Halqynyń qamys shaqaı men shıden toqylǵan dóńgelek qalpaqtan basqa ilip alar kıimi bolmady. Osy tusta eldi mundaı kúıden qutqaratyn tek ulttyq ıdeologııa ekenin túsingen bir zııalylar el basynda otyrǵan tulǵalarǵa baryp, «koreı halqy taýyqtan jaqsy ma, álde jaman ma?» degen jalǵyz suraq boıynsha búkilhalyqtyq saýaldama júrgizýge úgitteıdi. Saýaldama júrgiziledi. Árıne, el turǵyndary túgeldeı «Koreı adamy taýyqtan jaqsy» degen jaýapqa toqtaıdy. Olaı bolsa, deıdi joǵarydaǵy zııalylar: «Árbir koreı taýyqtan buryn oıanyp, iske kirissin» dep úndeý tastaıdy. Osy bir qarapaıym ǵana saýaldama kúlli halyqty erte turyp, eńbekke jumyldyra alǵan. Bul – bir.
Ekinshiden, eldiń ekonomıkalyq áleýetin kóterip, óndiris oryndaryn ashý úshin asa qomaqty qarjy kerek bolady. Ony qaıdan tappaq? El aǵalary aqyldasa kele Ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıin qaq jarylǵan nemis jurtynyń bir bóligi Germanııa Federatıvtik Respýblıkasynan qaryzǵa qarjy surap elshi attandyrdy. Ol tusta nemister qandy soǵysta qırap qalǵan óndiris oshaqtaryn jandandyrý úshin jantalasyp jatqan. Aýyr jumys atqaratyn shahtalar men emhanalarda tazalyqshylar jetispeıtin. Koreıler osy eki jumysty ózderi atqaryp, alǵan qaryzdy jumysshylardyń eńbek aqysy arqyly tóleýge kelisip, 140 mıllıon marka nesıe alady.
Sóıtip úkimet kúlli koreı jastaryna saýǵa salady. «Koreı halqynyń bolashaǵy úshin jas janyn pıda etip, shetelge aqysy az jumysqa kim barady?». Qolma-qol 46 myń qyz-jigit bilek sybanyp shyǵady. Kóbi orta mekteptiń joǵary synyp oqýshylary. «Elimniń erteńi úshin – eńbegim sadaqa». Osylaı dep Kempý áýejaıynan ushaqqa otyrǵan jankeshti jastar Germanııany betke alady. Jas qyzdar adam aıaǵy jetpeıtin qıyrdaǵy aýyldyq emhanalarǵa jiberiledi. Olardyń isteıtin jumysy – ólgen adamdardyń múrdesin tazalap, jýý. Býyny qatyp, beli bekimegen boıjetken úshin tańnan keshke deıin máıitpen birge bolý qandaı qıyn. Biraq olar tózdi. Birde-biri keri qaıtqan joq.
Al 1000 metrlik tereń shahtanyń astyna túskender she?! Tar qapasta tunshyǵyp kómir qazdy. Nemister 8 saǵat jumys istese, koreılerdiń kúndik normasy – 10 saǵat. Sebebi belgili. Alǵashynda dalanyń jaby jylqysyndaı tapaltory koreılerge kúle qaraǵan jergilikti jigitter keshikpeı olardyń shydam-tózimine bas shaıqady.
Sóıtip 1963 jyl týǵanda Federatıvtik Germanııa basshysynyń shaqyrtýymen Ońtústik Koreıa prezıdenti Pak Jon Hı eldiń astanasy Bonnǵa keldi. Koreı eliniń basshysy Germanııa kanslerimen birge eliniń erteńi úshin «qurbandyq toqtysyna» aınalǵan jastarmen júzdesýge barady. Koreı basshysyn jerlesterimen júzdestirý úshin 500 oryndyq zal daıyndalypty. Zalǵa kirip kelgen Pak Jon Hı qarsy aldynda qaraqojalaq kúıelesh kýrtka kıgen jumysshy jastardy kóredi. Barlyǵynyń bet-álpeti qara qoıdyń úıitilgen basyndaı kúreń qoshqyl. Baýyrlastarynyń júzin kórgen prezıdent eńirep qoıa beripti. Tipti óz eliniń ánurany shyrqalǵan kezde de kóz jasyn tyıa almapty.
Sondaǵy jylap turyp aıtqany: «Ýa, meniń qyrandarym, sender koreı halqynyń jarqyn bolashaǵy úshin myń metrdegi jan balasy shydamaıtyn tar qapasta eńbek etip jatyrsyńdar. Ýa, boıjetken arýlar, sender artta qalǵan ash-jalańash baýyrlaryńdy tamaqqa toıdyryp, kıimge keneltý úshin jat jerde ólgen adamnyń máıitin jýyp júrsińder. Senderdiń osy bir jankeshti isterińdi koreı halqy máńgi umytpaıdy». Prezıdentiniń eńiregen túrin kórgen jankeshti jastar da jylap turyp: «Biz eshqashan alǵan betten qaıtpaımyz», degen eken.
Qyzyq bolǵanda, mundaı oqıǵany kózi kórip, tirideı kýá bolǵan Germanııa kansleri Lıýdvıg Edhardtyń ózi shydaı almaı, kózinen monshaq-monshaq jas úzipti. О́ıtkeni koreı prezıdenti qonaq úıde de, kólik ishinde otyryp ta, resmı kezdesý kezinde de tek jylaýmen bolǵan eken.
Resmı kezdesýdiń úshinshi kúni joǵary palata depýtattary aldynda sóz sóılegen Pak: «Sizderden ótinerim, bizge senip nesıe berińizder, biz de sizder sııaqty kórkeıeıik. Koreı halqy ýádesin oryndaıdy. Qaryzdy qaıtaramyz» deıdi. Nátıjesinde, asa kóp mólsherde kómek alady. Osy qarjynyń arqasynda 1965 jyldan bastap Ońtústik Koreıa Respýblıkasy álem naryǵyna taýar eksporttaýǵa qol jetkizdi. Qazirgi qal-ahýalyn ózderińiz kórip otyrsyzdar.
