Qoǵam • 25 Qazan, 2019

Adaldyq

2380 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Keshe men bir erlik jasadym. Keshke qaraı jarty saǵat taza aýada júretin ádetim bar edi. Kósheni jaǵalap kele jatyr edim, bir áıel adam asyǵa adymdap, meni basyp ozdy. Ol biraz uzaǵannan keıin sál toqtap, telefonymen júre sóılesip kete bardy.

Adaldyq

Oıymda eshteńe joq, sál júrgennen keıin jaıaý júrginshiler jolyna tóselgen brýschatkanyń ústinde qobyrap jatqan áldenege kózim tústi. Eńkeıip qarasam, on myń teńgelik bir býma aqsha eken. Jan-jaǵyma qarasam, jaqyn mańda eshkim joq. «Altyn kórse, perishte joldan taıady» demekshi, aqshany alyp qaltama sala qoıdym. Biraq «bireýdiń ala jibin attama» degen ulttyq ulaǵat bul raıymnan tez qaıtardy. Kóshe aınalyp, uzap ketken beıtanys áıeldi qýyp jetip, «Siz eshteńe joǵaltqan joqsyz ba?» dedim. Ol jalma-jan sómkesin aqtaryp, «oıbaı, aqsha» dep baj etti. Men býma aqshany qolyna ustattym. Beıtanys adam alǵysyn jaýdyryp jatty. Osy sátte ár adamnyń boıy­nan tabylatyn adaldyq atty qarapaıym da tabıǵı qasıettiń qudireti meniń de júregime jylylyq uıalatyp, kóńilime qanat bitirgendeı jan dúnıemdi sergitip sala berdi...

Adaldyq – asyl qasıet. Biraq ol – jas shybyq sııaqty óte názik. Eger baǵban jerge otyrǵyzǵan jas shybyǵyn kúnde baptap, qısyq ósken butaqtaryn túzep, kútim jasamasa, ol tereńge tamyr jaıyp jaıqala óspegen bolar edi. Adal­dyq ta sol sııaqty. Ol barlyq adamnyń bo­ıyn­­­da kezdesetin tabıǵı qasıet bol­ǵany­­men, tálimdi tárbıeni qajet etedi. Eger óskeleń urpaqty jastaıynan shyn­shyldyqqa, ádildikke, bireýdiń eńbe­gin qanamaýǵa, ózgeniń nesibesine qol suq­paýǵa tárbıelemese, olardyń boıyndaǵy tabıǵı adaldyqty kir shalady.

«Esil óńiriniń órimdeı qos óreni Aqan men Ádemaı astanada tabysty. Birin-biri birden unatyp, úlken ómir saparyn birge bastaýǵa sóz baılasty. Sheksiz súıis­penshilik sezimine berilgen eki jasty ajyratar qudiret joq sııaqty kórindi olarǵa. Biraq taǵdyr tarazysy balaýsa jastardy kútpegen jerden qatal synǵa tap qyldy.

Qurylysta jumys isteıtin Aqan kezdeısoq qulaǵan beton plıtanyń astynda qalyp, eki aıaǵynan birdeı aıy­ryldy. Alyp-ushyp aýrýhanaǵa jetken Ádemaıdy Aqan sýyq qabyldady. Tósegine tóngen qyzdyń qolyna bir japyraq qaǵaz ustatyp, teris qarap ketti. Qysqa hatta ol Ádemaıǵa degen óziniń shynaıy rızalyǵyn bildirip, endi ózine qaraılap baqytyn baılamaýdy ótinipti.

Bul tosyn jaı jas qyzdy sary ýaıym­ǵa salyp, qatty tolǵandyrdy. Jaqyn dostary men aǵaıyndary da on ekide bir gúli ashylmaǵan boıjetkenniń múgedek adammen tuz-dámi kelispeıtinin aıtyp, Aqannan kúder úzýge úgittedi. Tipti ata-anasy da múgedek jandy kútip, jas ómirin qor qylmaýyn úzildi-kesildi talap etti. Alaıda, jas qyz shynaıy mahabbatyna degen adaldyǵynan taımady. Ol jar aldynda bergen antyn buzbaı, Aqannyń úıine kelin bolyp tústi. Aýyr kezde súıgen jigitine súıeý bolyp, adal mahabbattaryn asqaqtatyp ótti...».

Mine, bul – adaldyq qudiretiniń naqty bir ǵana kórinisi. Jar aldyndaǵy antyna beriktik, shynaıy mahabbatqa degen kirshiksiz tazalyq – naǵyz adaldyq. Qatar júrgen dosyńnyń árbir tabysyna, qarapaıym adamı baqytyna qýaný – ol da adaldyq. Ata-anańnyń aq sútin aqtap, qartaıǵanda qamqor bolý – perzenttik adaldyq. Kisi aqysyna kóz alartpaı, tirshiliktegi nesibeńdi shynaıy eńbek, mańdaı terińmen tabý – adamgershilik adaldyǵyń. Egemen elińniń erteńine enjar qaramaı, ulttyq bolmysyńdy shyńdaý – naǵyz azamattyq adaldyq.

Ardaqty aǵaıyn, adam boıyndaǵy adaldyq atty tabıǵı qasıettiń aıshyqty ajary osyndaı. Adam degen ardaqty atymyzǵa saı boıymyzǵa bitken bul tabıǵı qasıetti tazalyq tarazysyna salyp kóreıikshi. Osy bir pák sezimniń móldir bulaǵyn laılatpaı, adaldyq atty asqaq uǵymǵa kir shaldyrmaı kele jatyrmyz ba? Balalarymyzdy baılyqtan basy aınalǵandardyń úlgisine baýlyp, «adaldyqtyń ala jibin» attatyp alǵan joqpyz ba? Kúıbeń tirshiliktiń kúndelikti aýyrtpalyǵymen qansha alyssaq ta, adamı qundylyqtarymyzdy tabıǵı taza qalpynda urpaq sanasyna sińirý azamattyq paryz ekenin umytpaıyq. Aqsha basty qundylyqqa aınalǵan myna bir aýmaly zamanda qazaqı adaldyqtyń aq týy jyǵylsa, ulttyq bolmysymyz bylǵanady.

Sońǵy jańalyqtar

Otandyq oqý oryndarynyń órisi

Bilim • Búgin, 08:15

Qaıta túlegen sporttyq ınfraqurylym

Ýnıversıtet • Búgin, 08:12

JI-avatar

Ǵalam ǵajaptary • Búgin, 08:10

Gúlmıranyń «yoonee.ai» platformasy

Digital • Búgin, 08:08

Bilim nysandaryn aralady

Aımaqtar • Búgin, 08:03

Robot-polısııa

Ǵalam ǵajaptary • Búgin, 08:00

Jedel járdem avtoparki jańardy

Aımaqtar • Búgin, 07:55

Buıyrmaǵan qazy

Eń qysqa áńgime • Búgin, 07:50

Sırek ańdarmen tolyqty

Almaty • Búgin, 07:45

Monospektakldegi móltek syr

Teatr • Búgin, 07:40

Jarys kúndeligi

Sport • Búgin, 07:35

Aıan

Ǵalam ǵajaptary • Búgin, 07:30