Is-sharany «Jaýynger robottarǵa tyıym salý kampanııasy» úkimettik emes uıymdardyń halyqaralyq koalısııasymen birigip, Halyqaralyq qaýipsizdik jáne saıasat ortalyǵy uıymdastyrdy. Eki kúnge jalǵasqan jıynǵa Ázerbaıjan, Armenııa, Belarýs, Moldova, Reseı, Qazaqstan, Qyrǵyzstan jáne Tájikstan elderiniń sarapshylary qatysty.
Sońǵy onjyldyqta tehnologııanyń qarqyndy damýy áskerı qımyldardyń baǵytyna da áser etti. Áleýetti memleketter qaqtyǵys jaǵdaıynda adam shyǵynyna ushyramas úshin kez kelgen núkteni tańdap, soqqy jasaı alatyn tolyqtaı avtonomdy qarýlardy jasap shyǵarýǵa beıildi. Ondaı memleketter qatarynda AQSh, Qytaı, Izraıl, Ońtústik Koreıa, Reseı jáne Ulybrıtanııa elderi atalady. Qarýdyń mundaı júıesi kópten beri BUU alańynda talqyǵa salynyp, halyqaralyq gýmanıtarlyq quqyq jáne adam quqyqtary boıynsha halyqaralyq sharttardyń saqtalýy turǵysynda kúrdeli máselege aınaldy.
Halyqaralyq qaýipsizdik jáne saıasat ortalyǵynyń dırektory Álimjan Ahmetovtiń aıtýynsha, avtonomdy qarýdy jasaý men taratý halyqaralyq qaýipsizdikti turaqsyzdandyryp, jahandyq qarýlaný jarysyna jol ashady. Soǵys kezinde alystan basqarylatyn jasandy ıntellekti bar joıǵysh robottar áldekimderge tıimdi bolǵanymen, dos pen dushpannyń ara-jigin bilmeıtin «kózsiz batyrlar» beıbit turǵyndardyń úreıin týǵyzady.
– Avtonomdy qarýlardy áskerı áreket maqsatynda jasap shyǵaratyny týraly eshqandaı tarap ashyp aıtpaıdy. Biraq ushatyn qarý túrleriniń bary jasyryn emes. Oǵan kópke aıan drondar da mysal bola alady. Jáne ondaı qarý-jaraqtardyń tolyq nemese jartylaı avtonomdy ekeni de belgisiz. Ony anyqtaý – BUU-nyń jeke qarastyratyn taǵy bir máselesi. Azamattyq qoǵamnyń eń basty máselesi – osyndaı qarýǵa tyıym salmaǵannyń ózinde, baqylaý ornatý, dedi Eýrazııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri Dáýren Áben.
Al reseılik «Etıka jáne tehnologııa» taldaý ortalyǵynyń dırektory Alena Popova: «Bizdiń memleket adam ómirine qaýipti avtonomdy qarýlarǵa qarsy ári olarǵa tyıym salýdy tolyq qoldamaıdy» degen pikir bildirdi.
Búginde aıtylǵan másele boıynsha BUU-ǵa múshe memleketterge usynys ázirleý úshin úkimettik sarapshylar toby jumys isteıdi. Jaýynger robottarǵa tyıym salýdy qoldaıtyn belsendi memleketter mundaı qarý júıesine baqylaýdy kúsheıtý jóninde kelissózdi tezirek bastaýǵa shaqyrýda. Dálirek aıtsaq, 28 memleket «termınatorlarǵa» tosqaýyl qoıýdy kóterip júr. 2018 jyly Belgııa parlamenti avtonomdy qarý túrlerine shekteý qoıý týraly qarar qabyldady.
Adamzatqa zor qaýip tóndiretin mundaı qarý júıesine qatysty álemniń áleýetti tehnokrattary óz ustanymdaryn bildirdi. Máselen, Google kompanııasy qarýlandyrý júıesine jasandy ıntellekti ázirlemeýdi jáne jobalamaýdy ózderine mindet dep sanaıdy, sondaı-aq 200-den asa tehnologııalyq mekeme men toptar mundaı qarýdy jasamaýǵa ýáde berdi. Buǵan qosa, osydan bir jarym jyldaı buryn ǵylym men tehnıka salasynda attary shyqqan 115 adam «aqyldy» qarýlarǵa qarsylyq bildirip, BUU-ǵa ashyq hat joldady. Onyń arasynda SpaceX jáne Tesla kompanııalarynyń negizin qalaǵan Ilon Mask jáne DeepMind basshysy Mustafa Súleıman bastaǵan belgili adamdar bar. Olar oq-dári men ıadrolyq qarý sııaqty qarý jasaýda úshinshi revolıýsııa jaqyndap keledi dep alańdaıdy. О́ıtkeni baǵdarlamalanǵan robottar aram pıǵyldy taraptartyń qolyna túsip qalý qaýpi bar. Ondaı júıeni buzýǵa qaýqarly hakkerler qashanda tabylady.
