Halyq qýattaǵan qujat
Beısenbi, 30 tamyz 2012 7:34
Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń kirispesinde Ata Zańdy qabyldaýdyń sebepteri men maqsattary bylaı túsindirilgen: «Biz, ortaq tarıhı taǵdyr biriktirgen Qazaqstan halqy, baıyrǵy qazaq jerinde memlekettilik qura otyryp, ózimizdi erkindik, teńdik jáne tatýlyq murattaryna berilgen beıbitshil azamattyq qoǵam dep uǵyna otyryp, dúnıejúzilik qoǵamdastyqta laıyqty oryn alýdy tileı otyryp, qazirgi jáne bolashaq urpaqtar aldyndaǵy tarıhı jaýapkershiligimizdi sezine otyryp, ózimizdiń egemendik quqyǵymyzdy negizge ala otyryp, osy Konstıtýsııany qabyldaımyz». Ata Zańnyń bul bóligi saıası jáne ıdeologııalyq turǵydan alǵanda asa mańyzdy. О́ıtkeni, bul Ata Zań Qazaqstan Respýblıkasynda demokratııalyq, zaıyrly, quqyqtyq jáne áleýmettik memleket qurýdyń konstıtýsııalyq negizin qalady.
Beısenbi, 30 tamyz 2012 7:34
Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń kirispesinde Ata Zańdy qabyldaýdyń sebepteri men maqsattary bylaı túsindirilgen: «Biz, ortaq tarıhı taǵdyr biriktirgen Qazaqstan halqy, baıyrǵy qazaq jerinde memlekettilik qura otyryp, ózimizdi erkindik, teńdik jáne tatýlyq murattaryna berilgen beıbitshil azamattyq qoǵam dep uǵyna otyryp, dúnıejúzilik qoǵamdastyqta laıyqty oryn alýdy tileı otyryp, qazirgi jáne bolashaq urpaqtar aldyndaǵy tarıhı jaýapkershiligimizdi sezine otyryp, ózimizdiń egemendik quqyǵymyzdy negizge ala otyryp, osy Konstıtýsııany qabyldaımyz». Ata Zańnyń bul bóligi saıası jáne ıdeologııalyq turǵydan alǵanda asa mańyzdy. О́ıtkeni, bul Ata Zań Qazaqstan Respýblıkasynda demokratııalyq, zaıyrly, quqyqtyq jáne áleýmettik memleket qurýdyń konstıtýsııalyq negizin qalady.
Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasy turaqtylyq nyshanymen erekshelenedi. Negizgi Zań retinde oǵan ózgerister engizý tártibi de erekshe sıpatta bolady, bul tártip Konstıtýsııanyń ózinde belgilengen. Máselen, 91-baptyń 1-tarmaǵyna sáıkes Konstıtýsııaǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý Respýblıka Prezıdentiniń bastamasymen, Parlamenttiń nemese Úkimettiń usynysymen qabyldanǵan sheshim boıynsha ótkiziletin respýblıkalyq referendýmda júzege asyrylýy múmkin. Eger Prezıdent ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdi Parlamenttiń qaraýyna berýge uıǵarsa, onda ózgerister men tolyqtyrýlardyń jobasy respýblıkalyq referendýmǵa shyǵarylmaıdy. Bul rette Parlamenttiń sheshimi Konstıtýsııada belgilengen tártippen, ıaǵnı ár palata depýtattary jalpy sanynyń 3/4 daýysymen qabyldanady (62-bap, 3-tarmaq). Eger Prezıdent Konstıtýsııaǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý máselelerin respýblıkalyq referendýmǵa shyǵarý týraly Parlamenttiń usynysyn qabyldamaı tastasa, onda qos palata depýtattarynyń jalpy sanynyń keminde besten tórtiniń kópshilik daýysymen Parlament osy ózgerister men tolyqtyrýlardy Konstıtýsııaǵa engizý týraly zań qabyldaýǵa quqyly. Mundaı jaǵdaıda Prezıdent osy zańǵa qol qoıady nemese referendýmǵa shyǵarady.
Zań bedelge, mansapqa, laýazymǵa, aqshaǵa, baılyqqa satylmaı, tek aqıqatqa bas ıedi. Zańǵa qurmet bolmaıynsha, ony qasterleý ishki qajettilikke aınalmaıynsha, zańnyń qudireti shamaly bolady. Osy tusta zań, tártip týraly Muhammed (s.ǵ.s.) paıǵambarymyz «Memlekette qýatty, bedeldi tártip bolmasa, ol kúıreıdi» dese, G.Fýller: «Zań adamdy baǵyndyrady, zańdy aqyl baǵyndyrady» degendi aıtypty. Al Baýyrjan Momyshulynyń «Tártipke bas ıgen qul bolmaıdy, tártipsiz el bolmaıdy», – degen qanatty sózderdi kim kimdi de oılandyrmaı qoımaıdy.
Baýyrjan MUSAHANULY,
zańger.
Ońtústik Qazaqstan oblysy.
