Qazirgi tańda «Túngi sot» 16 oblystyń mamandandyrylǵan aýdanaralyq ákimshilik sotynda júzege asyrylyp jatyr. Bul sotta kóbine jol-kólik oqıǵalary qaralady jáne ondaı oqıǵalardyń oryn alýyna sebep aıqyn jáne talassyz bolsa, sot qaýlysy ári ketse úsh táýliktiń ishinde shyǵady. Sondaı-aq qysqa merzimde keltirilgen materıaldyq zııannyń ornyn toltyrý úshin saqtandyrý kompanııasynan jábirlenýshige beriletin tólemaqyny jedeldetip alýyna kómektesedi. Osy jobanyń arqasynda saqtandyrý tólemderin alýǵa ketetin ýaqyt 100 kúnnen 15 kúnge qysqarǵan.
Jalpy, respýblıka boıynsha «Túngi sot» sheńberinde 15 490 ákimshilik is qaralǵan. Osy rette qanatqaqty joba nátıjeleriniń qanshalyqty tıimdi ekenin Nur-Sultan qalasynyń mamandandyrylǵan aýdanaralyq ákimshilik sotynyń tóraǵasy Ýálıhan Rahmatýllaevtan naqtylap surap bildik. Onyń aıtýynsha, «Túngi sot» jobasy barysynda elordada 2018 jyly 2441 ákimshilik is qaralǵan. Jobanyń birinshi aıynyń ózinde, naqtysy 4 maýsym men 13 shilde aralyǵynda 382 is qozǵalypty. Oǵan qatysqan 795 adamnyń 413-i zardap shekkender eken. Al 2019 jyldyń basynan bastap bes aıda 5 myńnan asa adam qatysqan 2601 is qaralypty.
Sot kóbine Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 610-babyna sáıkes kólik quraldary júrgizýshileriniń adam densaýlyǵyna, kólik quraldaryna nemese basqa múlikke zııan keltirý isterin qaraǵan. Al qazan aıynan bastap sottyń bul júıesi otbasylyq-turmystyq qarym-qatynas aıasynda týyndaǵan daýlardy qaraı bastady. Bul turǵyda qozǵalǵan isterdiń deni eki jaqtyń tatýlasýymen aıaqtalǵan. Sondaı-aq ÁQBtK 517-babyna sáıkes kóshi-qon zańnamasyna baılanysty ister de engizilgen. Bul áýejaıda qujatynan shıkilik shyǵyp bógelip qalǵan sheteldikterdiń máselesin shuǵyl túrde, shyǵynsyz sol kúni sheship, jolynan qaldyrmaýǵa jaǵdaı jasady.
«Osy jobanyń iske asyrylýy sot tóreligi jumysynyń nátıjelerine oń áserin tıgizip, jalpy tártipte qaralatyn ákimshilik isterdiń sany qysqardy. Máselen, kúndiz sýdıalardyń júktemesi aıtarlyqtaı azaıyp, bul neǵurlym kúrdeli isterdi qaraýdyń sapasyn arttyrýǵa negiz boldy jáne basqa da ister boıynsha apellıasııalyq shaǵymdardyń sany sıredi. «Túngi sottyń» alǵashqy jeti aıynyń statıstıkasyna sáıkes bir sýdıanyń júktemesi aıyna 50-55 iske tómendedi. Mysaly, 2018 jyldyń maýsymyna deıin bir sýdıa ortasha eseppen aıyna 300-330 is qarasa, qazir 250-260 iske qysqarǵan. Iаǵnı, bir sýdıa bir kúnde 10-11 is belgileıdi. Al 2017 jyly bir kúnde 25-ten 40 iske deıin qaraǵan. Buǵan qosa isti muqııat jáne sapaly qaraý úshin, ásirese memlekettik organdardyń áreketteri men sheshimderine shaǵym jasaý úshin biraz ýaqyt tabyldy. Ákimshilik materıaldardyń kelip túsken kúni, dereý qaralýy azamattardyń sot júıesine degen senimin arttyrdy. «Túngi sotta» talassyz isterdiń yqshamdalǵan tártippen qaralýy azamattardyń kúndelikti jumystarynan qol úzbeı, ýaqyttaryn tıimdi qoldanýyna múmkindik berdi. Onyń ústine keshki ýaqytta adam sany da azaıyp, kelgender kezegin kóp kútpesten, isi tez yńǵaılanady. Sondyqtan azamattar tarapynan bul jobaǵa qatysty teris pikirler men shaǵymdar túsken joq», deıdi Ý. Rahmatýllaev.
Byltyr qarashanyń sońynda ákimshilik sot sýdıalary men Ulttyq qaýipsizdik komıteti Shekara qyzmetiniń ókilderi qatysqan dóńgelek ústel ótip, onda «Túngi sot» jumysynyń nátıjeleri talqylandy. Quqyq qorǵaý organdarynyń ókilderi jobanyń azamattardyń narazylyǵyn azaıtýǵa septigin tıgizgenin aıtyp, odan ári zańnamalyq deńgeıde qoldanysqa engizýdi jalǵastyrý qajettigin málimdedi.
Sol jıynda Nur-Sultan qalasy IID Jergilikti polısııa qyzmeti «Túngi sotqa» qoǵamdyq tártipti buzýǵa baılanysty isterdi qaraý týraly usynys bildirdi. Bul usynysty qatysýshylar biraýyzdan qoldaǵan.
Sonymen qatar «Túngi sottyń» tıimdiligin arttyra túsý úshin Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksinde jáne «Tórelik» júıesinde qysqasha qaýly úlgisin engizý týraly usynys jasaldy. Túngi sýdıa bir aıda 400, ár keshte 20-50 isti qaraǵandyqtan, qaýlylar kelesi kúni beriledi. Bul týraly sol kúni sms arqyly habarlanady. Qazirgi tańda jol-kólik oqıǵalarynyń kóbeıýiniń saldarynan sotqa túsetin salmaq ta aýyrlaǵan. Mysaly, ótken jyldyń jeltoqsanyndaǵy 15 jumys kúninde «Túngi sot» 402 is qaraǵan. Qatysýshylardyń sany 900-ge jýyq adam, bir keshte elordalyq ákimshilik sotqa 70-90 adam kelgen.
Jol-kólik oqıǵalaryn tez tirkep, tıisti qujattardy toltyrý da edáýir jeńildedi. Onyń bir mysaly, quqyq qorǵaý organdarynyń ókilderi prosesti avtomattandyrý týraly usynysty qoldap, 2019 jyldyń qańtarynan bastap ýchaskelik ınspektorlardy qosqanda árbir polısııa qyzmetkeri elektrondy planshetpen qamtamasyz etildi. Bul jol ústinde oryn alǵan jaǵdaıdy paraqqa jazyp nemese bólimshege baryp áýre bolmaı, sol jerde retteýge yńǵaıly boldy.
