Bulandynyń jastary osy joba boıynsha táp-táýir jumys isteýde. Mysaly, osy aýdandaǵy Mat aýylynyń turǵyny Mádına Bıbatyrova avtokólikterdiń dóńgelegin jóndeıtin shaǵyn seh ashyp alǵan.
– Aǵam Baqtııar men inim Ahmedııar kómektesedi dep úmittenip otyrmyn. Baqtııar aǵam «Partızanka» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginde jumys isteıdi. Bala kezinen tehnıkaǵa jaqyn. Al 21 jastaǵy inim Ahmedııar Nur-Sultan qalasyndaǵy tehnıkalyq kolledjdi bitirgen, mamandyǵy – avtomehanık. Aldymyzdan mol múmkindik týǵyzyp otyrǵan Jastar jylynyń sharapatyn biz de kóreıik dep qolymyzdan kelgeninshe tyrbanyp tirshilik etpekshimiz. Eń aldymen memlekettiń qamqorlyǵyna shynaıy alǵysymyzdy bildirgenimiz jón, – deıdi M.Bıbatyrova. – Eki qolǵa bir kúrek taba almaı otyrǵan aýyl jastary úshin qoltyqtarynan demeıtin, jebeıtin perishteniń kómegi dersiz. Biz, minekeı, qaıtarymsyz 1 mıllıon teńge alyp jatyrmyz. Onyń alǵashqy 500 myń teńgesi qolymyzǵa tıdi.
Sol 500 myń teńgege aǵaıyndy jas kásipkerler eń aldymen sheberhanaǵa qajetti qural-jabdyqtar satyp alǵan. Mat eldi mekeni shaǵyn aýyl bolǵanmen, irgedegi Shubaraǵash, Ortaqshyl, Partızanka, Otrarnyı eldi mekenderiniń kólik ıeleri atizin sýytpaı kelerine kúmán joq. Olaı bolatyndyǵy, bul tóńirekte dál osyndaı basqa seh joq eken. Mundaı qyzmet aýdan ortalyǵy Makın qalasynda ǵana kórsetiledi. Qysyltaıańda alysqa at arytqansha, irgedegi sehtyń qyzmetine júgingen kóp jaqsy emes pe? Kelesi 500 myń teńge qoldaryna tıgen soń, jas kásipkerler sehqa qajetti basqa da qural-jabdyqtardy satyp almaq.
Qaǵaz jumystaryn úılestirip, aǵasy men inisiniń jumysyna dem berip otyrǵan Mádına Súleımenqyzynyń ózi Nur-Sultan qalasyndaǵy «Turan» ýnıversıtetin bitirgen. Kiris-shyǵystyń, alys-beristiń jón-jobasyn jaqsy biletin esepshi. Kásipkerlikke bel sheship kirisken soń, esep-qısapqa júginbeı taǵy bolmaıdy. «Eger is sátimen bastalyp júrip ketse, osy baǵytta jumys aýqymyn keńeıte túser edik», deıdi olar.
Jastar jylynda dál osylaı jeke kásippen shuǵyldanýǵa bekinip otyrǵandardyń biri – Saltanat Júsipbekova. Saltanat Makın qalasynda turady. Aýdandyq ákimdikke ótinish jazbas buryn oń-solyn barlap qaraǵan. Bir qaraǵanda, óńirde bıznestiń bar salasy qamtylǵan tárizdi. Degenmen, zerek kóńildi jas halyqqa qyzmet kórsetý isindegi keıbir olqy tustardy oılana-oılana tapqandaı boldy. Áıel adam bolǵan soń, kondıterlik taǵam ónimderiniń azdyǵyna kóńil aýdardy. Onyń ústine bul mańaıdaǵy halyqtyń merekelik dastarqandary naq bir úlken qalalardaǵydaı jarqyraı-jaınap turmaıdy. Bul jerge de ilkimdi qoldyń taby qajet.
Osylaısha on oılanyp, júz tolǵanyp, tosyn kásiptiń tizginin ustasam ba degen. Ondaǵysy, jumyssyz júrgen jastardy kondıterlik ónim daıyndaýǵa úıretý. Sabaq senbi, jeksenbi kúnderi ótkiziledi. Ázirge oqýǵa alǵashqy toptaǵy 4-5 adam qatysady. Taǵam daıyndaýdyń ózi biletin túrlerimen qatar, ınternet jelisi arqyly izdendi. Osylaısha ózgeni qoıyp, óz bilimin de jetildire tústi. Qaı iske bolsyn talǵam kerek. Talǵamyń joǵary bolsa ǵana tabystyń kózi ashylady. Qazirgi tutynýshylar da kirpııaz. Saltanat osy eńbegi arqyly buryn jumyssyz júrgen jas talaptyń birazyn eńbekke baýlymaq.
Aýyldarda mal alyp, eńbek etýge bet buryp otyrǵan jastar barshylyq. Solardyń biri – Qaraózek aýylynyń turǵyny Balnur Aǵıpa. Ol joba boıynsha berilgen alǵashqy 500 myń teńgege eki sıyr satyp alypty. Endi Zeńgi baba tuqymyn tólderiniń esebinen kóbeıtpek. Keıin beriletin qarjyǵa qora salyp, artylyp qalyp jatsa taǵy da mal almaqshy.
– Alǵash osy joba týraly estigende nanar-nanbasymyzdy bilmedik, – deıdi jas kásipker. – Bizdiń kúmánimizdi týǵyzǵan jeri – qarjynyń qaıtarymsyz beriletindigi. Bul ne qylǵan «batpan quıryq» dedik qoı. Sóıtip esil ýaqyttyń birazyn bosqa ótkizip aldyq.
Malsaq jannyń aıtýyna qaraǵanda, bul istegi basty qıyndyq jaıylym jerdiń tarlyǵy. Shabyndyq ta solaı. Shóptiń bir tirkemesi 35-40 myń teńge shamasynda. О́ziniń tehnıkasy joq adamdar jem-shópti satyp alýǵa májbúr. Qazir aǵash arasyndaǵy jońyshqany qol shalǵymen shaýyp, óz betińshe tyrbanbasań bolmaıdy. Bir jaqsy jeri, nesıe alǵannan áldeqaıda jeńil. Mal ósiremin dep nesıe ala qalsańyz, tóli ósip-jetilgenshe qaryzdan qutylý ýaıymy basyp turady. Al «Jas kásipker» shyn mánindegi janashyr kómek boldy.
Aýyl jastarynyń aıtýyna qaraǵanda, osylaısha tyrbanyp tirshilik etse, aýyldan qalaǵa úzdiksiz kóship jatqan jastar da týǵan jerinde, ósken óńirinde turaqtap qalmaq. Ondaı jaqsylyq kún týsa, aýyldaǵy adam sany kóbeıip, bilim berý, densaýlyq saqtaý nysandary jabylyp qalmas edi. Demek, «Jas kásipker» jobasynyń jaqsy tustary az emes.
Aqmola oblysy,
Bulandy aýdany
