Osyǵan oraı, Ulttyq mádenıet pen biregeılikti saqtaý men qaıta jańǵyrtý ıdeıasy negizinde Elbasymyzdyń Jarlyǵymen shilde aıynyń 1-jeksenbisi kúni «Ulttyq dombyra kúni» dep belgilengen-di. Jaǵymdy jańalyq júregimizge jyly uıalap, janymyzdy jadyratty. Aıtýly merekeni 2 jyl qatarynan barsha Qazaq eli bolyp atap ótýdemiz. Qýanatyn jaǵdaı, uzaǵynan bolsyn.
Dombyra – qazaqtyń kıesi, qasıeti, qazynasy. Qazaq pen dombyra egiz uǵym. Kúni keshege deıin ár úıdiń tórinde ilýli turatyn ulttyq aspabymyzdyń kúmbirlegen úni búginde alystap bara jatqandaı edi. Telearnalardan dombyranyń daýysyn estý muńǵa aınalǵany bylaı tursyn (onyń ornyn salmaqsyz telearnalar men baǵdarlamalardyń jaýlap alǵany shyndyq), shildehana, besik toıy, tusaýkeser, tilashar, betashar sııaqty dástúrli toılarymyz dańǵyrlaǵan estrada áýenine baılanbady ma? Dombyramen áýelete shyrqalyp, tıesili syılyq ıesin tabatyn «Toıbastar» dástúriniń túr-sıpaty múlde ózgergenine bárimiz kýámiz. Qurmetti qonaq kelgende «aýyldyń alty aýyzy» aıtylyp, «qonaqkádemen» jalǵasa ánmen óriletin otyrystar kózden bul-bul ushqaly qashan? Arasynda úlkenderdiń ádemi áńgimeleri tyńdalatyn.
Dombyra – bul ómirdiń bir bóligi, ár qazaq janynyń bir bóligi. Bizdiń sheksiz dalamyzdy tamasha áýensiz, dombyrasyz elestetý múmkin emes. Qazaqtyń mýzyka mádenıetiniń halyqtyń rýhanı damýynda mańyzy zor. Qazaq tarıhynyń kóptegen ǵasyrlar boıy urpaqtan urpaqqa jetken asqaq murasy bar. Ol mura dombyrada saqtalǵan.
Dombyra kúniniń belgilenýi jaıdan-jaı emes. Bul rýhanı jańǵyrý baǵytyndaǵy eń súbeli tirliktiń biri bolmaq. Osy kúnniń aıasynda ulttyq aspabymyzdy ulyqtaý maqsatynda tyń bastamalar boı kóterip, kópten beri qoldaý tappaı júrgen ıgi dúnıeler qaıta jańǵyrýda. Kóp nárseden úmittimiz. Kók sandyqtan dombyra únimen astastyrylǵan salmaqty dúnıelerdiń kóptep jaryq kórýin janymyz qalaıdy. Eń durysy, naýqanshylyqtan ada, óziniń qońyr úni men qońyr bolmysyna saı, ultymyzdyń jadyn qaıta bir jańǵyrtatyndaı kún bolsa eken deımiz. Ol úshin ulttyq aspaptar únin barshaǵa qoljetimdi bolarlyqtaı «Dombyra» atymen nasıhattalatyn jeke spýtnıktik telearna qosylsa kóptik etpeıdi.
Qazirgi tańda jumys istep turǵan «Dombyra» ulttyq telearnasy IDTV kabeldik jelide ǵana taralatyndyqtan ony tek qalalarda ǵana kórýge múmkindik bar. Al búginde jalpy Qazaqstan boıynsha 3500 aýyl bar. Aýyldardaǵy turǵyndardyń basym bóligi qarakózderimiz ekenin eskersek, elimizdegi qazaqtardyń jartysynan astamy aýyldyq jerlerde turady degen sóz. Bul – jalǵan statıstıka emes, muny eskergen jón.
Aýyl qazaǵymyzdyń altyn besigi, ulttyq qaımaqtyń uıytqy mekeni dep dańǵaralap jatamyz. Endeshe sol qazaǵymyz tamashalaı alatyn jáne rýhanı azyq alatyn jaǵdaı týǵyzý kerek desek, «Dombyra» ulttyq telearnasyn OTAÝ TV jerseriktik telejeli taralymyna qosýdy suranamyz. Bul suranys barsha eldiń kókeıindegi másele dep túsingen abzal.
Uly ulttyń ulany, ulyqta dombyrańdy!
«Egemen Qazaqstan» jalpyulttyq respýblıkalyq gazetin elimizdiń aımaqtarynda ult múddesin qozǵaýshy basty basylym dep biledi. Osy hatta joldap otyrǵan taqyrypty órbitip, «Dombyra» ulttyq telearnasyn barsha qazaq eli kóre alatyndaı OTAÝ TV spýtnıktik televızııalyq jelige qosylýyna muryndyq bolýyna jáne úndeý tastaýyn Sizderden, qaımana qazaq suranady dep bilersizder.
Aldııar KО́BEEV
Jambyl oblysy,
Jýaly aýdany
