Qoǵam • 29 Tamyz, 2019

Otbasy qundylyǵynyń qaınaryn qaıdan izdeımiz?

760 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Sońǵy jyldarda nekeniń jıi buzylýy, bala taǵdyrynyń tálkekke aınalýy qoǵamdaǵy ózekti máseleniń birine aınaldy. Shańyraǵy shaıqalǵan ortalarda balalar quqyǵyn taptaý, otbasy qundylyqtaryn qurmettemeý syndy kereǵar ádetterdiń qoǵam sanasyna dendep bara jatqandyǵy alańdatady.

Otbasy qundylyǵynyń  qaınaryn qaıdan izdeımiz?

Otbasy ǵana emes, bútindeı bir eldiń qasiretindeı kókeıkesti máse­le­men kúresip, onyń aldyn alý maqsatynda elimizdiń 8 aımaǵynda 11 ortalyq ashylyp, «Baqytty otbasy» qanatqaqty jobasy júzege asa bastady. Otbasyn qoldaý resýrstyq ortalyǵynda psıholog mamandar­men qatar, zańger, áleýmettik qyz­met­kerler tegin keńester berip, shańy­raq­tar­dyń shaıqalmaýyna yqpal etýde.

Osy oraıda úkimettik emes uıym­dar tarapynan kámeletke tolma­ǵan balalardyń múddesin qorǵaı otyryp, otbasy músheleriniń qarym-qatynasyn qarastyratyn biryńǵaı sot júıesin qurý usynylǵan. Alma­ty­daǵy Qazaqstan baspasóz orta­ly­ǵynda ótken basqosýda «Baqytty otbasy» qanatqaqty joba­synyń ara­­lyq nátıjelerimen tanys­tyr­ǵan «Daǵdarys ortalyqtary odaǵy» bir­­les­tigi basqarma tóraıymy Zýl­fııa Baısaqova Qazaqstanda ajy­rasý, mú­likti bólisý, turmystyq zorlyq-zom­by­lyq máselelerin qaras­ty­ratyn jeke otbasylyq sotyn qurý máselesi týraly atap ótti. Onyń qura­my­na ıývenaldy, azamattyq jáne aýdana­ralyq arnaıy ákimshilik soty kire­tin bolady. Joba nátıjeli júze­ge asýy úshin Sıngapýr, Kanada, Ger­ma­nııa sııaqty elderdiń tájirıbesi basshylyqqa alynǵan. Eger de otbasy óz máselesin beıbit jaǵdaıda sheshe almaı, ajyrasýǵa soqtyryp jatsa, onda bala tárbıesine ekijaqty aralasýǵa qolaıly jaǵdaılar jasaý múmkindikteri qarastyrylady. «Daǵdarys ortalyqtary odaǵy» birlestigi osy baǵytta birqatar sarap­tamalar júrgizip, quqyqtyq aktiler ázirleýge de atsalysqan.

Z.Baısaqovanyń aıtýynsha, áleý­mettik jaǵdaı men otbasylyq saıa­sat­­­tyń ara jigi ashylmaǵan. Bú­gin­­de otbasylyq sottar qandaı da bir áleýmettik máselelerdi sheshý­men ǵana shektelip júr. Al otba­sy­­lyq ınstıtýt jeke nysan re­tin­de qarastyrylmaıdy. Sonda otba­sy qundylyǵynyń qaı­na­­ryn qaı­dan izdeımiz? Tipten mem­leket pen otbasy arasyndaǵy qarym-qa­ty­nas ta rettelmegen. «Qanatqaqty jobanyń nátıjeleri boıynsha jobany júzege asyrýshy retinde ajyrasýdy qysqartý, sondaı-aq kámeletke tolmaǵan balalardyń múddelerin qorǵaý maqsatynda Otba­sy jáne neke týraly zańnamaǵa ózge­ris­ter engizý úshin usynystardy qalyp­tas­ty­rýymyz kerek. О́kinishke qaraı, Qazaqstanda balalardyń jáne ata-ana men otbasy quqyqtaryn qorǵaý boıynsha naqty saıasat joq. Biraq búgin memlekettiń osy saladaǵy jaǵdaıdy ózgertý nıetin kórip otyrmyz. Otbasylyq sottar men otbasyn resýrstyq qoldaý ortalyqtarynyń tájirıbesine súıensek, elimizdegi adamdar dıalogqa, tatýlasýǵa daıyn ekendigin, psıhologtar men medıatorlarmen jumys isteýge qarsylyq bildirmeıtinin kórsetýde. Bizdiń mentalıtetimizde otbasylyq problemalar bolǵan jaǵdaıda psıhologqa, medıatorǵa barý keń taralmaǵan. Eger de memleket azamattarǵa osyndaı múmkindik berse, qoǵamda dıalog deńgeıi, áriptesin tyńdaı bilý jáne ymyraǵa kelý, quqyqtyq máde­nı­et, jaýapkershilik deńgeıi ósip, otba­sy­lyq qarym-qatynasqa oń yqpal etken bolar edi» dep atap ótti Z.Baısaqova.

«Baqytty otbasy» jobasy otbasy saıasaty salasynyń sarapshysy Elvıra Vatlınanyń aıtýynsha, maý­sym aıynan bergi aralyqta otbasyn resýrstyq qoldaý ortalyqtaryna 600-den astam adam ótinish bildirip, 250-ge jýyq jup tatýlasýǵa kelisimin bergen. О́tinish bildirýshilerdiń eń tómengi jasy 21-de bolsa, úlkeni – 62 jasta. Nekede 10 jyl turǵan – 345, 10-20 jyl aralyǵynda – 124, 20 jyldan joǵary 27 adam ótinish bergen. Osy kórsetkishterge qarap, ajyrasýǵa ótinish bergenderdiń ár túrli jastaǵy azamattar ekenin ańǵarýǵa bolady. Al Almaty qalasy boıynsha «Baqytty otbasy» otbasy sottary janyndaǵy resýrstyq ortalyq psıhology Gaýhar Onjanova otbasy múshelerin ymyraǵa shaqyrý­daǵy qıyndyqtar men olarǵa kásibı deńgeıde otbasylyq qundylyqtardy túsindirýdiń asa mańyzdy ekendigine toqtaldy. Mamandar keltirgen de­rek­­terge súıensek, Qazaqstan bú­ginde ajyrasý jaǵynan álem elde­ri arasynda 10-orynda tur. Al aǵymdaǵy jyldyń alǵashqy jarty­jyldyǵynda elimizde 63 917 neke tirkelse, ajyras­qan­dar kórset­kishi 29073-ke jetip, 45,5 pa­ıyz­dy quraǵan. Birlestik maman­­dary sonymen qatar elimiz aımaq­­tarynda ashylǵan Otbasyn resýrs­tyq qoldaý ortalyqtary aptasyna 5 kún, tańnan keshke deıin tegin keńes beretindiginen habardar etip, 150 nómiri arqyly shuǵyl qońyraý shalýǵa bolatyndyǵyn eskertti.

 

ALMATY