Uryny ulyqtaǵan qoǵamda qasıet qalmaıdy

Juma, 25 qańtar 2013 7:08

Bir aptadan asa ýaqyttan beri Reseıdiń, sondaı-aq bizdiń de keıbir aqparat quraldarymyz postkeńestik keńistiktegi qylmystyq dúnıeniń eń bedeldi qaıratkeri Aslan Ýsoıannyń (laqap aty Hasan ata) óltirilýin barynsha qazbalap kórsetti. Oǵan álemdik BAQ ta biraz nazar aýdardy.

Juma, 25 qańtar 2013 7:08

Bir aptadan asa ýaqyttan beri Reseıdiń, sondaı-aq bizdiń de keıbir aqparat quraldarymyz postkeńestik keńistiktegi qylmystyq dúnıeniń eń bedeldi qaıratkeri Aslan Ýsoıannyń (laqap aty Hasan ata) óltirilýin barynsha qazbalap kórsetti. Oǵan álemdik BAQ ta biraz nazar aýdardy.

Onyń atyna qosylyp aıtylatyn sıpattama kóp: orys mafııa­synyń koroli, «Álem urylarynyń uly patrıarhy», zańdaǵy №1 ury. Bireýlerge bul ǵaıbattap aıtyl­ǵandaı kóriner, al Reseı qaýy­myn­da asa úlken bedel. Oǵan oq atylyp, jaralanǵany belgili bol­ǵan­da, sol jerge Máskeý polısııa­synyń bastyǵy Oleg Baranov, RF Tergeý komıssııasynyń Máskeý bo­ıynsha bas tergeý basqarma­synyń bastyǵy Vadım Iаkovlev jan ushy­ryp jetken. Bálkim, basqa bir bel­gili qoǵam ne óner qaıratkeri qaza taýyp jatsa, bular barmaýy da múmkin. Al Hasan ata ólip jat­qanda, barmaı tura almaıdy.
Onyń ómirbaıany tek qyl­mys­tan turady. Otyz jasynda «zańda­ǵy ury» tájin kıedi. Budan keıin oǵan eshkim tımeıtin bolǵan. 1994 jyly Sankt-Peterbýrgke ornyǵa­dy. Ká­dimgi qyzmetke ornalasqan­daı. Qu­qyq qorǵaý oryndary ǵana emes, qala basshylary da, el basshylary da onyń qylmysty álem­niń je­tekshisi ekenin biledi. Biraq oǵan eshkim tıispeıdi. Bular jasyrynbaıdy da, eń qymbat shetel kóligi solardyń taqymynda. Jasaýly úı-jaı solardiki. Jalǵyz júr­meıdi, máshıneler eskortymen qoz­ǵalady.
Quqyq qorǵaý organdary tıis­pegenmen, bul eldegi qylmystyq patshalyqta onyń baqtalastary je­terlik. Qaýip solardan. Hasan ataǵa buǵan deıin de qastandyq jasalyp, 2010 jylǵy qyrkúıekte bul eldiń aqparat quraldary biraz shýlaǵan. Oq tıgenmen, ataqty Botkın aýrýhanasynyń dárigerleri onyń janyn saqtap qaldy. Sonda aýrýhanada jatqanda sol medı­sı­nalyq mekemeniń ishinde qylmys­kerler mafııasynyń korolin Re­seı­diń eń ozyq polısııa bólimderi men arnaýly qyzmetiniń jáne ban­dıtterdiń júz qaraly adamy qor­ǵaýǵa aldy.
Bul joly Reseıdiń medısınasy, osy eldiń qylmystyq áleminiń qarjylyq qudireti Hasan atany qutqara almady. Endi ony jerleý ǵana qalǵan. Bul jerde de qyl­mys­kerdi qurmetteýdiń, uryny ulyq­taýdyń «ónegesi» kórsetildi. Más­keýdiń Troekýrov zıratynda aza­mat­tyq janazasyn shyǵarý ótki­zildi. Oǵan birneshe myń adam qa­tys­qan. Arasynda qylmystyq álem­niń basshylary bar. Bul zı­ratqa barar jolda eń qymbat shet­eldik kólikterdiń keptelegi bolǵan.
Janazasyn qylmystyq dú­nıeniń ortalyǵynda shyǵarǵa­ny­men, Hasan atanyń ósıetimen ony týǵan jeri Grýzııada jerlemek bolady. Uly urynyń múrdesi sa­lynǵan ushaq solaı qaraı ushady, sirá, orys mafııasy koroliniń mu­ragerleri ony týǵan jeri qushaq jaıa qarsy alady dep oılasa kerek, biraq qylmysqa qarsy qol kóter­gen Grýzııa ony qabyldamady. Mu­ragerler amalsyz qylmystylarǵa qurmet kórsetetin jerge qaıta oralýǵa májbúr boldy.
Hasan ata Máskeýdiń Hovan zıratynda jerlendi. Uly uryny ulyqtaý, qylmyskerdi qurmetteý taǵy jalǵasty. Taǵy da oǵan qyl­mystyq dúnıeniń qaıratkerleri qatysty. Olar eshkimnen qoryq­paı­dy, boı tasalamaıdy. Qazir bas­pasózde uly urynyń jaqyn serikteriniń, muragerleriniń aty-jóni jazylyp jatyr. Olar barlyq jerde bar kórinedi. Astapyralla, bizde de bar eken! Aty-jóni kýrd-ezıd Gadı Kaloıan. Ony bizdiń oryndar da biletin shyǵar. Bil­mese, bular shoshqa taǵalap júr me deısiń. Al bilse, nege tuqymyn qu­rytpaıdy. Bular da ulyny ulyq­taı ma degen suraq týyndaıdy.

Mamadııar JAQYP, «Egemen Qazaqstan».