The Event Horizon Telescope jobasynyń mamandary bes qurlyqqa ornalastyrylǵan 8 radıoteleskopty eki jyl buryn tutas bir qurylǵy tárizdi jumys istetip, 2017 jyldyń sáýir aıynda Qus joly galaktıkasyndaǵy Mergen A jáne Messier 87 galaktıkasyndaǵy Qara qurdymdy baqylaǵan. Nátıjesinde adamzat tarıhynda alǵash ret Qara qurdymnyń fotosy túsirildi. Árıne, jurtshylyqqa tanystyrylǵan foto bizdiń uǵymymyzdaǵy sýret emes. Bul radıoteleskoptar arqyly jınalǵan derekter negizinde jasalǵan dúnıe. О́ıtkeni, Jerden 500 kvıntıllıon shaqyrym nemese 53 mln jaryq jylyndaı alysta ornalasqan Qara qurdymnyń standartty fotosyn túsirý múmkin emes. Sondyqtan, The Event Horizon Telescope komandasy birneshe teleskopty paıdalanýǵa bekingen. Jobanyń avtory Shep Doýlman Qara qurdymdy baqylaýǵa qajet teleskoptyń kólemi tym úlken bolýy tıis ekenin eskerip, bes qurlyqtaǵy 8 teleskopty atom saǵattary arqyly bir mezgilde jumys istetý bastamasyn ortaǵa tastady. Osylaısha Messier 87 galaktıkasyndaǵy Qara qurdymdy kórý úshin dıametri 12 myń shaqyrymdy quraıtyn vırtýaldy teleskop paıda boldy. Iаǵnı, 8 teleskop bir ǵana nysan tárizdi jumys istegen. Bul teleskoptardyń árqaısysy 500 terrabaıt aqparat jınaǵandyqtan, ony ınternet arqyly observatorııalarǵa jiberý múmkin bolmady. Sondyqtan, derekter 1024 hard-dıskge kóshirilip, AQSh-taǵy Haıstak observatorııasy men Germanııadaǵy Maks Plank ınstıtýtyna jiberildi.
Sáýirdiń 10-y kúni jarııalanǵan jańalyqtyń adamzat balasy úshin eń qundy tusy – Eınshteınniń jalpy salystyrmalyq teorııasyn dáleldeýge yqpal etýinde. Ári tartylys kúshi teorııasyn jetildirýge de jol ashady. О́ıtkeni, Qara qurdymdardaǵy tartylys kúshi orasan zor bolady.
