Sport • 18 Sáýir, 2019

Azııanyń úzdigi atanýǵa áleýetimiz jete me?..

881 ret kórsetildi

23 sáýirde Qytaıdyń Sıan qalasynda kúres túrlerinen Azııa chempıonatynyń shymyldyǵy túriledi. Bes kúnge sozylatyn baıraqty báseke barysynda talaı «jan alysyp, jan berisken» aıqastyń kýási bolatynymyz anyq. Osydan buryn biz aıtýly jarysta Qazaqstannyń grek-rım kúresi sheberleri qandaı tabystarǵa qol jetkizgeni týraly maqala jarııalaǵan edik. Al búgingi áńgimemiz erkin kúres jaıynda.

1993-2018 jyldar araly­ǵyn­da Qa­zaqstannyń erkin kúres she­berleri 23 márte qatysty. Sol aralyqta 15 altyn, 22 kúmis jáne 31 qola medaldy oljaladyq. Bar­lyǵy – 68 júlde. Eń zor tabysqa otandyq balýandar 2006 jyly qol jetkizdi. Almatyda jalaýy jelbiregen jarysta úsh birdeı órenimiz altyn tuǵyrǵa kóterildi. Olar – Leonıd Spırıdonov (66 kg), Nurjan Qataev (96 kg) jáne Marıd Mýtalımov (120 kg). Baýyrjan Orazǵalıev (60 kg) pen Gennadıı Lalıev (54 kg) qola medaldy moıyn­daryna ildi. Osy tabystyń ar­qa­synda Qazaqstan quramasy ózge komandalardyń barlyǵyn artqa tastap, jalpy esepte birinshi oryndy ıelendi. 

2016 jyly Bangkokta Dáý­let Nııazbekov (61 kg) dara shyq­sa, Nurlan Bekjanov (65 kg), Ji­ger Zákirov (74 kg) jáne Dáýlet Shabanbaı (125 kg) kúmis aldy. Aslan Kahıdze (86 kg) men Baq­dáý­let Álmentaı (97 kg) úz­dik úshtikti qorytyndylady. Osy nátıjeniń arqasynda tek Iran quramasyn ǵana alǵa jiberip, ekinshi satyǵa jaıǵastyq. 

Sary qurlyqtyń basty doda­synda taǵy tórt ret úzdik úshtik­tiń qatarynan kórindik. Atap aıt­saq, 2010 jyly Nıý-Delıde bes júlde buıyrdy. Marıd Mý­ta­lı­mov (120 kg) altyn, Semen Se­menov (84 kg) pen Nurjan Qa­taev (96 kg) kúmis jáne Dáý­ren Jumaǵazıev (60 kg) pen Seı­fad­dın Osmanov (74 kg) qola medaldy enshiledi. Aldymyzda – Iran men Úndistan. 

2014 jyly Qazaqstannyń astanasynda Rasul Qalıev (57 kg) bas júldeni oljalasa, Aslan Ka­hıdze (86 kg) sheshýshi tusta súrindi. Qos Dáýlet – Nııazbekov (61 kg) pen Shabanbaı (125 kg) qolaǵa qol jetkizdi. Iran me­n Mońǵolııany alǵa jibergen jer­lesterimiz komandalyq báse­kede úshinshi orynǵa taban tiredi. 

2017 jyly Úndistannyń astanasynda Iran men О́zbekstan aldymyzdy orap ketti. Qazaqstan – úshinshi orynda. Bizdiń balýandar arasynan Aqjúrek Tańatarov (70 kg) jeńimpaz atandy. Azamat Dáýletbekov (86 kg) kúmispen kúp­telse, Nurıslam Sanaev (57 kg) pen Dáýlet Nııazbekov (61 kg) qo­laǵa qol sozdy. 

2018 jyly Bishkekte jeti már­­te jeńis tuǵyryna kóterilgen jigitterimiz jalpy esepte taǵy da úshinshi oryndy oljalady. Bul joly Nurıslam Sanaev (57 kg) pen Dáýlet Nııazbekov (61 kg) qar­sylas shaq keltirgen joq. Ádi­let Davlýmbaev (92 kg) ekinshi oryn alsa, Jandos Ys­maıylov (57 kg), Meıirjan Áshi­rov (70 kg), Danııar Qaı­sanov (70 kg) já­ne Azamat Dáý­letbekov (86 kg) úshinshi satyǵa ornalasty. Mi­ne, eń úzdik kórsetkishke biz joǵa­ry­da atalǵan alty jarysta qol jet­kizdik. 

