǵan úıler men meshitke kóptegen beıbit turǵyndar ty­ǵylsa kerek. Jalpy, atalǵan qala sońǵy birneshe kún boıy Sırııadaǵy basty urys­tardyń negizgi orny bolyp qalyp otyr. Al eldiń soltústigindegi bul qalaǵa baqylaý ornatpaı, úkimet áskerleri qajetti jabdyqtardy merziminde ala almaıdy.

Toı qonaqtary qaza tapty

Aýǵanstannyń soltústiginde jol jıegine jasyrylǵan mına úılený toıynan kele jatqan qonaqtardyń ajalyna sebep boldy. Bul týraly BBC News habarlady. Jarylys saldarynan kem degende 18 adam mert bolsa, taǵy 15-i túrli deńgeıde dene jaraqatyn alǵan.

Bıliktegilerdiń derekteri boıynsha, qaza tapqandar qatary artýy yqtımal. Osy aralyqta «Associated Press» agenttigi jergilikti polısııaǵa silteme jasaı otyryp, 15 adam qaza tapsa, 18-i jara­qattandy degen aqpar taratty. Qonaqtar Balh provınsııasyndaǵy Davlatabad okrýgindegi úılený toıynan kele jatqan eken. Lańkes­terdiń naqty solardy kózdegeni ne kózdemegeni belgisiz.

Paraqshaǵa oqpen jaýap beredi

Soltústik Koreıa eger ońtústiktegi kórshileri KHDR-ge qarsy nasıhat sózder jazylǵan paraqshalar jetkizýdi jalǵastyratyn bolsa, onda Ońtústik Koreıa aýmaǵyna soqqy jasaıtyndary týraly málimdedi. Mundaı eskertý jasalǵany týraly, KHDR armııasy ókiline silteme jasaı otyryp, memlekettik aqparat agenttigi jarııa etti.

Phenıanǵa belgili bolǵanyndaı, ońtús­tiktegi belsendiler toby Soltústik Koreıa aýmaǵyna jergilikti bılikti syn tezine alǵan paraqshalar laqtyrýdy josparlasa kerek. Paraqshalar dittegen jerine qalaı jet­kizilmek degen máselege kelsek, belsendiler olardy shekaralas provınsııaǵa áýe sharlary arqyly jibermek bolǵan. KHDR jaǵy mun­daı aksııa Ońtústik Koreıa prezıdenti Lı Men Bakpen kelisilgen dese, keıbir derek kózderi buǵan pre­zı­denttiń qatysy joq, paraq­shalardy ońtústikkoreıalyq bel­sendiler uıymdastyryp otyr degendi kóldeneń tartady.

Tatarlar bosqyndar emes

Ýkraına Premer-mınıstri Nıkolaı Azarov ókilderi 1940-jyldary Qyrymnan jappaı kúshtep kóshirilgen Qyrym tatarlaryn ózderin deportasııalanǵandar dep ataýdy toqtatýǵa shaqyrdy. Bul jóninde úkimet basshysy Sımferopolde azamattarmen kezdesken kezinde málimdegen.

«Sizder ózderińizdi deportasııalanǵan­darmyz dep ataýdy doǵarasyzdar, óıtkeni, sizder kádimgi bizdiń azamattarsyzdar, sizder bizdiń qalaǵa, bizdiń halyqqa sińisip kettińizder, sóıtip, bizdiń tolyqqandy bólshegimiz bolyp otyrsyzdar», dep atap kórsetken N.Azarov. Sonymen qatar, ol Qy­rym tatarlarynyń birqatar sheshilme­gen áleýmettik problemalarynyń bar ekenin de jasyrmaı aıtyp, olardy sheshýge kúsh-jiger jumsalatynyn jetkizgen.

Qyz alyp qashpa, qaraǵym!

Qyrǵyzstan parlamenti ekinshi oqylymda qyz alyp qashqanǵa jaýapkershilikti qatańdatý týraly zań jobasyn maquldady. Qylmystyq kodekske atalǵan ózgeristi qoldap, májiliske qatysqan depýtattardyń 75-iniń 63-i óz daýystaryn bergen.

Zań jobasyna bıleýshi «Ar-namys» koalısııasy frak­sııasynyń depýtaty Aınýrý Altybaeva bastamashylyq jasaǵan. Qabyl­danǵan túze­tý­lerge sáıkes, áıeldi májbúrlep nekege otyrǵyzý úshin jaza 7 jyl dep belgilenip otyr eken. Buǵan deıin jaza 3 jylǵa deıingi merzimdi belgileıtin. Eger kámeletke tolmaǵan qyz bala alyp qashy­latyn bolsa, onda kináli dep tabylǵan adam 10 jyl bas bos­tandyǵynan aıyrylatyn bolady.

Qysqa qaıyryp aıtqanda:

 AQSh prezıdenttiginen úmitkerler – qazirgi prezıdent, demokrat Barak Obama men respýblıkashyl Mıtt Romnı arasyndaǵy teledebattyń ekinshi kezeńinde B.Obama sál basymdyqpen jeńiske jetti delinip otyr. Árıne, qarasha aıynda ótetin prezıdenttik saılaýda kimniń aty ozatyny ázirshe belgisiz.

  Qyrǵyz basshylyǵy el táýelsizdiginen beri syrtqa zańsyz jy­lystatylǵan aktıvterdi, onyń ishinde qarjy-qarajattardy qaıtarýmen aınalysýǵa sheshim qabyldady. Bul úderiste el bıligi halyqaralyq qoǵamdastyqtyń kómegine ıe artpaq. Bir Q.Bakıevtiń ózi shetke 20 mıllıon dollar jylystatqan degen sóz bar.

  Reseıde 2020 jylǵa qaraı araqtyń jarty lıtriniń bólshektik baǵasy ortasha alǵanda 1000 rýblge deıin qymbattaýy múmkin. Mundaı boljamdy ulttyq alkogol saıasaty ortalyǵynyń jetek­shisi Pavel Shap­kın jasap otyr. Onyń pikirinshe, baǵanyń osylaısha ósýi  úki­mettiń ishimdik tutynýdy qysqartý týraly mindetimen sáıkes keledi.

Internet materıaldary negizinde ázirlendi.