– Qobylandydaı tóreni,
Balabaqshadaǵy «Uly dala murasy» dep atalǵan arnaıy burysh ertoqym, júgen, quıysqan, tartpa, qamshy, ómildirik tárizdi at ábzelderi, torsyq, astaý sııaqty ydys-aıaq pen úkili dombyra, sýsar bórik syndy qala balalary kóp kóre bermeıtin jádigerlermen kómkerilipti. Tárbıeshiler muny tanymdyq sabaqtarǵa kórneki qural retinde paıdalanatynyn aıtady. Kúnine bir ret ájelerdiń ertegisin tyńdaıtyn óskinder ulttyq buıymdardyń ataýlaryn jattap, qyz balalar ulttyq taǵam túrleri týraly aqparat alady. Jaǵalaı tóselgen qazaqy naqyshtaǵy quraq kórpeniń ózi ulttyq tárbıeniń ısin ańqytyp tur. Kóńilimizdi qýantqan taǵy bir jaı, baldyrǵandar munda qarapaıym amandasý ádebinen bastap jeti qazynanyń ne ekenin bilip, salt-dástúr sabaqtaryn alady. Eń bastysy, bir baǵytqa aýyp ketý joq. Aǵylshyn, qazaq, orys tilin qatar úırenedi.
– Qazir kishkentaı balalardy bylaı qoıyp, keıbir es toqtatqan jasóspirimderdiń ózi qarapaıym amandasý ádebin bilmeıdi. Adamdyqtyń negizi aman-sálemnen osydan bastalady. Balalar kishkentaı shybyq tárizdi, qalaı bursaq, solaı ıiledi. Munyń bári otbasyndaǵy jeke tárbıege baılanysty. Tárbıelenýshilerdiń boıyna eń aldymen osy ádepterdi sińiremiz. Qarshadaı balalar «Narýto», «О́rmekshi adam», «Halk» sekildi bolmysymyzǵa jat keıipkerlerge elikteıdi. Nelikten? Besikten beli shyqpaǵan balaǵa jylamasa boldy dep, planshet ustatyp qoıady. Ondaǵy vırtýaldy oıyndar, qatygezdikke tárbıeleıtin keıipkerler balanyń psıhologııasyn buzady. Esesine, ata-anany syılaýǵa, adamgershilikke baýlıtyn tárbıelik máni zor ańyz-ertegilerdi, jyr-dastandardy kóbirek tyńdaıtyn bolsa, bala sanaly azamat bolyp qalyptasady. Biz osy maqsatty kózdeımiz. Eń bastysy, osynyń barlyǵyn jasyna laıyqtap, balaǵa uǵynyqty tilde jetkizýge tyrysamyz. Otandyq mýlthıkaıalardy nazarlaryna usynamyz. Baldyrǵandar munda úsh tildiń álippesin meńgeredi, túrli jattyǵýlar jasaıdy, oıyn-saýyqtyq baǵdarlamalarǵa da ýaqyt tabady. Ata-analar, «balamyz biz bilmeıtin keıbir nárselerdi aıtyp ózimizdi tańǵaldyrady» dep alǵystaryn da bildirip jatady, – deıdi balabaqsha meńgerýshisi Qymbat Ahmetova.
Ashylǵanyna birer jyldyń ǵana júzi bolǵan Almatydaǵy shaǵyn balabaqshany ádeıi mysal retinde keltirip otyrmyz. Qala aýmaǵyna qosylǵan eldi mekenderdegi ıntensıvti mıgrasııa men týý qarqyny esebinen bir ǵana Almatyda ótken jyldyń ózinde 4936 búldirshinge arnalǵan 170 jeke balabaqsha iske qosylypty. Osy ozyq úlgi jappaı qoldanysqa ener bolsa, mektep tabaldyryǵyn attaıtyn búldirshinder balabaqshada qazaqy qundylyqtardyń qaınarynan qanyp ishpese de, kóp nárseden habardar bolar edi. Kún sanap elimizdiń túkpir-túkpirinde esigin aıqara ashyp jatqan tárbıe oshaqtarynyń bir buryshynda ult tarıhy men dástúrinen syr shertetin osyndaı arnaıy sóre ashylsa, ómirge qadam basqan óskinder Elbasynyń «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasynda aıtylǵan «tanym-taǵylymdy balań shaǵynan boıyna sińirgen» azamat bolyp qalyptasar ma edi, degen oı keledi.