Keıbir Azııa chempıonatyndaǵy nátıjelerimiz tipten tómen boldy. Máselen, 2001 jylǵy Ulan­Ba­tyrdaǵy dodadan qorjynymyz bos qaıtty. 1997 jyly Tehranda (Islam Baıramýkov – qola), 2000 jyly Gýılınde (Islam Baı­ra­mýkov – altyn), 2004 jyly Teh­randa (Magomed Krýglıev – qola) jáne 2015 jyly Dohada (Dáý­let Nııazbekov – altyn) jal­qy júldeni qanaǵat tuttyq. 

Alty Azııa chempıonatynan qos medalmen ǵana oraldyq. Olar – 1993 jyly (Islam Baıramýkov – kúmis, Sergeı Ne­pom­nıashıı – qola), 1995 jyly (El­mádı Ja­by­raılov – altyn, Ser­geı Klı­mov – kúmis), 1996 jy­ly (Mago­med Krýglıev – kúmis, Islam Baı­­ramýkov – kúmis), 2005 jyly (Ma­­rıd Mýtalımov – altyn, Nur­jan Qataev – kúmis), 2008 jy­ly (Marıd Mýtalımov – kúmis, Dáýlet Shabanbaı – qola) jáne 2013 jyly (Rasul Qalıev – qola, Dáýlet Nııazbekov – qola).

1999 jyly tórt júlde alǵan otandyq erkin kúres sheberleri óz jankúıerlerin taǵy bir qýant­ty. Tashkentte ótken jarys­ta Máýlen Mamyrov (54 kg) qar­­sy­las shydatpady. Ábil Sultan­­bekov (85 kg) pen Islam Baı­ra­mýkov (97 kg) kúmis alsa, Gen­­nadıı Lalıev (76 kg) qola medal­dy ıelendi. Al 2003 jyly (Ma­gomed Krýglıev, Nurjan Qataev, Marıd Mýtalımov – qola), 2009 jyly (Ábilhakim Shápıev – kúmis, Dáýlet Shabanbaı men Marıd Mýtalımov – qola). 2011 jyly (Dáýlet Jumaǵazıev – altyn, Qa­nat Berdyev – kúmis, Dáýlet Sha­ban­baı – qola) jáne 2012 jyly (Maqsat Daýylbaev pen Ábil­ha­kim Shápıev – kúmis, Er­jan Dúı­senbekov – qola) jalaýy jelbi­regen jarystardy biz­diń jigitter úsh júldemen qory­ty­n­dylady.  

Sońǵy úsh Azııa chempıo­na­ty­nyń nátıjeleri kóńilge qýanysh uıalatady. Osy jarystyń barlyǵynda da biz aldyńǵy lekten kórindik. My­saly, 2016 jyly jalpy ko­mandalyq esepte ekinshi oryn alsaq, 2017 jáne 2018 jyldary úshinshi satyǵa jaıǵastyq. Soń­ǵy bes básekeden bas júldesiz oral­ǵan emespiz. Byltyr tipten jeti birdeı júldeni keýdemizde jar­qyrattyq. Onyń ekeýi – al­tyn! Olaı bolsa, sanaýly kún­derden keıin shymyldyǵy tú­riletin dúbirli dodada osydan 13 jyl burynǵy kórsetkishimizdi qaı­talap, sary qurlyqtyń eń úzdik komandasy atansaq, ǵanıbet bolar edi...

Sońǵy jańalyqtar

Jastar qalaýy – jarqyn keleshek

Referendým-2022 • Keshe

Referendýmdy qoldaýǵa úndeý jasady

Referendým-2022 • Keshe

Aǵa býynnyń aıtary bar

Referendým-2022 • Keshe

Áljannyń kise belbeýi

Tarıh • Keshe

Uqsas jańalyqtar